آزاد کردن بندگان در راه خدا

نوع اصطلاح :
عنوان :
آزاد کردن بندگان در راه خدا
ابونعیم [1] در حلیة به سند خود از سعید بن مرجانه آورده است که: علی بن الحسین (ع) که در آزاد ساختن بندگان شهرت بسزایی داشت، روزی یکی از غلامان را از عبدالله بن جعفر به ده هزار درهم و یا هزار دینار خریداری کرد و وی را آزاد ساخت.
ابن‏طاووس در کتاب شهر رمضان معروف به کتاب اقبال به سند خود از امام صادق (ع) روایت کرده است که: علی بن الحسین علیه‏السلام هرگز به زدن غلامان و کنیزان نمی‏پرداخت و همین که ماه رمضان فرا می‏رسید بیش از مواقع دیگر این امر را رعایت می‏فرمود. روش او چنان بود که هر گناه و خطایی را که غلام یا کنیزی مرتکب می‏شد به نام وی در دفتری ثبت می‏نمود و ساعت و روز وقوع آن را نیز یادداشت می‏کرد و از عقوبت آنان خودداری می‏فرمود و در این باره چیزی به آنان اظهار نمی‏کرد، تا آن که آخرین شب ماه مبارک رمضان فرامی‏رسید. در شب عید فطر همه‏ی آنها را به حضور می‏طلبید، دفتر را می‏گشود و خطاها و اشتباهات هر یک را به نام می‏خواند و به وی می‏گفت: در فلان روز چنین خطایی را مرتکب شده‏ای و من تو را عقوبت نکرده‏ام، آیا به خاطر داری؟ وی در پاسخ آن حضرت می‏گفت: بلی یابن رسول الله.
بدین ترتیب یک یک آنها به گناه خود اعتراف می‏کردند. آنگاه در میان آنها می‏ایستاد و از آنان می‏خواست که بگویند: یا علی بن الحسین، همچنان که اعمال ما را ثبت کرده‏ای پروردگارت نیز اعمال تو را به ثبت رسانده و نزد او کتابی است که ناطق به حق است و هرگز عمل کوچک یا بزرگی از نظر او مخفی و پوشیده نخواهد بود. پس از گناه ما درگذر، تا خداوند کریم تو را نیز عفو فرماید. او نیز می‏گفت: و لیعفوا و لیصفحوا الا تحبون ان یغفر الله لکم.
سپس در حالی که در میان آنها ایستاده بود دست به دعا بلند می‏کرد و به آنان نیز اشاره می‏فرمود که با وی بخوانند و خود با چشمانی گریان چنین می‏گفت:
ربنا انک امرتنا ان تعفو عمن ظلمنا و قد عفونا عمن ظلمنا کما امرت فاعف عنا فانک اولی بذلک منا و من المأمورین، الهی کرمت فاکرمنی اذ کنت من سؤالک و جدت بالمعروف فاخلطنی باهل نوالک یا کریم. (پروردگارا، تو خود امر کردی، از آنکس که بر ما ستم کرده درگذریم، اکنون به فرمان تو آنان را بخشیدم، پس تو نیز ما را ببخش؛ زیرا که تو به بخشش از ما سزاوارتری. بارالها تو کریمی، پس درهای رحمت و کرمت را بر روی من نیز بگشا. همان طور که هر کس از درگاه تو مسئلت نموده از دریای احسان و بخشش تو بهره‏مند گردیده، مرا نیز در زمره‏ی نیکان قرار بده و توفیق نیکی و احسان عنایت فرما، ای خدای کریم.) آنگاه علی بن الحسین (ع) با عطوفت و مهربانی خاصی خطاب به آنان می‏گفت: شما را عفو کردم! آیا شما هم مرا که نسبت به شما مالکی ستمکار بوده‏ام مورد عفو قرار دادید؟ زیرا که من نیز خود بنده‏ی ناچیز و ستمکاری هستم در برابر پادشاهی کریم و بخشنده، و عادل و نیکوکاری که از دریای فضل و رحمتش همه کس بهره‏مند خواهد شد. آنگاه غلامان یکصدا می‏گفتند: شما را عفو کردیم، و ما هرگز رفتار سوئی از شما مشاهده نکرده‏ایم. سپس از آنها می‏خواست دست به دعا و تضرع بلند کرده بگویند: خداوندا علی بن الحسین (ع) را ببخش همچنان که او نیز ما را بخشید، پروردگارا همچنان که وی ما را از قید بندگی آزاد ساخت او را از آتش دوزخ آزاد فرما! به این ترتیب آنان به دعا پرداخته و آن حضرت نیز می‏گفت: اللهم آمین رب العالمین. سپس غلامان را آزاد می‏ساخت، به این امید که خداوند نیز وی را مورد عفو و بخشش قرار دهد. و اضافه کرده چنین می‏فرمود: اذهبوا فقد عفوت عنکم و اعتقت رقابکم رجاء للعفو عنی و عتق رقبتی.
و همین که عید فطر فرا می‏رسید جوایز بسیاری به آنان عطا می‏فرمود و زندگی آنان را مطابق دیگر مردم تأمین می‏ساخت تا به دیگران احتیاج نداشته باشند. این امر در تمام سنوات همچنان ادامه داشت و کمتر اتفاق می‏افتاد که در سالی که در آخرین شب ماه رمضان در حدود بیست نفر و گاه کمتر یا بیشتر از غلامان به دست امام زین‏العابدین (ع) آزاد نگردند.
وی می‏گفت: خداوند تعالی در هر شب از ماه رمضان به هنگام افطار هفتاد هزار نفر از بندگان خود را که بدون شک مستوجب دوزخ هستند آزاد می‏سازد، و در یک شب آخر ماه رمضان به اندازه‏ی همه‏ی شب‏های ماه رمضان آزاد خواهد ساخت. و من دوست دارم آنگاه که به ملاقات پروردگار خود نایل می‏آیم غلامانی که در این دنیا در اختیارم بوده‏اند آزاد ساخته باشم به این امید که خداوند نیز مرا از آتش دوزخ آزاد فرماید.
علی بن الحسین (ع) غلامانی را که در خدمتش کار می‏کردند بیش از یک سال نگهداری نمی‏کرد و هنوز سال به پایان نرسیده آزادشان می‏کرد. روش آن حضرت چنان بود که اگر غلامی را در اول سال و یا در نیمه‏ی سال ابتیاع کرده بود همین که شب عید فطر فرا می‏رسید وی را آزاد می‏ساخت و در سال جدید یکی دیگر را به جای او خریداری می‏کرد. و سپس وی را نیز آزاد می‏ساخت. و چنان بود که این امر را تا پایان عمر و تا آنگاه که به لقای پروردگار خود نایل آمد همچنان ادامه می‏داد. چنانچه در ماه رمضان در مکه به سر می‏برد، به خریدن سیاهان می‏پرداخت، و آنان را به عرفات برده و اگر جاده و راه عبور احتیاج به مرمت و تعمیر داشت آنان را به کار وا می‏داشت و همین که کار آنها پایان می‏یافت آنان را آزاد ساخته و جوایز و اموال بسیاری به آنان انفاق می‏فرمود.

پی نوشت ها:
[1] مناقب ابن شهرآشوب، ج 3، ص 302.

منبع: زندگانی امام زین العابدین علی بن الحسین؛ سید محسن امین حسینی عاملی؛ ترجمه حسین وجدانی؛ مؤسسه انتشارات امیرکبیر چاپ سوم 1374.

اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir