رفق و مدارا با مردم‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
رفق و مدارا با مردم‏
انسان در زندگی اجتماعی با روحیه‏ها و سلیقه‏ها و گرایش‏های مختلف مردم روبرو است و چنانچه بخواهد با همه‏ی سلیقه‏ها و گرایش‏هایی که با وی هماهنگی ندارند، به مقابله و انکار بپردازد، صحنه‏ی زندگی بر او تنگ خواهد شد و منزوی خواهد گردید. از این رو لازمه‏ی حضور در جامعه و حتی اصلاح مفاسد مردم، نیازمند رعایت نرمش و تحمل برخی حرکت‏های جاهلانه و مغرضانه‏ی آنان است. امام باقر (ع) می‏فرماید: جبرئیل نزد پیامبر (ص) آمد و گفت: ای محمد! پروردگارت تو را درود می‏فرستد و می‏گوید: با بندگان من مدارا کن. [1] . یکی از زمینه‏های مدارا با مردم این است که آنچه از حد درک و استعداد آنان برتر است با ایشان در میان گذاشته نشود، زیرا در میان گذاشتن حقایق والا با کسانی که طاقت و ظرفیت آن را ندارند، موجب ستیزه‏جویی آنان با ارزش‏ها می‏شود. امام باقر (ع) می‏فرماید:
در تورات - در بخش مناجات‏های خدا با موسی (ع) - چنین آمده است: ای موسی، سر مرا در سینه‏ات پنهان دار و در برخورد با مردم، و در روبرویی با دشمنان من و دشمنان خودت، مدارا پیشه کن. و رفتاری نداشته باش که بر ملا ساختن اسرار من، بدگویی و ناسزاگویی آنان را متوجه من سازی - زیرا اگر چنین کنی در حقیقت تو نیز در ناسزاگویی همراه آنان خواهی بود. [2] . در سخنی دیگر امام می‏فرماید: خداوند عزوجل رفیق است (رفق و مدارا با خلق دارد) و رفق را دوست دارد و پاداشی که در برابر رفق و مدارا می‏دهد در برابر جبر و ستیز (هر چند برای خیر باشد) نمی‏دهد. [3] . بنابراین پیگیری یک هدف ارزشمند - مثلا امر به معروف و نهی از منکر - اگر همراه با رفق و ملایمت و نرمش باشد نزد خداوند محبوبتر از موردی است که همراه با غلظت و خشونت صورت گیرد و چه بسا سر آن، تأثیری باشد که رفق و مدارا در کارآیی عمل و برنامه بر جای می‏گذارد. چنان که آن حضرت در روایتی دیگر به این نکته اشاره کرده است:
رسول خدا فرمود: همانا، رفق، رأفت و نرمش همراه هیچ چیزی نخواهد بود مگر این که بر وزانت و زیبایی و جاذبه‏ی آن می‏افزاید و از هیچ عملی جدا نخواهد بود مگر این که موجب عیب و نقص آن عمل می‏گردد. [4] . در روایتی دیگر نیز از رسول خدا (ص) چنین نقل فرموده است:
اگر رفق (ملایمت و نرمش با دیگران) مخلوقی مجسم بود، دیده می‏شد که هیچ آفریده‏ای از آفریده‏های خداوند به زیبایی و نیکویی آن نیست. [5] .

پی نوشت ها:
[1] سمعت أباجعفر (ع) یقول: جاء جبرئیل الی النبی (ص) فقال: یا محمد! ربک یقرئک السلام و یقول لک: دار خلقی. اصول کافی 2 / 116.
[2] عن أبی‏جعفر (ع) قال: فی التوراة مکتوب - فیما ناجی الله عزوجل موسی بن عمران (ع) - یا موسی اکتم مکتوم سری فی سریرتک و أظهر فی علانیتک المداراة عنی لعدوی و عدوک من خلقی و لا تستسب لی عندهم باظهار مکتوم سری فتشرک عدوک و عدوی فی سبی. اصول کافی 2 / 117.
[3] عن أبی‏جعفر (ع) قال: ان الله عزوجل رفیق یحب الرفق و یعطی علی الرفق مالا یعطی علی العنف. اصول کافی 2 / 119.
[4] عن أبی‏جعفر (ع) قال: قال رسول الله (ص): ان الرفق لم یوضع علی شی‏ء الا زانه و لا نزع من شی‏ء الا شانه. اصول کافی 2 / 119.
[5] عن أبی‏جعفر (ع) قال: قال رسول الله (ص) لو کان الرفق خلقا یری ما کان مما خلق الله شی‏ء احسن منه. اصول کافی 2 / 120.

منبع: امام باقر جلوه‏ امامت در افق دانش؛ گروه تاریخ اسلام؛ آستان قدس رضوی چاپ دوم 1375.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir