روز اول محرم- سال هفتم بعثت

 

آغاز تبعيد پيامبر ص و طايفه بني هاشم در شعب ابي طالب.

پس از آن که به فرمان پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و سلم، گروهي از مسلمانان براي گريز از فشارها و سخت گيري هاي قريش مکه به کشور «حبشه» در آن سوي درياي سرخ مهاجرت نموده و در پناه نجاشي، سلطان بي آزار و رعيت پرور اين کشور قرار گرفتند و از سوي ديگر، ايمان و پشتيباني هاي بي دريغ ابوطالب عليه السلام و اسلام پذيري حمزه عليه السلام - دو تن از عموهاي پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و از شخص قريش - موجب تقويت مسلمانان و افت قدرت شيطاني مشرکان مکه گرديد، دهشت بزرگي، مشرکان قريش را فرا گرفت و آنان، قدرت و شوکت خويش را بر باد رفته ديدند. آنان براي تعريف موقعيت پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و مسلمانان و جلوگيري از گسترش و نفوذ اسلام، انجمني مهم برپا کرده و پس از گفت و گوهاي طولاني، بر محاصره اقتصادي و اجتماعي پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و سلم و مسلمانان و پشتيبانان آنان هم دست شدند. سران قريش در «دارالندوه»(مجلس اعيان و اشراف قريش) پيمان نامه اي به خط «منصور بن عکرمة» و امضاي صاحب نفوذان و بزرگان طايفه ها، نوشته و در داخل کعبه آويزان نمودند و سوگند ياد کردند که ملت عرب تا آخرين نفس به آن پاي بند باشند. پيمان نامه آنان، شامل موارد ذيل بود:

1 - هر گونه معاشرت و ارتباط با پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و مسلمانان ممنوع است.

2 - خريد و فروش کالا و مواد غذايي و هر گونه معاملات اقتصادي با آنان ممنوع است.

3 - در تمام رويدادها، بايد از مخالفان پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و دشمنان مسلمانان پشتيباني گردد.

 

19.jpg

 

سران قريش با انعقاد اين پيمان نامه، مسلمانان و حاميان آنان را در فشار قرار دادنهد و آنان را به شدت منزوي کرده و از جهت اقتصادي و اجتماعي از صحنه خارج نمودند. حضرت ابوطالب عموي پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم، پس از آگاهي از پيمان نامه مشرکان، ماندن در مکه را به مصلحت ندانسته و به ناچار دستور داد تمامي فرزندان عبدالمطلب و طايفه بني هاشم از شهر مکه خارج گردند و در دره اي ميان بلندي هاي اطراف مکه قرار دارد، نقل مکان نمايند. تمامي بني هاشم و فرزندان عبدالمطلب، چه آناني که اسلام را پذيرفته و در زمره مسلمانان در آمده بودند و چه آناني که بر کيش پيشين خويش باقي بودند، به فرمان بزرگ خاندان خود، ابوطالب عليه السلام گردن نهاده و از مکه به سوي شعب که بعدها به شعب ابي طالب عليه السلام معروف گرديد، نقل مکان کردند و در آن جا چادر زده و سکونت اختيار نمودند. در ميان آنان، تنها ابولهب «يکي از عموهاي پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم» مخالفت ورزيد و با مشرکان قريش همراه و هم دست شده و در مکه باقي مانده بود. وي تا آخر عمر بر کفرش پايدار بود و سرانجام با خواري و پستي به هلاکت رسيد. بني هاشم، به مدت سه سال دست از خانه و کاشانه خويش کشيده و در شعب ابي طالب عليه السلام با نهايت عسرت و تنگ دستي به سر بردند و جز در ايام حج و ماه هاي حرام که در سراسر حجاز و عربستان آتش بس و امنيت نسبي برقرار بود، نمي توانستند از شعب خارج شده و با ديگران ارتباط و رابطه اي داشته باشند. در اين مدت، افراد انگشت شماري به صورت پنهاني با بني هاشم ارتباط داشته و يا به آنان کمک اقتصادي مي نمودند. از جمله آنان، حکيم بن حزام (برادر زاده حضرت خديجه عليه السلام)، ابوالعاص بن ربيع (همسر زينب دختر پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم) بن عمرو بودند.

آنان در نيمه شب، مقداري گندم و خرما بر شتري بار کرده و تا نزديکي شعب مي آوردند، سپس افسار شتر را بر گردنش انداخته و رها مي کردند. البته کمک و مساعدت آنان، بي خطر نبود. زيرا گاهي سران قريش از آن اطلاع يافته و کمک کنندگان را به سختي بازخواست و مجازات مي کردند.

بنابه نقل مورخان، در اين مدت پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله و سلم و همسرش حضرت خديجه عليه السلام تمام دارايي هاي خود را از دست دادند. اما خداي سبحان، پشتيبان پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و ايمان آورندگان بود. روزي جبرئيل امين به پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم نازل شد و به آن حضرت خبر داد که موريانه، پيمان نامه سران قريش را خورده و از بين برده است.

 

13.jpg

 

پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم اين خبر را به اطلاع عمويش ابي طالب عليه السلام رسانيد و ابوطالب با خوش حالي تمام از شعب خارج شد و به سوي سران قريش حرکت کرد.

از سوي ديگر، برخي از سران قريش از کرده ناپسند و ظالمانه خويش، به تدريج پشيمان شده و با برگزاري جلسات پنهاني چند نفري به اين نتيجه رسيدند که نقض عهد کنند. آنان، پس از مدتي جرات کرده و در مجمع سران قريش، اظهار ندامت نمودند و خواستار ابطال پيمان نامه شدند. اين ها عبارت بودند از: هشام بن عمرو، زهير بن ابي اميه، مطعم بن عدي، ابوالبختري بن هشام و زمعة بن اسود.

سرانجام، ابوطالب عليه السلام در جمع سران قريش قرار گرفت و به آنان گفت: برادرزاده ام محمد صلي الله عليه و آله و سلم به من خبر داده است که عهد نامه شما را موريانه خورده است و جز جمله «بسمک اللهم» (که در عهد جاهليت بر بالاي نامه ها مي نوشتند)، بقيه را از ميان برده است. هم اکنون شما اي بزرگان قريش، آن نامه را بياوريد و در آن نظر افکنيد، اگر او راست گفته است، آيا حاضريد از کار خود دست برداشته و به دشمني با محمد صلي الله عليه و آله و سلم و مسلمانان پايان دهيد؟

سران قريش گفتند: آري اگر او راست گفته باشد، ما از آن عهد نامه چشم پوشي کرده و به دشمني با محمد صلي الله عليه و آله و سلم پايان مي دهيم. ولي تو، اي ابوطالب! آيا تعهد مي نمايي که اگر او دروغ گفته باشد و پيمان نامه سالم مانده باشد، وي را به ما تحويل دهي و غائله را به پايان رساني؟

ابوطالب عليه السلام چون به گفته پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم ايمان داشت و مي دانست که او از پيش خود سخن نمي گويد و آن چه را که مي گويد، از سوي خدا است، در پاسخ آنان گفت: مي پذيرم!

مکه، وضعيت شگفتي پيدا کرده بود و باز کردن عهدنامه به سرنوشت پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم و دين اسلام، بستگي تمام پيدا کرده بود ولي ابوطالب عليه السلام بر گفتارش پافشاري مي نمود و به خبر غيبي پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم ايمان کامل داشت.

سرانجام، پيمان نامه را آوردند و مهر آن را باز کرده و با شگفتي تمام دريافتند که آن چه محمد صلي الله عليه و آله و سلم گفته بود، حقيقت دارد و موريانه، تمامي پيمان نامه، جز جمله «بسمک اللهم» را از ميان برده است.

آن عده از سران قريش که از کرده خويش پشيمان شده بودند، داد سخن داده و سايران را نيز وادار به نقض عهدنامه کردند.

سران مشرک و کفرپيشه مکه، چاره اي جز تسليم نيافته و عهدنامه را ملغي نمودند.

بدين ترتيب، محاصره سه ساله به پايان رسيد و پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و سلم به همراه ساير بني هاشم با سرافرازي و سربلندي از شعب خارج شده و به خانه هاي خود در مکه، بازگشت نمودند.

برخي از بزرگان قريش، آنان را استقبال کرده و در بازگشت به مکه و فراهم آوري مسکن به آنان مساعدت نمودند.[1] .

 

 

پی نوشتها :

[1] نک: تاريخ ابن خلدون، ج 1، ص 397 و فروغ ابديت، ج 1، ص 351.

 

منبع : روز شمار تاريخ اسلام (ماه محرم ) ؛ سيد تقي واردي 

 

 

اضافه کردن نظر

با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود خدمات رسانی پایگاه جامع عاشورا نقش کاملا موثری ایفا می کنند لذا صمیمانه از شما خواهشمندیم با عنایت به حدیث شریف نبوی که «مومن آیینه مومن است»، شما نیـز آیینه ما باشیـد و با یادآوری نقاط قوت و ضعف پایگاه جامع عاشورا، ما را از این فیض الهی محروم نفرمایید.

چند نکته:
• نظرات شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت منتشر خواهد شد.
• نظرات تکراری و تبلیغاتی(به جز وبلاگ ها) تائید نمی شوند و امتیازی هم به آنها تعلق نخواهد گرفت.
• در صورتی که نظر شما نیاز به پاسخ دارد، پاسخ خود را در ذیل همان موضوع دنبال فرمایید.

نظرات  

 
سعید شهبازی
0 #1 سعید شهبازی 1393-03-06 13:12
صلوات بر شهدای اسلام
 
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir