مناظره با اصحاب‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
مناظره با اصحاب‏
امام صادق عليه‏السلام بحث بين شاگرد و استاد و يا بين شاگردان را برقرار مي‏نمود تا در علوم مختلف متبحر شوند. شاگردان و اصحاب امام صادق از اين جهت با حضرت بحث مي‏کردند که علوم را بهتر درک کنند.
به عنوان نمونه، جابر بن حيان درباره‏ي مسائل مختلف با امام به بحث و گفت و گو مي‏پردازد و در ضمن آن سؤالات خود را از حضرت مي‏پرسد. برخي از اين سؤالات عبارتند از: سؤال درباره‏ي وحدت وجود، فلسفه‏ي احکام، همگاني شدن احکام، فلسفه‏ي نسخ، فلسفه‏ي تغيير قبله، فلسفه‏ي انتخاب کعبه براي قبله، فلسفه‏ي انتحار، مرگ، زندگي، آفرينش، فلسفه‏ي کم شدن حافظه در پيري، فلسفه‏ي بيماري و آغاز آفرينش و پايان جهان. [1] .
امام صادق عليه‏السلام اصحاب و راويان خود را از جدايي بين قول و عمل و عقيده و سلوک بر حذر مي‏داشت و آنها را نصيحت مي‏کرد که مردم را با رفتارتان آموزش دهيد نه با مواعظ و ارشادات. [2] هدف امام از فعاليت‏هاي فکري و علمي، درمان جهل امت از لحاظ عقيده به مکتب و نظام، ايستادگي در برابر امواج کفرآميز و شبهه‏هاي گمراه کننده‏ي آن، و نيز حل مشکلاتي بود که از انحراف ناشي شده بود.
آزادي بحث در مسائل مذهبي، از زماني شروع شد که امام صادق فرهنگ شيعي را به وجود آورد. در آن فرهنگ، مباحث مذهبي وارد مباحث علمي شد و در مراحل بعدي با آن يکي گرديد و در قرون بعد به جايي رسيد که دانشمندان مذهب شيعه، آن مذهب را با قوانين علمي به ثبوت مي‏رساندند.
در نتيجه‏ي فکر بيگانگان، از راه ترجمه کتابهاي يوناني، فارسي، هندي و پديد آمدن گروههاي خطرناک از قبيل «غلات»، «زنادقه»، «جاعلان حديث»، «اهل رأي و قياس»، و «متصوفه»، زمينه‏هاي مساعدي براي رشد انحراف فکري فراهم شد که امام صادق در برابر آنها ايستادگي کرده و در سطح علمي، با آنها به گفت و گو و بحث و مناظره پرداخت و خطوط فکري آنها را براي امت اسلامي افشا نمود. [3] .
فعاليت‏هاي امام در ايستادگي قاطعانه در برابر شبهه‏هاي غرض آلود در زمينه عقايد و نظريات ديني که از لحاظ اغراض سياسي به منظور از بين بردن روح حقيقي اسلام منتشر مي‏شد، متمرکز بود.
محضر درس امام جعفر صادق يک جلسه بحث آزاد بود که در آن هر شاگرد مي‏توانست به استاد ايراد بگيرد و اگر بتواند، نظريه‏اش را رد کند. امام صادق نظريه‏اش را به شاگردان تحميل نمي‏کرد و آنها را در پذيرش نظريه استاد آزاد مي‏گذاشت. آنچه سبب مي‏شد که شاگردان امام نظريه او را بپذيرند، تأثير درس استاد بود.
امام صادق عليه‏السلام علاوه بر اين که به همه سؤالات پاسخ مي‏دادند، در بحث‏هاي طولاني نيز با صبر و متانت، به مباحث گوش مي‏داد و با اتخاذ شيوه‏هاي مختلف، طرف مقابل را مجاب مي‏کردند. به طور مثال مناظره‏اي طولاني بين امام صادق و يک زنديق صورت گرفت که يونس بن ظبيان آن را روايت کرده است. اين مناظره مشتمل بر 85 سؤال است که آن زنديق مطرح نموده و حضرت نيز با ادب، احترام، و صبر به تمامي آنها پاسخ گفته است. البته ضمن آن مباحث، امام صادق نيز سؤالهايي از زنديق مي‏پرسد. [4].

پی نوشت ها:
[1] مناظره در رابطه با مسائل ايدئولوژي، محمدي ري شهري، محمد، صص 104-72، انتشارات اسلامي وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1359 ش.
[2] الامام الصادق دراسات و أبحاث، المستشارية الثقافية للجمهورية الاسلامية الايرانية بدمشق ص 329، 1412 ه.
[3] زندگاني تحليلي پيشوايان ما ائمه دوازده گانه (ع)، اديب، عادل، مترجم: دکتر اسدالله مبشري، ص 190 و 191.
[4] براي اطلاع بيشتر درباره‏ي اين مناظره، رک: الاحتجاج، ج 3، صص 323-264؛ بحارالانوار، ج 10، صص 194-165.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir