ذريح محاربي‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
ذريح محاربي‏
ذريح [1] ثقه‏اي جليل‏القدر، و از اصحاب حضرت صادق [2] ، و حضرت کاظم عليهماالسلام است. [3] .
او، اصل و کتابي دارد که عده‏اي از اصحاب از او نقل کرده‏اند. [4] .
شيخ صدوق (ره)، از عبدالله بن سنان، روايت کرده که گفت: به امام صادق (ع) عرض کردم: خدا مرا فداي تو گرداند! معناي آيه «ثم ليقضوا تفثهم و ليوفوا نذورهم» [5] - آن گاه کثافاتي که در حال احرام بر ايشان است ازاله کنند و به نذرهايشان وفا کنند - چيست؟ فرمود: قضاء تفث، گرفتن ناخن و اشباه آن است. گفتم: قربانت گردم، ذريح محاربي، از شما، نقل کرد که فرموده بوديد که «ليقضوا تفثهم» لقاء امام است و «وليوفوا نذورهم» اين مناسک است. فرمود: ذريح درست گفته و تو هم راست مي‏گويي؛ همانا از براي قرآن ظاهر و باطني است، و چه کسي بتواند تحمل کند آن چه را که ذريح تحمل کرده. [6] .
اين جمله امام، دلالت بر علو مرتبه و عظمت منزلت ذريح محاربي دارد.
عبدالله بن طلحه نهدي [7] نقل کرده که ذريح به امام صادق (ع) عرض کرد: من به شما حاجتي دارم. امام فرمود: حاجتت را بخواه که برآوردن آن نزد من بسيار محبوب است. [8] .
رجال حديث به رواياتي که ذريح نقل کرده عنايتي تمام داشته‏اند: ابن ابي‏عمير راجع به دين و قرض، به حديثي از ذريح استناد مي‏نمايد که ما آن را به شرح زير ذکر مي‏کنيم:
«روي الشيخ الصدوق (ره) في فقيه عن ابراهيم بن هاشم ان محمد بن ابي‏عيمر (ره) کان رجلا بزازا فذهب ماله و افتقر و کان له علي رجل عشرة الاف درهم فباع دارا له کان يسکنها بعشرة الاف درهم و حمل المال الي بابه، فخرج اليه محمد بن ابي‏عمير فقال: ما هذا؟ قال: هذا مالک الذي لک علي. قال: ورثته؟ قال: لا. قال: و هب لک؟ قال: لا. قال: فهو ثمن ضيعة بعتها؟ قال: لا. قال: فما هو؟ قال: بعت داري التي اسکنها لا قضي ديني. فقال محمد بن ابي‏عمير: حدثني ذريح المحاربي عن ابي‏عبدالله (ع) قال: لا يخرج الرجل عن مسقط راسه بالدين، ارفعها فلا حاجة لي فيها و الله اني محتاج في وقتي هذا الي درهم و ما يدخل ملکي منها درهم - شيخ صدوق (ره)، در کتاب فقيه، از ابراهيم بن هاشم، روايت کرده که گفت: محمد بن ابي‏عمير مردي بزاز بود، پس ثروتش را از دست داد و بينوا گشت؛ ليکن از مردي ده هزار درهم طلبکار بود. مديون و بدهکار، خانه مسکوني خود را به ده هزار درهم فروخت و پول ها را به در منزل ابن ابي‏عمير آورد و در را کوبيد. محمد بن ابي‏عمير بيرون آمد و گفت: اين پول‏ها براي چيست؟ گفت: طلبي است که از من داري. گفت: اين ارث است که به تو رسيده؟ گفت: نه. گفت: کسي به تو بخشيده؟ گفت: نه. گفت: پول مزرعه‏اي است که فروخته‏اي؟ گفت: نه. گفت پس اين چيست؟ گفت: خانه مسکوني‏ام را فروخته‏ام که طلب تو را بدهم. محمد بن ابي‏عمير گفت: حديث کرد مرا ذريح محاربي از امام صادق (ع) که فرمود: آدمي به واسطه دين و بدهکاري از خانه خودش بيرون نمي‏رود (و ملزم به فروش نمي‏شود)، پول‏ها را بردار که مرا به اين احتياجي نيست، و حال آن که، به خدا قسم، الان به يک درهم نيازمندم، اما يک درهم از اين پول را قبول نمي‏کنم، و وارد در ملک من نخواهد شد. [9] .
نويسنده گويد: فقهاء فرموده‏اند: اگر بدهکار غير از خانه‏اي که در آن نشسته، و اثاثيه‏ منزل و چيزهايي ديگري که بدان محتاج است، چيزي نداشته باشد، طلبکار نمي‏تواند طلب خود را از او مطالبه کند، بلکه بايد صبر کند تا بدهکار بتواند بدهي خود را بدهد؛ ليکن اگر خود مديون خانه‏اش را فروخت و با طيب نفس بدهکاري‏اش را پرداخت، براي طلبکار، قبول آن مانعي ندارد. جناب ابن ابي‏عمير، چون مردي احتياط کار بوده، از قبول آن پول خودداري فرموده، و الا شرعا اشکال نداشته.
کشي، از طريق صفوان و جعفر بن بشير، از ذريح محاربي، روايت کرده که امام صادق (ع) فرمود: خداوند تبارک و تعالي از روزي آدم را قبض روح فرمود، زمين را خالي از حجت نگذاشته، و در هر عصري، راهنمايي که مردم را به سوي خدا هدايت کند، قرار داده، و او را حجت بر خلق ساخته؛ هر کس او را پيروي کند، رستگار گردد و هرکس تخلف ورزد، هلاک شود. [10] .
در کافي، از ذريح محاربي، نقل شده که گفت: شنيدم امام صادق (ع) فرمود: هر کس گرفتاري مؤمني را که در سختي افتاده رفع کند، خدا حوائج دنيا و آخرتش را آسان کند.
آن گاه فرمود: تا زماني که مؤمن در راه کمک به برادرش باشد، خدا در راه کمک به اوست. [11] .

پی نوشت ها:
[1] به فتح ذال و کسر راء.
[2] رجال الطوسي، ص 191.
[3] رجال نجاشي، ص 117 - خلاصة الاقوال، علامه حلي، ص 35.
[4] فهرست طوسي، ص 136 - رجال نجاشي، ص 117.
[5] سوره حج، آيه 29.
[6] من لا يحضره الفقيه، ج 2، ص 290 - معاني الاخبار، ص 340 - وسائل الشيعه، ج 10، ص 253 - بحارالانوار، ج 47، ص 338.
[7] از اصحاب امام صادق (ع) مي‏باشد (رجال الطوسي، ص 229).
[8] تنقيح المقال، ج 1، ص 420، رديف 3909 - سفينة البحار، ص 481.
[9] من لا يحضره الفقيه، ج 3، ص 117 - تهذيب الاحکام، ج 6، ص 198 - اختصاص، شيخ مفيد، ص 86 - وسائل الشيعه، ج 13، ص 95)مرحوم شيخ حر عاملي مي‏فرمايد: نقل اين حديث به وسيله ابن ابي‏عمير توثيق ذريح است).
[10] رجال کشي، ص 319.
[11] اصول کافي، ج 2، باب گشودن گرفتاري مؤمن، ص 160.


ذريح [1] ثقه‏اي جليل‏القدر، و از اصحاب حضرت صادق [2] ، و حضرت کاظم عليهماالسلام است. [3] .
او، اصل و کتابي دارد که عده‏اي از اصحاب از او نقل کرده‏اند. [4] .
شيخ صدوق (ره)، از عبدالله بن سنان، روايت کرده که گفت: به امام صادق (ع) عرض کردم: خدا مرا فداي تو گرداند! معناي آيه «ثم ليقضوا تفثهم و ليوفوا نذورهم» [5] - آن گاه کثافاتي که در حال احرام بر ايشان است ازاله کنند و به نذرهايشان وفا کنند - چيست؟ فرمود: قضاء تفث، گرفتن ناخن و اشباه آن است. گفتم: قربانت گردم، ذريح محاربي، از شما، نقل کرد که فرموده بوديد که «ليقضوا تفثهم» لقاء امام است و «وليوفوا نذورهم» اين مناسک است. فرمود: ذريح درست گفته و تو هم راست مي‏گويي؛ همانا از براي قرآن ظاهر و باطني است، و چه کسي بتواند تحمل کند آن چه را که ذريح تحمل کرده. [6] .
اين جمله امام، دلالت بر علو مرتبه و عظمت منزلت ذريح محاربي دارد.
عبدالله بن طلحه نهدي [7] نقل کرده که ذريح به امام صادق (ع) عرض کرد: من به شما حاجتي دارم. امام فرمود: حاجتت را بخواه که برآوردن آن نزد من بسيار محبوب است. [8] .
رجال حديث به رواياتي که ذريح نقل کرده عنايتي تمام داشته‏اند: ابن ابي‏عمير راجع به دين و قرض، به حديثي از ذريح استناد مي‏نمايد که ما آن را به شرح زير ذکر مي‏کنيم:
«روي الشيخ الصدوق (ره) في فقيه عن ابراهيم بن هاشم ان محمد بن ابي‏عيمر (ره) کان رجلا بزازا فذهب ماله و افتقر و کان له علي رجل عشرة الاف درهم فباع دارا له کان يسکنها بعشرة الاف درهم و حمل المال الي بابه، فخرج اليه محمد بن ابي‏عمير فقال: ما هذا؟ قال: هذا مالک الذي لک علي. قال: ورثته؟ قال: لا. قال: و هب لک؟ قال: لا. قال: فهو ثمن ضيعة بعتها؟ قال: لا. قال: فما هو؟ قال: بعت داري التي اسکنها لا قضي ديني. فقال محمد بن ابي‏عمير: حدثني ذريح المحاربي عن ابي‏عبدالله (ع) قال: لا يخرج الرجل عن مسقط راسه بالدين، ارفعها فلا حاجة لي فيها و الله اني محتاج في وقتي هذا الي درهم و ما يدخل ملکي منها درهم - شيخ صدوق (ره)، در کتاب فقيه، از ابراهيم بن هاشم، روايت کرده که گفت: محمد بن ابي‏عمير مردي بزاز بود، پس ثروتش را از دست داد و بينوا گشت؛ ليکن از مردي ده هزار درهم طلبکار بود. مديون و بدهکار، خانه مسکوني خود را به ده هزار درهم فروخت و پول ها را به در منزل ابن ابي‏عمير آورد و در را کوبيد. محمد بن ابي‏عمير بيرون آمد و گفت: اين پول‏ها براي چيست؟ گفت: طلبي است که از من داري. گفت: اين ارث است که به تو رسيده؟ گفت: نه. گفت: کسي به تو بخشيده؟ گفت: نه. گفت: پول مزرعه‏اي است که فروخته‏اي؟ گفت: نه. گفت پس اين چيست؟ گفت: خانه مسکوني‏ام را فروخته‏ام که طلب تو را بدهم. محمد بن ابي‏عمير گفت: حديث کرد مرا ذريح محاربي از امام صادق (ع) که فرمود: آدمي به واسطه دين و بدهکاري از خانه خودش بيرون نمي‏رود (و ملزم به فروش نمي‏شود)، پول‏ها را بردار که مرا به اين احتياجي نيست، و حال آن که، به خدا قسم، الان به يک درهم نيازمندم، اما يک درهم از اين پول را قبول نمي‏کنم، و وارد در ملک من نخواهد شد. [9] .
نويسنده گويد: فقهاء فرموده‏اند: اگر بدهکار غير از خانه‏اي که در آن نشسته، و اثاثيه‏ منزل و چيزهايي ديگري که بدان محتاج است، چيزي نداشته باشد، طلبکار نمي‏تواند طلب خود را از او مطالبه کند، بلکه بايد صبر کند تا بدهکار بتواند بدهي خود را بدهد؛ ليکن اگر خود مديون خانه‏اش را فروخت و با طيب نفس بدهکاري‏اش را پرداخت، براي طلبکار، قبول آن مانعي ندارد. جناب ابن ابي‏عمير، چون مردي احتياط کار بوده، از قبول آن پول خودداري فرموده، و الا شرعا اشکال نداشته.
کشي، از طريق صفوان و جعفر بن بشير، از ذريح محاربي، روايت کرده که امام صادق (ع) فرمود: خداوند تبارک و تعالي از روزي آدم را قبض روح فرمود، زمين را خالي از حجت نگذاشته، و در هر عصري، راهنمايي که مردم را به سوي خدا هدايت کند، قرار داده، و او را حجت بر خلق ساخته؛ هر کس او را پيروي کند، رستگار گردد و هرکس تخلف ورزد، هلاک شود. [10] .
در کافي، از ذريح محاربي، نقل شده که گفت: شنيدم امام صادق (ع) فرمود: هر کس گرفتاري مؤمني را که در سختي افتاده رفع کند، خدا حوائج دنيا و آخرتش را آسان کند.
آن گاه فرمود: تا زماني که مؤمن در راه کمک به برادرش باشد، خدا در راه کمک به اوست. [11] .

پی نوشت ها:
[1] به فتح ذال و کسر راء.
[2] رجال الطوسي، ص 191.
[3] رجال نجاشي، ص 117 - خلاصة الاقوال، علامه حلي، ص 35.
[4] فهرست طوسي، ص 136 - رجال نجاشي، ص 117.
[5] سوره حج، آيه 29.
[6] من لا يحضره الفقيه، ج 2، ص 290 - معاني الاخبار، ص 340 - وسائل الشيعه، ج 10، ص 253 - بحارالانوار، ج 47، ص 338.
[7] از اصحاب امام صادق (ع) مي‏باشد (رجال الطوسي، ص 229).
[8] تنقيح المقال، ج 1، ص 420، رديف 3909 - سفينة البحار، ص 481.
[9] من لا يحضره الفقيه، ج 3، ص 117 - تهذيب الاحکام، ج 6، ص 198 - اختصاص، شيخ مفيد، ص 86 - وسائل الشيعه، ج 13، ص 95)مرحوم شيخ حر عاملي مي‏فرمايد: نقل اين حديث به وسيله ابن ابي‏عمير توثيق ذريح است).
[10] رجال کشي، ص 319.
[11] اصول کافي، ج 2، باب گشودن گرفتاري مؤمن، ص 160.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir