حماد بن عيسي، ابومحمد جهني بصري‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
حماد بن عيسي، ابومحمد جهني بصري‏
از اصحاب اجماع [1] ، و با چهار معصوم (امام صادق، امام کاظم، امام رضا و امام جواد عليهم‏السلام) همزمان بوده؛ و در نقل حديث بسيار محتاط و مي‏گفته: من هفتاد حديث از امام صادق (ع) شنيدم، و پيوسته در زياده و نقصان عبارات بعضي از آن احاديث شک مي‏کردم، تا بر بيست حديث اقتصار کردم. [2] .
حماد همان است که از حضرت صادق و حضرت موسي بن جعفر عليهماالسلام درخواست کرد که براي او دعا کنند تا خداوند خانه و اولاد و زوجه و خادم و حج همه ساله به او عنايت فرمايد. آن دو بزرگوار، چنين از خدا خواستند: «اللهم صل علي محمد و آل محمد وارزقه دارا و زوجة و ولدا و خادما و الحج خمسين سنه»، پس از صلوات بر محمد و آل‏محمد دعا کردند که خداوند او را، خانه و همسر و اولاد و خادم و پنجاه حج [3] ، روزي فرمايد. و روزي او شد تمام آن چه خواسته بود، و پنجاه حج به جا آورد، و چون خواست پنجاه و يکمين حج را به جا آورد، در راه مکه در سيلابي غرق گشت. [4] .
علامه مجلسي (ره)، از خرائج، از امية بن علي قيسي نقل کرده که گفت: من و حماد بن عيسي در مدينه منصوره به محضر حضرت جواد (ع) شرفياب شديم تا با حضرت خداحافظي نماييم، حضرت به ما فرمود: بمانيد و تا فردا از مدينه بيرون نرويد. همين که از محضر حضرت خارج شديم، حماد گفت: من مي‏روم، چون بارم را بيرون فرستاده‏ام؛ اما من گفتم: مي‏مانم. حماد بيرون رفت، چون به وادي قنات (که مسيل بود) رسيد، و خواست غسل احرام کند، به آب سيل غرق شد، و اين حادثه در سال 209، اتفاق افتاد. (و نيز او را غريق جحفه مي‏نامند). قبر حماد در سياله (اولين منزل از مدينه به سوي مکه) است. [5] .
مرحوم صدوق، در کتاب مجالس، از علي بن ابراهيم از پدرش، از حماد، نقل کرده که گفت: روزي امام صادق (ع) به من فرمود: اي حماد! مي‏تواني دو رکعت نماز نيکو انجام دهي؟ عرضه داشتم: بلي سيدي، من کتاب حريز سجستاني را که در نماز نوشته محفوظ مي‏باشم. حضرت فرمود: مانعي ندارد، برخيز، نماز به جا آوردم. حضرت فرمود: نيکو نتواني به جا آورد. سپس فرمود: چقدر قبيح است براي مردي که سالياني از عمرش گذشته باشد، و نتواند يک رکعت نماز تمام با شرايط و حدودش به جا آورد.
حماد گويد: در خود احساس حقارت و ذلت کردم، آن گاه از حضرتش تقاضا نمودم تا نماز ا به من تعليم فرمايد... [6] [مشروح حديث در جلد صلوة بحارالانوار آمده است.] [7] .
مرحوم کليني، در کافي، از طريق حماد، نقل کرده که امام صادق (ع) به حمران در مورد سؤالي که کرده بود، فرمود: همانا مردم هلاکت مي‏شوند، زيرا که نمي‏پرسند. [8] .
و نيز در کافي، از طريق حماد، از امام صادق (ع) نقل شده که رسول خدا (ص) فرمود: کسي که راهي پويد تا در آن دانشي جويد، خدا او را به راهي سوي بهشت برد. فرشتگان با خرسندي بالهاي خويش را براي دانشجو فر نهند، و اهل آسمان و زمين حتي ماهيان دريا براي دانشجو آمرزش طلبند؛ و برتري عالم بر عابد برتري (فروزش) ماه شب چهارده بر ستارگان ديگر است؛ و به درستي که دانشمندان وارث پيامبرانند، و پيامبران طلا و نقره بر جاي نگذارند، بلکه دانش به جاي گذراند، هر که از دانش ايشان برگيرد، بهره فراواني گرفته است. [9] .
شيخ صدوق (ره)، در خصال، نقل کرده که امام صادق (ع) به حماد فرمود: در شب و روز به دنبال علم باش و اگر بخواهي چشمت روشن گردد و خير دنيا و آخرت نصيبت شود، اميدت را از آن چه به دست مردم است قطع کن، و خودت را در عداد مردگان قرار ده، و خود را از ديگران برتر مدان و زبانت را مانند مالت حفظ نما. [10] .
شيخ طوسي، در فهرست مي‏گويد: سه کتاب: صلوة زکوة، و نوادر از حماد باقي است. [11] .
در مجالس المؤمنين، نقل شده که حماد، داراي کتابي در حديث و کتابي در توحيد است. [12] .

پی نوشت ها:
[1] خلاصة الاقول، علامه حلي، ص 28 - بحارالانوار، ج 47، ص 350.
[2] اختيار معرفة الرجال، ص 316.
[3] در رجال کشي ص 268، به جاي «خمسين سنه»، «في کل سنه»، (حج همه ساله) دارد.
[4] فهرست طوسي، ص 116 - بحارالانوار، ج 47، ص 116.
[5] الخرائج و الجرائح، ج 2، ص 667 (و ج 1، ص 305) - بحارالانوار ج 48، ص 48 - سفينة البحار، ج 1، ص 306.
[6] امالي صدوق، مجلس 64، ح 13، ص 337.
[7] بحارالانوار، ج 84، صفحات 185 تا 201.
[8] اصول کافي، ج 1، ص 31.
[9] اصول کافي، ج 1، ص 26.
[10] خصال صدوق، ج 1، باب علامات سه گانه ص 60 - بحارالانوار، ج 72، ص 206.
[11] فهرست طوسي، ص 116.
[12] مجالس المؤمنين، ج 1، مجلس پنجم، ص 376.

اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir