استواری دین، در پرتو حکمت حق‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
استواری دین، در پرتو حکمت حق‏
امام باقر (ع) در حدیثی می‏فرماید: اسلام بر پنج پایه استوار است: نماز، زکات، حج، روزه و ولایت. زراره پرسید: از این پنج اصل، کدامیک برتر است؟ امام (ع) فرمود: ولایت برتر از سایر اصل‏ها است؛ زیرا که ولایت کلید نماز، زکات، حج و روزه می‏باشد، و صاحب ولایت (امام) کسی است که مردم را به سوی این اصول چهارگانه رهبری می‏کند... [1] . در این روایت مسأله‏ی ولایت برترین اصل در میان اصول زیر بنایی اسلام شناخته شده است، و چنانچه به استدلال امام، توجه کافی نشود، ممکن است منکران ولایت، از این سخنان امام سوء استفاده کرده، چنین وانمود کنند که امامان شیعه حق خودشان را از عبادت خدا هم برتر شمرده‏اند. نیز ممکن است که ناآگاهان شیعه به غلو کشیده شده و به جای اهتمام به امر واجبات و محرمات شریعت، گمان کنند که محبت اهل بیت کافی است، ولی اگر به استدلال امام بیندیشند، خواهند یافت که برتری ولایت بر سایر اصول اسلام از آن جهت است که ولایت و رهبری رهبران الهی (پیامبر و اوصیای وی) تضمین کننده‏ی اقامه‏ی نماز و پرداخت زکات و برگزاری بایسته‏ی حج و روزه است. اگر ولایت و حکومت و رهبری امت در دست جاهلان و رهبران غیر الهی قرار گیرد سایر اصول نیز، یکی پس از دیگری، تضعیف شده و در امت اسلامی از میان خواهد رفت یا تحریف خواهد شد. چنان که جهان اسلام در طول تاریخ گذشته‏ی خود به دلیل همین مشکل، همواره از حقیقت اسلام دورتر شده است. این نکته دارای اهمیت و شایان توجه است که اصولا مسأله‏ی ولایت به جای این که در ردیف اصول عقیدتی دین قرار گیرد و جنبه‏ی اعتقادی صرف به خود گیرد، از جمله اعمال عبادی و اصول عملی شمرده شده، در ردیف نماز و روزه و حج و زکات قرار گرفته است. این می‏رساند که تأکید ائمه (ع) بر مسأله‏ی امامت، تنها نظر به دوست داشتن و بزرگ شمردن ائمه در فکر و عقیده نیست، بلکه باید ولایت را در مرحله‏ی عمل نشان داد؛ یعنی همچنان که باید علاوه بر قبول نماز و روزه و زکات و حج به انجام نماز و روزه... همت گمارد و صرف اعتقاد به وجوب و ارزش این اعمال کافی نیست، ولایت نیز باید مورد عمل قرار گیرد و عمل به ولایت ائمه این است که تنها از ایشان اطاعت شود و زمام امور دین و دنیا به آنان وانهاده گردد، و والی و حاکم و فرمانروای بر مردم ایشان باشند؛ چنان که امام صادق (ع) به لفظ والی تصریح فرمود و مشخص ساخت که مراد از این ولایت، محبت و ارادت درونی صرف نیست؛ چرا که این ارادت باید به مرحله‏ی عمل بینجامد و امام در منصب دین و دنیا، در رأس قرار گیرد. اگر عباراتی که در روایات معصومین (ع) برای مسأله‏ی امامت و ولایت آورده شده مورد کاوش و بررسی قرار گیرد، روشن خواهد شد که اهمیت مسأله‏ی امامت تنها در بعد اعتقادی آن نیست، بلکه جنبه‏ی سیاسی - اجتماعی آن نیز همانند جنبه‏ی اعتقادیش مهم و مورد توجه بوده است. در این نگرش است که می‏توان فهمید چرا: امامت مکمل نهایی همه‏ی فرایض، قوانین و دستورات دین است [2] .
امامت اساس بالنده‏ی اسلام است. [3] . امامت ریشه و اصل هر ارزش است. [4] . امامت سامان بخش امت [5] و راه پروردگار و نوری است که ارزش‏ها را برای خلق روشن می‏سازد [6] .

پی نوشت ها:
[1] بنی‏الاسلام علی خمسة اشیاء: علی الصلاة و الزکاة والحج و الصوم و الولایة. قال زرارة: فقلت و
أی شی‏ء من ذلک افضل؟ فقال: الولایة افضل، لان‏ها مفتاحهن والوالی هو الدلیل علیهن... اصول کافی 2 / 18.
[2] الباقر (ع)... و کانت الولایة آخر الفرائض فانزل الله عزوجل... الیوم اکملت لکم دینکم... نور الثقلین 1 / 581.
[3] الرضا (ع): ان الامامة اس الاسلام النامی... اصول کافی 1 / 200.
[4] الصادق (ع): نحن أصل کل خیر.. روضه‏ی کافی، خ 336.
[5] علی (ع): الامامة نظام الامة. غرر الحکم.
[6] الکاظم (ع): الامامة هی النور... نور الثقلین 5 / 341؛ رک: میزان الحکمة 1 / 157.

منبع: امام باقر جلوه امامت در افق دانش؛ گروه تاریخ اسلام؛ آستان قدس رضوی چاپ دوم 1375.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir