ماه محرم- سال بيستم هجري قمري

 

تدوين نخستين ديوان حکومتي به دستور عمر بن خطاب. [1] .

پس از آنکه مسلمانان در دهه اول پس از رحلت رسول اکرم صلي الله عليه و آله فتوحات متعددي به دست آوردند و مناطق وسيعي از شام، مصر، ايران و عراق را تصرف و بر مجموعه سرزمين پهناور جزيرة العرب افزودند، اموال و ثروت هاي فراواني از سوي فرماندهان فاتح و کارگزاران حکومتي به سوي مدينه، مقر حکومت عمر بن خطاب دومين خليفه مسلمانان، سرازير شد. عمر براي مصرف آن ها و نحوه تقسيم ميان مردم با برخي از صحابه مشورت کرد. پيشنهادهاي گوناگون صحابه در اصل بيت المال و يا نحوه توزيع و تقسيم آن در منابع تاريخي نقل شده است و از بازگو کردن همه آنها در اين جا معذوريم و تنها پيشنهاد چند نفر را نقل مي کنيم:

1 - جبير بن حويرث روايت کرده است: علي بن ابي طالب عليه السلام به عمر پيشنهاد کرد که تمام دارايي هايي که در نزدت گردآوري شده اند، در هر سال ميان مردم تقسيم کن و چيزي را (بي جهت) نگه ندار.

2 - عثمان بن عفان به عمر گفت: اموال فراواني را مي بينم گردآوري شده است. اگر آن ها را حساب و کتاب نکني معلوم نشود چه کسي از آن بهره برده است و چه کسي محروم مانده است، اين موضوع در ميان مردم منتشر مي شود (و باعث بدگماني آنان مي گردد).

3 - وليد بن هشام به عمر بن خطاب گفت: هنگامي که من به شام مسافرت کردم، پادشاهان آن جا را ديدم که ديواني براي محاسبات تشکيل داده و سربازگيري و تشکيل قشون مي دادند. پس تو نيز ديواني فراهم کن و ارتشي براي مسلمانان، تشکيل بده، عمر بن خطاب پس از مشورت ها، و تصميم به تشکيل ديوان (دفتر محاسبات مالي) گرفت و عقيل بن ابي طالب، مخرمة بن نوفل و جبير بن مطعم را مامور تشکيل دفتر خانه و سرشماري مسلمانان کرد. [2] .

 

33.jpg

 

پس از آن، بيت المال را به طور غير مساوي و نابرابر در ميان صحابه و مسلمانان تقسيم و توزيع کرد.

وي، مبناي تفاضل بيت المال را نزديکي به پيامبر صلي الله عليه و آله و حضور در جنگ بدر قرار داد. بالاترين رقم را به عائشه همسر رسول خدا صلي الله عليه و آله اختصاص داد که مقري سالانه اش 12000 دينار بود ولي براي ساير همسران رسول خدا صلي الله عليه و آله 10000 دينار قرار داد.

براي امام علي بن ابي طالب عليه السلام و ساير بني هاشم که در جنگ بدر حضور داشتند، هر کدام 5000 دينار و براي سايرين به واسطه مراتب قرابت با رسول خدا صلي الله عليه و آله، ابوبکر و خودش، مقرري هاي گوناگوني وضع نمود. از جمله براي فرزندان مجاهداني که در بدر و احد شرکت داشتند، هر کدام 2000 دينار در نظر گرفت، جز براي امام حسن عليه السلام و امام حسين عليه السلام که براي آن دو بخاطر قرابت با رسول خدا صلي الله عليه و آله هر کدام 5000 دينار مقرر نمود. شيوه تقسيم بيت المال از سوي عمر بن خطاب، بر خلاف شيوه ابوبکر بود. زيرا ابوبکر، بيت المال را به صورت مساوي تقسيم مي نمود.[3] .

 

 

پی نوشتها :

[1] فتوح البلدان، ص 631.

[2] همان، ص 629.

[3] همان، ص 632.

 

منبع : منبع : روز شمار تاريخ اسلام (ماه محرم ) ؛ سيد تقي واردي 

اضافه کردن نظر

با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود خدمات رسانی پایگاه جامع عاشورا نقش کاملا موثری ایفا می کنند لذا صمیمانه از شما خواهشمندیم با عنایت به حدیث شریف نبوی که «مومن آیینه مومن است»، شما نیـز آیینه ما باشیـد و با یادآوری نقاط قوت و ضعف پایگاه جامع عاشورا، ما را از این فیض الهی محروم نفرمایید.

چند نکته:
• نظرات شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت منتشر خواهد شد.
• نظرات تکراری و تبلیغاتی(به جز وبلاگ ها) تائید نمی شوند و امتیازی هم به آنها تعلق نخواهد گرفت.
• در صورتی که نظر شما نیاز به پاسخ دارد، پاسخ خود را در ذیل همان موضوع دنبال فرمایید.

 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir