زکريا بن ادم بن عبدالله بن سعد اشعري قمي‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
زکريا بن ادم بن عبدالله بن سعد اشعري قمي‏
ثقه و جليل‏القدر بوده، و مرحوم شيخ طوسي او را از اصحاب امام صادق (ع) دانسته [1] ، و در جاي ديگر، او را از ثقات اصحاب حضرت رضا (ع) [2] ، و در محل ديگر، او را از اصحاب حضرت جواد (ع) مي‏داند. [3] طبق ظاهر گفته شيخ، زکريا بايستي محضر امام هفتم (ع) را درک نکرده باشد.
زکريا نزد حضرت ثامن الحج (ع) منزلتي رفيع داشت. [4] .
شيخ کشي از زکريا بن ادم روايت کرده که گفت: به حضرت رضا (ع) عرض کردم که مي‏خواهم از شهر قم بيرون روم، چون سفيهان در آن جا بسيار مي‏باشند. حضرت فرمود: اين کار را مکن؛ زيرا به واسطه تو بلا از ايشان دفع مي‏شود همچنان که به واسطه حضرت ابوالحسن کاظم (ع) از اهل بغداد. [5] .
و نيز کشي از علي بن مسيب همداني که از ثقات حضرت رضا (ع) است، نقل کرده که گفت: به حضرت رضا (ع) عرض کردم که راه من دور است، و همه وقت نمي‏توانم خدمت شما برسم، از چه کسي احکام دين خود را اخذ کنم؟ حضرت فرمود: «من زکريا بن ادم القمي المأمون علي الدين و الدنيا» - معالم دين خود را از زکريا بن ادم فرا بگير که او بر دين و دنيا مأمون است. [6] .
يکي از خوشبختي‏هاي زکريا بن ادم آن بود که يک سال با حضرت ثامن الحجج در راه حج، از مدينه تا مکه، مصاحب و هم کجاوه بوده است. [7] .
شيخ کشي، به سند معتبر، از زکريا بن ادم روايت کرده که گفت: در اول شب، بر حضرت رضا (ع) وارد شدم، حضرت از ابوجرير قمي که تازه وفات کرده بود سؤال کرد، و برايش طلب رحمت نمود، و پيوسته با من سخن مي‏گفت، و من با آن حضرت صحبت مي‏نمودم، تا صبح طلوع کرد و حضرت برخاست و نماز صبح را به جا آورد. [8] نويسنده گويد: از ظاهر روايت استفاده مي‏شود که آن شب را حضرت تا صبح بيدار بوده، و با زکريا سخن مي‏گفته؛ و بايد آن سخنان مطالب بسيار مهمي بوده باشد که حتي آن حضرت را از نوافل شب باز داشته، و بي‏شک آن مذاکره برگرد مباحث علمي و حديث دور مي‏زده، که اشتغال به علم و حديث از هر عبادتي افضل و بالاتر است.
«وقال شيخنا الصدوق (ره) فيم املي علي المشايخ في مجلس واحد من مذهب الامامية: و من احيي هاتين الليلتين بمذاکرة العلم فهو افضل» - شيخ صدوق (ره)، در آن مجلسي که ديکته نمود بر مشايخ از مذهب اماميه، فرمود: و هر کس که احياء بدارد شب بيست و يکم و بيست و سوم ماه رمضان را به مذاکره علم، پس آن افضل است. [9] .
زکريا از موقعتي همسان سلمان نسبت به رسول خدا (ص) برخوردار گشته بود: «روي ابن ابي‏الحديدي عن الاستيعاب صلي الله عليه و آله يتفرد به في الليل حتي کاد يغلبنا علي رسول الله (ص)» - ابن ابي‏الحديد، از کتاب استيعاب، از عايشه نقل کرده که گفت: شب هنگام، رسول خدا (ص) با سلمان، به دور از ديگران، مجلسي داشت که تا پاسي از شب ادامه مي‏يافت تا جايي که بهره او از پيامبر بيشتر از ما مي‏گشت. [10] .
حضرت جواد الائمه (ع) پس از مرگ زکريا، از او به نيکي ياد کرد و درباره‏اش فرمود: «رحمه الله تعالي، يوم ولد و يوم يموت و يوم يبعث حيا، رحمت پروردگار بر او در روز ولادت و در هنگام مرگ و در روز قيامت؛ به درستي که او عارف به حق زندگي کرد و صابر بر آن، و بر پا دارنده فرائض الهي بود، و بي‏هيچ کژي و کاستي از دنيا رفت، خداوند به او پاداش نيت و سعي‏اش را عطا فرمايد». [11] .
در مجالس المؤمنين، از شيخ نجاشي، نقل شده که از زکريا کتابي در حديث و کتابي‏ در بيان مسائلي که آن‏ها را از امام رضا (ع) استماع نموده بود، بر جا ماند. [12] شيخ طوسي نيز کتاب او را ذکر کرده است. [13] .

پی نوشت ها:
[1] رجال طوسي، ص 200.
[2] رجال الطوسي، ص 377.
[3] رجال طوسي، ص 401.
[4] رجال ابن‏داود، جزء اول (ممدوحين اصحاب)، باب الزاء.
[5] رجال کشي، ص 496 - اختصاص، شيخ مفيد، ص 87 - بحارالانوار، ج 60، ص 217.
[6] رجال کشي، ص 496 - اختصاص، مفيد، ص 87.
[7] جامع الروات، ج 1، ص 330 - تنقيح المقال، ج 1، ص 447 رديف 4236.
[8] رجال کشي، ص 513 - 512 - اختصاص، شيخ مفيد، ص 86.
[9] امالي صدوق، مجلس 93، ص 517.
[10] استيعاب، ج 2، ص 56 - تحفة الاحباب ص 130.
[11] کتاب الغيبة، شيخ طوسي، ص 211 - اختصاص، شيخ مفيد، ص 88.
[12] مجالس المؤمنين، ج 1، مجلس پنجم، ص 417.
[13] فهرست طوسي، ص 144.

اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir