جایگاه رفیع علمی

نوع اصطلاح :
عنوان :
جایگاه رفیع علمی
حضرت علی بن الحسین امام زین العابدین -علیه‏السلام- یکی از مصادیق روشن این آیه کریمه قرآنی می‏باشند که «کل شئ احصیناه فی امام مبین» [1] یعنی: «هر چیزی را در امام مبین - کارنامه‏ای روشن - برشمردیم.» چرا که بر اساس روایات متعدد هنگامی که از رسول خدا - صلی الله علیه و آله و سلم - از این آیه سؤال شد حضرت امیرالمؤمنین -علیه‏السلام- را به عنوان «امام مبین» معرفی کردند [2] و جانشینان آن امام، همه وارث علم و سایر کمالات خدادادی آن بزرگوار می‏باشند. آری حضرت امیرالمؤمنین علی -علیه‏السلام- باب «مدینه علم» پیامبر می‏باشند که «انا مدینة العلم و علی بابها» [3] یعنی: «من شهر علم هستم و «علی» درب آن می‏باشد.» و تمام علم حضرت به جانشینان ایشان یکی پس از دیگری انتقال یافته است.
علاوه بر «علم غیب» امام سجاد -علیه‏السلام- که در عنوان «علم لا یتناهی حضرت» به گوشه‏ای از آن اشاره شد، باید توجه داشت حضرت سجاد -علیه‏السلام- دارای علوم همه انبیاء و صاحب مراتب عالی علم می‏باشند. حضرت در زمینه الهی بودن علم ائمه و گستردگی دامنه آن می‏فرمایند: «حضرت محمد - صلی الله علیه و آله و سلم - امین خداوند در روی زمین بود و چون به لقاء حق شرفیاب شد، اهل بیت او وارثان او و امینان خداوند در روی زمین می‏باشند. علم منایا و بلایا (که علم به سرنوشت و مقدرات انسانهاست)، نسب عرب، طهارت مولد آنان، نام شیعیان و اسامی پدران آنها، همه نزد ماست. ما برگزیدگان خداوند و اوصیای پیامبریم و از هر فرد دیگری به قرآن سزاوارتر می‏باشیم. ما در مراتب عالی علم قرار داریم و علوم همه انبیاء نزد ما به ودیعت گذارده شده است.» [4] . ائمه ما علیهم‏السلام قسم یاد می‏کردند که «علم الکتاب و الله کله عندنا» [5] یعنی: «قسم به خداوند که همه علم کتاب نزد ماست.» همان علمی که جانشین حضرت سلیمان با قطره‏ای از آن، تخت «بلقیس» را از «یمن» به «فلسطین» آورد. یکی دیگر از ابعاد علوم ائمه علیهم‏السلام بهره‏مندی آنان از اسرار و علومی ویژه است که نمی‏توان آن را در اختیار همه قرار داد و همچنین سر آمدی آنان در «علم فقه» و «احکام» که حضرت سجاد -علیه‏السلام- در این دو بخش نیز پیشتاز و نمونه بوده‏اند. به هر تقدیر بر اساس یکی از اعتقادات ضروری شیعه، «ائمه دین» علیهم‏السلام به جمیع «الهی» و «بشری» عالمند و هیچ چیز بر آنها مخفی نمی‏باشد و حضرت سجاد -علیه‏السلام- نیز امام بر حق و وارث شجره طیبه علم و کمال پدران معصوم خود بوده‏اند. در زمینه جایگاه رفیع علمی حضرت سجاد -علیه‏السلام- دو استدلال دیگر نیز قابل توجه است:
1- تمام میراث سترگ علمی که در عصر امام باقر -علیه‏السلام- که بحق «شکافنده علوم» لقب گرفتند و در زمان امام صادق -علیه‏السلام- که به خاطر تلاش در نشر فرهنگ اسلام و تبیین احکام و معارف ناب، بحق «رئیس مذهب» لقب یافتند در اختیار جامعه اسلامی قرار گرفت از حضرت سجاد -علیه‏السلام- بوده، بر اساس وراثت در صفات کمالیه که از اصول اساسی امامت می‏باشد، همه را از آن امام بزرگوار به ارث برده بودند.
2- بر اساس «ان آثارنا تدل علینا» یعنی: «آثار و نتایج وجود ما بر کمالات ما دلالت می‏کند»، مجموعه‏های پرقیمت و بی‏بدیل بجا مانده از حضرت سجاد -علیه‏السلام- از قبیل «صحیفه کامله سجادیه» و «رسالة الحقوق» و صدها حدیث و روایت از یک سو و شاگردان تربیت شده و به مرتبه کمال رسیده نظیر «ابوحمزه ثمالی» که او را ائمه هدی «سلمان» و «لقمان» زمان نامیده‏اند، از سوی دیگر دلالت واضح به جایگاه رفیع علمی و فرهنگی حضرت دارد.

پی نوشت ها:
[1] بخشی از آیه 12، از سوره 36: یس.
[2] البرهان فی تفسیر القرآن، ج 4، ص 5 الی 7.
[3] بحارالانوار، ج 40، ص 201 ح 4 (به نقل از عیون) و دهها روایت دیگر در همین جلد و غیره.
[4] بصائر الدرجات، ص 120.
[5] اصول کافی، ج 1، ص 257.

منبع: اسوه کامل‏؛ محمد محسن دعایی؛ اطلاعات چاپ اول 1380.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir