ابراهيم بن نعيم عبدي معروف به ابي الصباح کناني‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
ابراهيم بن نعيم عبدي معروف به ابي الصباح کناني‏
ابوالصباح (وزان شداد) کناني (به کسر کاف) - ابراهيم، از اصحاب حضرت باقر و حضرت صادق عليهماالسلام است. بعضي گفته‏اند که تا زمان امام جواد (ع) را درک کرده در حاليکه 25 سال قبل از ميلاد امام جواد (ع)، ابوالصباح از دنيا رفته است (ولادت حضرت جواد (ع) به سال 195 و وفات ابوالصباح به سال 170 هجري بوده است).
مرحوم علامه حلي، در خلاصه، در ترجمه ابوالصباح فرموده که او (ابا جعفر) امام جواد (ع) را درک کرده و از حضرت موسي بن جعفر (ع) روايت مي‏کند. [1] .
نويسنده گويد: گمان مي‏رود اين اشتباه از فرمايش نجاشي رخ داده باشد که گفته: ابراهيم بن نعيم حضرت اباجعفر (ع) را ديده. ديگران گمان کرده‏اند مراد از ابا جعفر حضرت‏ جواد (ع) است و بدين اشتباه افتاده‏اند و توجه نکرده‏اند که منظور نجاشي حضرت باقر (ع) بوده نه حضرت جواد الائمه (ع).
ابوالصباح مردي ثقه و جليل‏القدر بوده و علماي رجال او را مدح و توثيق کرده‏اند. [2] .
مرحوم علامه حلي در خلاصه مي‏فرمايد: ابوالصباح ثقه و مورد اطمينان است و من به گفته او عمل مي‏کنم؛ چون امام صادق (ع) او را ميزان ناميده و خطاب به او چنين فرموده است: «انت ميزان لا عين فيه»، تو ترازوي بدون انحرافي. [3] .
علامه مامقاني فرموده که بزرگان او را مدح کرده و جز دو خبر که آنها را جواب گفته قدحي نديده است. [4] .
ليکن دو دسته روايات درباره‏ي او نقل شده، هم مدح و هم قدح، اما بزرگان به اخبار قدح توجهي نکرده و توثيقش نموده‏اند. ما يک روايت در مدح و دو روايت در قدحش ذکر مي‏کنيم. و قضاوتش را به عهده خود خوانندگان عزيز مي‏گذاريم.
شيخ کليني، از محمد بن مسعود، از بعض اصحاب، نقل کرده که حضرت صادق (ع) به ابي الصباح فرمود: تو ميزان و ترازويي. عرض کرد: قربانت گردم، ترازو گاهي انحراف پيدا مي‏کند. امام فرمود: تو ترازويي مي‏باشي که انحراف و تمايل به چپ و راست نداري، و در حد اعتدال و استقامتي. [5] .
از اين روايت عظمت و بزگر جناب ابي الصباح کاملا استفاده مي‏شود. چه بسا مردمي که در طول زندگي انحرافاتي برايشان رخ مي‏دهد و از طريق اعتدال و عدل خارج مي‏شوند، و لذا در روايات ايمان به دو دسته ثابت و زائل تقسيم شده است.
علامه مجلسي، در بحارالانوار، تحت عنوان، «ايمان مستقر و مستودع»، بابي گشوده است [6] و همچنين از اميرالمؤمنين علي (ع) نقل کرده که به کميل فرمود: اي کميل! ايمان، عاريه و ثابت است. حذر کن از اينکه از عاريه‏ها باشي و ايمانت زايل گردد.
هنگامي استحقاق آن داري که صاحب ايمان ثابت باشي که انحراف به چپ و راست پيدا نکني و از راه مستقيم خارج نگردي. [7] .
اما در قدح ابوالصباح، شيخ اربلي در کشف الغمه نقل کرده که وقتي ابوالصباح خواست به محضر امام باقر (ع) مشرف گردد، در را کوبيد. کنيزي در را باز کرد. ابراهيم دست بر سينه آن زن زد و گفت: به مولايت بگو من جلو درب خانه‏ام. امام با جمله‏اي که حاکي از ناخشنودي حضرتش از عمل ناشايسته او بود، او را به درون خواند. ابوالصباح عذر خواست که اين کار را نکردم مگر براي زياد شدن يقين و اعتقام. امام فرمود: راست گفتي! اگر گمان کني که اين ديوارهاي مانع ديدگان ما مي‏شود، چنانکه مانع ديدگان شماست، پس چه فرق است ما بين ما و شما؟ سپس فرمود: ديگر چني کاري مکن. [8] .
روايت دوم در قدح ابوالصباح همان است که شيخ کشي، از محمد بن مسعود، از علي بن محمد، از احمد بن محمد، از علي بن حکم، از ابان بن عثمان، از بريد عجلي نقل کرده که گفت: من و ابوالصباح کناني محضر امام صادق عليه‏السلام بوديم که فرمود: و الله، اصحاب پدرم بهتر از شما بودند؛ اصحاب پدرم مانند برگي بودند که خار نداشت و شما به مانند خاري هستيد که برگ ندارد. ابوالصباح گفت: قربانت گردم، ما اصحاب پدرت مي‏باشيم. فرمود: شما ديروز بهتر از امروز بوديد. [9] .
ولادت ابراهيم در حدود سال يکصد هجري و وفاتش را به سال 170 هجري نقل کرده‏اند. [10] .


پی نوشت ها:
[1] خلاصة الاقوال علامه حلي، ص 3.
[2] رجال نجاشي، ص 15.
[3] خلاصه علامه حلي، ص 3.
[4] تنقيح المقال ج 1، ص 38.
[5] رجال نجاشي، ص 299.
[6] بحارالانوار، ج 69، ص 212.
[7] بحارالانوار، ج 77، باب وصيت اميرالمؤمنين (ع) به کميل، ص 272.
[8] تنقيح المقال، ج 1، ص 38.
[9] رجال نجاشي، ص 299.
[10] رجال ابن‏داوود، جزء اول، باب الهمزه.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir