ماه محرم- سال شصت و پنجم هجري قمري

 

آغاز خلافت مروان بن حکم در شام.

پس از انصراف معاوية بن يزيد از خلافت و اعلان ناحق بودن حکومت بني اميه بر مسلمانان و لزوم بازگشت امر خلافت به مجراي واقعي خويش، خلافت مسلمانان، بي خليفه ماند و اصرار و تاکيد سران بني اميه و درباريان شام، در تصميم معاويه که پس از هلاکت پدرش يزيد بن معاويه، تنها چهل روز به روايتي دو ماه بر تخت خلافت نشسته بود و از آن پس خود را کنار کشيد، تاثيري نداشت.

به همين جهت در امر حکومت، فروپاشي و از هم پاشيدگي عارض گرديد. در شام و نواحي آن، عاملان و حاکمان محلي اعلان خود مختاري کرده و هر کدام منطقه اي را در استيلاي شخصي خويش قرار دادند.

عبدالله بن زبير که از اوائل حکومت يزيد بن معاويه در سال 60 قمري به مکه کوچ کرده بود و پس از شهادت امام حسين عليه السلام زمينه را براي رهبري خويش در قيام بر ضد بني اميه، مناسب ديده بود، از ضعف حکومت بني اميه و از هم پاشيدگي آن سود جسته و قيامش را در مکه فراگير کرد و علاوه بر تصرف اين شهر مقدس، تمامي نواحي حجاز، يمن و عراق را نيز در تصرف خود درآورد. قدرت وي در يک مقطع چنان فراگير شده بود که حتي برخي از عاملان نواحي شام و مصر نيز به او گرايش پيدا کرده و نامش را در خطبه هاي خويش مي آوردند.

 

29.jpg

 

مروان بن حکم که از صاحبان نفوذان بني اميه و شيخ آنان در شام بود، خود را آماده مي کرد تا با عبدالله بن زبير بيعت کند و پايان رسمي خلافت امويان را اعلان نمايد. ولي عبيدالله بن زياد که آن هنگام در شام زندگي مي کرد و هم چنين عمر بن سعيد بن عاص معروف به اشدق، مروان را براي تصاحب تخت خلافت وسوسه کرده و وي را براي پذيرش حکومت و خلافت، تطميع نمودند و به او قول دادند که در اين امر، وي را از هر جهت کمک کنند. مروان بن حکم که از سنين جواني، خواب خلافت را مي ديد و حکومت بر مردم را در سر مي پرورانيد، در اين اواخر عمر، زمينه را براي خود نمايي خويش آماده ديد و سرانجام خود را خليفه مسلمانان ناميد و از مردم اردن و سپس از ساير مناطق شام براي خويش بيعت گرفت.

اين واقعه در محرم سال 65 قمري در شام واقع گرديد. ضحاک بن قيس که از عاملان و فرماندهان معاويه و فرزندش يزيد و از جنايتکاران عصر خود بود، در آن هنگام مصلحت خويش را در آن ديد که به عبدالله بن زبير بپيوندد و از اين طريق چند صباحي ديگر به جنايت هاي خويش ادامه دهد. به همين جهت، پس از اعلام خلافت مروان بن حکم، ميان مروان و ضحاک، اختلاف و درگيري بالا گرفت و به نبرد خونيني تبديل شد و در اين نبرد، ضحاک بن قيس پس از يک عمر جنايت و خدمت به حاکمان جنايت کار بني اميه، سرانجام به دست سپاهيان بني اميه به هلاکت رسيد. هم چنين در اين نبرد هشتاد تن از اشراف شام کشته شدند. پس از شکست ضحاک بن قيس، زمينه براي تقويت حکومت مروان فراهم گرديد و عاملان شام، مصر و نواحي ديگر، به تدريج به سوي او تمايل پيدا کرده و اعلام حمايت کردند.

بدين ترتيب حکومت بني اميه از تيره سفيانيان به تيره مروانيان منتقل گرديد. گرچه مروان، چهارمين حاکم سلسله بني اميه است، ولي از سوي ديگر بنيان گذار حکومت مرواني است که اعقاب او تا سال 132 قمري بر مسند حکومت باقي بودند.

حکومت مروان، کوتاه مدت و تنها از محرم سال 65 تا رمضان همان سال و بنا به روايت ابن خلدون از ذي قعده سال 64 تا رمضان سال 65 قمري بر اين مسند باقي بود و در رمضان سال 65 قمري به هلاکت رسيد و خلافت به فرزندش عبدالملک منتقل گرديد.[1] .

 

 

پی نوشتها :

[1] نک: تاريخ الطبري، ج 5، ص 534؛ تاريخ خلفا، ص 572؛ و تاريخ ابن خلدون، ج 2، ص 39.

 

منبع : منبع : روز شمار تاريخ اسلام (ماه محرم ) ؛ سيد تقي واردي 

اضافه کردن نظر

با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود خدمات رسانی پایگاه جامع عاشورا نقش کاملا موثری ایفا می کنند لذا صمیمانه از شما خواهشمندیم با عنایت به حدیث شریف نبوی که «مومن آیینه مومن است»، شما نیـز آیینه ما باشیـد و با یادآوری نقاط قوت و ضعف پایگاه جامع عاشورا، ما را از این فیض الهی محروم نفرمایید.

چند نکته:
• نظرات شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت منتشر خواهد شد.
• نظرات تکراری و تبلیغاتی(به جز وبلاگ ها) تائید نمی شوند و امتیازی هم به آنها تعلق نخواهد گرفت.
• در صورتی که نظر شما نیاز به پاسخ دارد، پاسخ خود را در ذیل همان موضوع دنبال فرمایید.

 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir