دانش‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
دانش‏
علم و دانش برترين معيار برتري مي‏باشد. آنچه ارزشها را شکوفا مي‏سازد و آنچه راه را در جهت پيمودن تعالي و تکامل هموار مي‏سازد، دانش و آگاهي است. مي توان گفت معيار محوري در برتري‏ها در ميان موجودات دانش و آگاهي آنان از حقايق مي‏باشد.
اين ارزش تنها معيار برتري در ميان انسان‏ها نمي‏باشد، بلکه در توازن و سنجش انسان با ديگران همانند فرشتگان، نيز معيار برتري دانش است. بدين خاطر است که هنگامي که فرشتگان از آفرينش انسان آگاهي يافتند از درگاه الهي پرسيدند چرا موجودي سفاک و تباه گر مي آفريني! أتجعل فيها من يفسد فيها و يسفک الدماء. [1] .
فرشتگان خوي و گرايش‏هاي انسان را مي‏ديدند که اين گونه سؤال نمودند. از ظرفيت دانش وي بي‏خبر بودند. زيرا هنگامي که خداي سبحان از اين فضيلت آنان را آگاه ساخت که ظرفيت دانش اين موجود، برتر حتي از شما فرشتگان است، فرشتگان پاسخ خويش را دريافتند، فلما أنبأهم باسمائهم قال ألم أقل لکم اني اعلم غيب السموات و الارض. [2] .
همين فضيلت محوري يعني آگاهي از حقايق هستي معيار برتري انسان بر فرشتگان قرار مي‏گيرد که فرشتگان به خاطر اين فضيلت در برابر انسان سجده مي‏نمايند، و اذ قلنا للملائکة اسجدوا لادم فسجدوا. [3] انسان به خاطر دانش و آگاهي مسجود فرشتگان است. در حقيقت فرشتگان در برابر دانش خضوع و سجده نموده اند. سجده فرشتگان بر علم و عالم مي‏باشد.
بر اين اساس که دانش و آگاهي محور بنيادين برتري‏ها مي‏باشد، هر کس که در اين فضيلت بهره‏اي بيشتر داشته باشد، به همان تناسب از ديگران برتر است. عترت که در آگاهي برترين است، از همگان مهتر و برتر است.
عترت يعني انسان‏هايي که مظهر دانش الهي مي‏باشند. باذن الله از همه چيز و از همه جا باخبر مي‏شوند. خداي سبحان آنان را از گذشته و آينده باخبر مي‏سازد. به همين جهت عترت برترين انسان‏ها مي‏باشند. و صادق آل محمد صلي الله عليه و آله و سلم بر همين اساس مي‏فرمايد: اني لأعلم کتاب الله و خبر ما هو کائن. [4] «من از کتاب خدا و آنچه اتفاق مي‏افتد با خبرم».
امام صادق عليه‏السلام ان عندنا سرا من سر الله و علما من علم الله لا يحتمله ملک مقرب و لا نبي مرسل و لا مؤمن امتحن الله قلبه للايمان. [5] «در نزد ما آگاهي‏هايي است که هيچ فرشته ي مقرب و پيامبر مرسل و حتي مؤمني که قلب او را خدا امتحان نموده بر نمي‏تابد.» امام صادق عليه‏السلام اني لاعلم ما في اصلاب الرجال و ارحام النساء. [6] «من به آنچه که در صلب مردان و رحم زنان است آگاهم».
بکير بن اعين قال قبض ابوعبدالله علي ذراع نفسه و قال يا بکير هذا جلد رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم و هذه و الله عروق رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم و هذا و الله عظمه و هذا والله لحمه و الله اني لا علم ما في السموات و أعلم ما في الارض و أعلم ما في الدنيا و اعلم ما في الاخرة. [7] .
«امام صادق عليه‏السلام قسمتي از دست خويش را گرفت و فرمود اين پوست و رگهاي رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم است، سوگند به خدا اين گوشت و استخوان رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم است، سوگند به خدا، من به آنچه در آسمان و زمين وجود دارد آگاهم! من به آنچه در دنيا و آخرت وجود دارد آگاهم!»
امام صادق عليه‏السلام با بهره وري از علم لدني مستقيم از خداي سبحان سخن مي‏گويد. ابوحفصه مي‏گويد هنگامي که باقر العلوم عليه‏السلام رحلت نمود به خدمت جعفر بن محمد عليه‏السلام رسيدم تا رحلت پدرش را تعزيت بگويم. به وي عرض کردم کسي از ميان ما رفت که مستقيم از رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم سخن مي گفت. ذهب و الله من کان يقول قال رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم و لا يسئل عمن بينه و بين رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم و الله لا يري مثله ابدا. [8] قال سکت ابو عبدالله ساعة ثم قال قال الله عز و جل ان من عبادي من يتصدق بشق تمرة فاربيها له کما يربي احد کم فلوه... حتي اجعلها له مثل احد. [9] .
«کسي از ميان ما رخت بر بسته که اگر مستقيم از رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم سخن مي‏گفت، کسي از وي سؤال نمي‏کرد، چگونه. سوگند به خدا همانند وي نخواهد آمد. امام صادق عليه‏السلام لحظه‏اي ساکت شد. آنگاه فرمود خداي عز و جل مي‏گويد هر کدام از بندگان من که به نصف خرما صدقه بدهد، من آن را مي‏پرورانم همان گونه که شما بچه اسب را مي‏پرورانيد، تا همانند کوه احد رشد کند.» آنگاه ابوحفصه گفت اينک کسي را زيارت کرديم که مستقيم از خدا سخن مي‏گويد!
به همين خاطر است که در زيارت حضرت به حضرت خطاب مي‏کنيم صل علي الصادق عن الله، [10] «درود بر کسي که از خداي سبحان به راستي سخن مي‏گويد.» به همين خاطر صادق آل محمد همانند اميرالمؤمنين (عليهم السلام) ادعا مي‏کند که سلوني قبل ان تفقدني فانه لا يحدثکم احد بعدي بمثل حديثي. [11] «پيش از آنکه مرا از کف نهيد از من سوال کنيد. زيرا کسي همانند من نخواهد بود که به سؤال‏هاي شما پاسخ دهد».
اين است دانش برتر امام صادق عليه‏السلام. حضرت از اين مقدار ظرفيت علم و دانش بهره ور است که وارث همه انبيا و وارث خاتم الانبيا قرار مي‏گيرد امام صادق عليه‏السلام چنين از علم و آگاهي بهره ور است که الگوي زندگي همگان قرار مي‏گيرد.

پی نوشت ها:
[1] بقره، 30.
[2] بقره، 33.
[3] بقره، 34.
[4] مناقب، ج 4، ص 250.
[5] مناقب، ج 4، ص 250؛ القطرة، ج 2، ص 390.
[6] همان، ص 392.
[7] همان، ص 991؛ مناقب، ج 4، ص 250.
[8] همان، ص 392.
[9] همان، ص 378.
[10] الفقية، ج 2، ص 342.
[11] تذکرة الحفاظ، ج 1، ص 175.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir