سخاوت و بخشندگی

نوع اصطلاح :
عنوان :
سخاوت و بخشندگی
مردان الهی، انسان‏ها را عیال الهی می‏دانند و برای خدمت به آنان شب و روز نمی‏شناسند و مال و ثروتشان را امانتی الهی برای حل مشکل نیازمندان می‏شمارند. خداوند درباره آنان می‏فرماید: آنان که اموال خود را شب و روز، پنهان و آشکار، انفاق می‏کنند، مزدشان نزد پروردگار است؛ نه ترسی بر آنها است و نه غمگین می‏شوند. (بقره: 274) علی بن الحسین علیه‏السلام نیز از جمله مردان الهی بود که عشق به خدا و مناجات شبانگاهی، وی را از خلق خدا غافل نکرده، بلکه عشق به محرومان را در دلش شعله‏ور ساخته بود. او در این باره می‏فرمود:
من از خدایم شرم می کنم که برادری از برادران (دینی) خود را ببینم که نیازمند باشد و از خدا بخواهم که به او بهشت ارزانی دارد، ولی خود، بخل ورزم و از مال دنیا او را محروم کنم؛ زیرا آن‏گاه که روز قیامت شود، به من گفته شود: «تو در دنیا برای مال و منال آن، بخیل بودی»، اگر بهشت در دست تو بود، خیلی بخیل‏تر از این بودی (و آن را به هیچ‏کس نمی‏دادی). [1] .
از این‏رو، همواره در رفع نیازمندی مردم می‏کوشید، به‏گونه‏ای که فرزندش امام باقر علیه‏السلام می‏گوید: «پدرم دوبار همه اموالش را با خدا تقسیم کرد»؛ [2] یعنی نصف آن را در راه خدا بخشید. فرزند دیگرش می‏گوید: پدرم در زمستان عبایی از خز به قیمت پنجاه دینار می‏پوشید، ولی هنگامی که زمستان تمام می‏شد، همان را صدقه می‏داد و یا اینکه آن را می‏فروخت و پولش را به نیازمندان می‏بخشید. [3] . بخشش آن حضرت با حفظ کرامت حاجت‏مندان همراه و از هرگونه منت‏گذاری به دور بود، آن گونه که نوشته‏اند: «هرگاه به نیازمندی صدقه‏ای می‏داد، نخست آن را می‏بوسید، سپس می‏فرمود: مرحبا به کسی که (با گرفتن صدقه) توشه آخرتم را برایم حمل می‏کند». [4] . در خبری دیگر، عبدالله بن داوود از فردی به نام مستقیم نقل می‏کند: «نزد علی بن الحسین علیه‏السلام بودم، هرگاه نیازمندی می‏آمد، به پا می‏خاست و هنگام برآوردن حاجتش می‏فرمود: «ان الصدقة تقع فی ید الله قبل أن تقع فی ید السائل»؛ بی‏گمان، صدقه پیش از آنکه در دست نیازمند قرار گیرد، در دست خداوند جای می‏گیرد». [5] .
بنابراین، آن حضرت رفع نیاز تهی‏دستان را معامله با خداوند می‏دانست و از این رو، در این کار شب از روز نمی‏شناخت. ابوحمزه ‏ثمالی می‏گوید: علی بن الحسین علیه‏السلام شب‏ها انبان نان به دوش می‏کشید و در دل تاریکی در پی نیازمندان می‏گشت و می‏فرمود: «صدقه دادن در تاریکی شب، خشم پروردگار را فرو می‏نشاند». [6] .
همچنین محمد بن اسحاق گوید: «گروهی از نیازمندان اهل مدینه نمی‏دانستند کمک زندگی‏شان از کجا می‏آید، ولی هنگامی که علی بن الحسین علیه‏السلام در گذشت، آنچه را در شب‏ها به دست آنان می‏رسید، از دست دادند (و روشن شد که یاور آنان در دل شب علی بن الحسین علیه‏السلام بوده است)». [7] . از این‏رو، نیازمندان اهل مدینه گفتند: «ما وقتی صدقه پنهانی را از دست دادیم که علی بن الحسین علیه‏السلام در گذشت». [8] .
عمرو بن دینار می‏گوید: «محمد بن اسامة بن زید در بستر بیماری افتاده بود. علی بن الحسین علیه‏السلام به عیادتش رفت. محمد شروع به گریستن کرد و علی بن حسین علیه‏السلام پرسید مشکلت چیست؟ او گفت: قرض بر گردن من است. علی بن الحسین علیه‏السلام پرسید: مقدارش چقدر است؟ گفت: چهارده هزار دینار. امام فرمود: قرض تو بر عهده من، آنها را می‏پردازم». [9] .

پی نوشت ها:
[1] تاریخ دمشق، ج 41، ص 385؛ سیر اعلام النبلاء، ج 4، ص 394؛ تهذیب الکمال، ج 20، ص 393؛ تهذیب التهذیب، ج 5، ص 671.
[2] طبقات، ج 5، ص 113؛ سیر اعلام النبلاء، ج 4، ص 393؛ تاریخ دمشق، ج 41، ص 383؛ تهذیب الکمال؛ ج 20، ص 391.
[3] تهذیب الکمال، ج 20، ص 398.
[4] مجمع الاحباب، ج 2، صص 186 و 187؛ صفوة الصفوة، بخش 2، ج 1، ص 55.
[5] طبقات، ج 5، ص 111.
[6] تاریخ دمشق، ج 4، ص 384؛ حلیة الاولیاء، ج 3، ص 126؛ سیر اعلام النبلاء، ج 4، ص 393؛ تهذیب الکمال، ج 20، ص 392؛ مجمع الاحباب، ج 2، ص 187.
[7] تاریخ دمشق، ج 4، ص 393؛ حلیة الاولیاء، ج 3، ص 127؛ سیر اعلام النبلاء، ج 4، صی 393.
[8] تاریخ دمشق، ج 4، ص 384؛ حلیة الاولیاء، همان؛ سیر اعلام النبلاء، ج 4، ص 394، مجمع الاحباب، ج 2، ص 188؛ تهذیب الکمال، ج 20، ص 392.
[9] سیر اعلام النبلاء، ج 4، ص 394.

منبع: امام ‏سجاد از دیدگاه اهل ‏سنت؛ علی باقر شیخانی؛ مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما؛ چاپ اول 1385.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir