رعایت حقوق خانواده و بستگان

نوع اصطلاح :
عنوان :
رعایت حقوق خانواده و بستگان
پاسداشت حقوق خانواده در دیدگاه امام سجاد علیه‏السلام اهمیت بسیار زیادی دارد. در رساله حقوق از آن حضرت به یادگار مانده و در آن، حقوق متقابل افراد نسبت به هم بیان شده، بخشی به خانواده اختصاص یافته است. در این رساله، از حقوق شوهر نسبت به همسر و حقوق متقابل وی و نیز از حقوق پدر و مادر نسبت به فرزند و حق فرزند در مقابل پدر و مادر، به تفصیل مطالبی آمده است. افزون بر آن، در سخنان حکیمانه دیگری از حقوق دیگر اقوام سخن به میان آورده است. امام در یکی از سخنان زیبای خود به فرزندش، درباره حقوق متقابل خود و فرزندش چنین می‏فرماید: ای فرزند! آگاه باش که خداوند انجام کاری را بر عهده تو نگذاشته و بدان توصیه نکرده است که برایم (که پدر تو هستم) انجام دهی و وظیفه تو باشد و مرا (در مقابل تو) معاف کرده باشد، (بلکه من هم در مقابل تو همین را وظیفه دارم). پس بدان که بهترین پدران، پدری است که در دوست داشتن فرزند خود تفریط نکند و بهترین فرزند نیز آن فرزندی است که کوتاهی در انجام وظیفه در مقابل پدر، وی را به عاق والدین و تباه ساختن حق وی نکشاند. [1] .
این کلام حضرت دو پیام دارد: نخست اینکه رابطه صمیمی پدر و فرزند را به همگان آموخت و دوم اینکه حقوق متقابل پدر و فرزند را بیان فرمود.
امام در کلامی دیگر، در کنار توصیه‏هایی که به فرزندش برای برگزیدن دوستان شایسته دارد، درباره اهمیت حق خویشاوندان چنین می‏گوید:
ای فرزندم! از هم‏نشینی با کسی که از خویشان خود بریده است، بپرهیز؛ زیرا در سه جای قرآن وی را مورد لعن الهی یافتم. آنجا که می‏فرماید: «آیا جز این انتظار می‏رود که در روی زمین فساد می‏کنند و پیوند خویشاوندی‏شان را می‏برند. آنها کسانی هستند که خداوند از رحمت خویش دورشان ساخته است». (محمد: 22 و 23) همچنین در سوره رعد می‏فرماید: «آنان که عهد الهی را پس از برقراری آن می‏شکنند و پیوندهایی را که خدا دستور برقراری آن را داده است»، می‏برند و روی زمین فساد می‏کنند. لعنت برای آنهاست و برای آنان سرای بدی (در آخرت) است». (رعد: 25) نیز می‏فرماید: «(فاسقان) کسانی (هستند) که پیمان خدا را پس از برقراری آن می‏شکنند و پیوندهایی را که دستور داده است برقرار سازند، می‏برند و در زمین فساد می‏کنند. اینها زیان‏کارند». [2] (بقره: 27) به خاطر همین پای‏بندی به اصل روابط خانوادگی، چه بسا خویشان آن حضرت در حقش ستم روا می‏داشتند، ولی ایشان از روی کرامت و بزرگواری در مقابل آنان، از خودگذشتگی نشان می‏داد و با آنان قطع رحم نمی‏کرد. برخی از سیره‏نگاران نوشته‏اند: «میان حسن بن حسن (پسر عموی امام) و علی بن الحسین علیه‏السلام کدورتی وجود داشت. روزی علی بن الحسین علیه‏السلام با یارانش در مسجد نشسته بود که حسن نزد وی آمد و چیزی (از ناسزاگویی) را نسبت به او فرو نگذاشت و هر آنچه خواست، گفت. آن‏گاه به خانه‏اش بازگشت، در حالی که علی بن الحسین همچنان ساکت بود (و چیزی نگفت و واکنشی نشان نداد). شب هنگام به در خانه حسن بن حسن رفت، در را کوبید تا حسن بیرون آمد. آن‏گاه علی بن الحسین علیه‏السلام به وی چنین فرمود: «ای برادرم! اگر در آنچه گفته‏ای، راست‏گو بوده‏ای و من واقعا چنانم که تو می‏پنداری، از خداوند می‏خواهم مرا ببخشاید و اگر در آنچه گفته‏ای، دروغ‏گو بوده‏ای، از خدا می‏خواهم تو را ببخشاید. والسلام علیکم». آن‏گاه بازگشت. پس از این برخورد، علی بن الحسین علیه‏السلام، حسن (پسر عمویش) به خود آمد و در پی او دوید و در حال گریه چنین گفت: از این پس، در اموری که تو خوش نداری، سخنی نخواهم گفت. علی بن الحسین علیه‏السلام نیز گفت: تو را در آنچه نسبت به من گفته‏ای، حلال کردم». [3] .

پی نوشت ها:
[1] احمد بن عبد ربه اندلسی، العقد الفرید، بیروت، منشورات دار و مکتبة هلال، 1999 م.، ج 2، ص 248.
[2] تاریخ دمشق، ج 41، ص 409 و ج 54، ص 293.
[3] تاریخ دمشق، ج 41، ص 395؛ تهذیب الکمال، ج 20، ص 397؛ سیر اعلام النبلاء، ج 4، ص 397.

منبع: امام ‏سجاد از دیدگاه اهل ‏سنت؛ علی باقر شیخانی؛ مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما؛ چاپ اول 1385.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir