گذشت

نوع اصطلاح :
عنوان :
گذشت
چشم پوشي از لغزش ديگران و گذشت از حق خويش، از اخلاق پسنديده بوده و از ارزش‏هاي والاي انساني است. اين خصلت نيک تنها زيبنده انسان‏هاي وارسته مي‏باشد. در مقابل انسان‏هاي وارسته، دو گروه قرار دارند که در حقوق اجتماعي خويش گذشت ندارند. برخي از اينان به استيفاي حق خويش قانع اند. تنها خواستار احقاق حقوق خويش مي‏باشند که راه اعتدال را در پيش مي‏گيرند. بر رفتار اينان نيز نکوهش متوجه نمي‏شود؛ زيرا استيفاي حق بر خلاف ارزش‏هاي انسان نيست.
گروه دوم افرادي مي‏باشند که اکتفا به استيفاي حق خويش نمي‏کنند. بلکه در صدد تجاوز و دست اندازي به حقوق ديگران مي‏باشند که خواستگاه ناهنجاري‏ها، رفتار اين گروه مي‏باشد.
رفتار گروه اول که از حق خويش گذشت مي‏کنند افزون بر هنجار بخشيدن به ناهنجاري‏ها، خلق و خوي پسنديده را پديدار مي‏سازد و تزکيه و پاکي جامعه را مورد ستايش قرار مي‏دهد، و العافين عن الناس. [1] .
عترت رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم که راهبران جامعه مي‏باشند، با رشد و تعالي اين اخلاق پسنديده نقش محوري در ساختار فرهنگي و رفتار اجتماعي به عهده دارند. عترت رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم اين ارزش قرآني را در جامعه عينيت و تحقق بخشيده است.
عترت رسول الله صلي الله عليه و آله و سلم در رفتار، تبلور عفو و گذشت مي‏باشند و آيينه تمام نماي ارزش‏هاي انساني مي‏باشند. عترت در رفتار خويش اين ارزش را آنگونه پايدار ساخته است که بر همگان الگو مي‏باشد. عترت به لحاظ نقش محوري در رهبري جامعه هماره مورد تعرض چالشگران بوده است و حقوق آنان بيش از ديگران درخطر تجاوز بوده است.
ليکن آنچه در اين راستا به عنوان يک ارزش اجتماعي و الهي از عترت پديدار است، گذشت و عفو از حقوق مسلم خويش است. اين حقيقت نه به عنوان يک رخداد موردي، بلکه رفتار مستمري است که در سيره عترت شفاف مي‏درخشد.
صادق آل محمد صلي الله عليه و آله و سلم از معرفي عترت و خويشتن در اين راستا اين گونه سخن مي‏گويد: مروت و جوان مردي ما (عترت) گذشت و عفو از کساني است که بر حقوق ما، ستم روا مي‏دارند، انا اهل البيت مروتنا العفو عمن ظلمنا.[2] اين نوع عفو و گذشت سيره و الگو بر همگان است.
اين تجلي و تبلور صفات عترت و استقرار ارزش‏هاي انساني در سيره عترت است. اين سخن امام صادق عليه‏السلام درمورد کسي است که در سفر حج هميانش که هزار دينار در آن بوده گم مي‏شود. وي که امام همام را نمي‏شناخته، به حضرت گمانه زني نموده در هنگامي که امام در مسجد نبوي صلي الله عليه و آله و سلم در حال نماز بود، به وي مراجعه نمود و از حضرت دينارهاي خود را مطالبه مي‏نمايد. حضرت از وي مي‏پرسد چند دينار در هميان بوده است. مي‏گويد هزار دينار؛ حضرت هزار دينار را به وي مي‏پردازد. وي هنگامي که بر مي‏گردد دينارهاي خود را پيدا مي‏کند. سپس مجددا به مسجد باز مي‏گردد، تا هزار دينار امام را به وي بر گرداند. امام به وي مي‏گويد ما چيزي را که داديم، پس نمي‏گيريم، شيء خرج من يدي فلا يعود اليّ. [3] وي مي‏پرسد اين شخص کيست. مي‏گويند جعفر الصادق عليه‏السلام. آنگاه مي‏گويد از همانند اين شخص، جز اين انتظار نيست.

پی نوشت ها:
[1] آل عمران 134.
[2] خصال، ج 1، ص 10.
[3] مناقب، ج 4، ص 274؛ اعلام الهداية، ج 8، ص 30.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir