تعداد شاگردان حضرت سجاد

نوع اصطلاح :
عنوان :
تعداد شاگردان حضرت سجاد
شاگردان و اصحاب حضرت امام زین العابدین علیه‏السلام به طبقه‏های مختلفی تقسیم می‏شوند که در قسمت «طبقه بندی اصحاب حضرت» به آن اشاره خواهد شد. ولی به صورت کلی نام و تعداد آنها در کتب رجال و حدیث ذکر شده است.
بعضی از علمای بزرگ مانند شیخ «مفید» فقط پنج نفر از شاگردان حضرت را نام برده‏اند. [1] و در بعضی روایات نیز اصحاب آن حضرت چهار نفر بیان شده‏اند، مانند روایتی که از امام موسی بن جعفر علیه‏السلام نقل شده است که: «هنگامی که قیامت برپا می‏گردد منادی پروردگار اصحاب پیامبر و ائمه هدی علیهم‏السلام را یکایک صدا می‏زند و با صدا زدن آنها، آنها می‏ایستند تا اینکه نوبت به حضرت سجاد علیه‏السلام می‏رسد آنگاه ندا می‏کند: کجایند حواریون علی بن الحسین علیه‏السلام؟ پس در پاسخ ندای او «جبیر بن مطعم، «یحیی بن ام‏الطویل»، «ابوخالد کابلی» و «سعید بن مسیب» می‏ایستند.» [2] . چه اینکه در روایتی دیگر از قول حضرت صادق علیه‏السلام سه نفر به عنوان برجسته‏ترین اصحاب حضرت سجادعلیه‏السلام معرفی شده‏اند که اینان بودند که بعد از امام حسین علیه‏السلام «مرتد» نشدند به نامهای «ابوخالد کابلی»، «یحیی بن ام‏طویل» و «جبیر بن مطعم»، و بعد مردم ملحق شدند و زیاد شدند. [3] .
ولی در روایتی دیگر با همین مضمون جناب «جابر بن عبدالله انصاری» هم اضافه شده است. [4] . و در روایتی دیگر از «ابیعفور» از امام صادق علیه‏السلام نقل شده که به او فرمودند: «علی بن الحسین علیه‏السلام از بقیه دارای اصحاب کمتری بودند و اصحاب او «ابوخالد الکابلی» و «یحیی بن ام‏الطویل» و «سعید بن المسیب» و «عامر بن واثله» و «جابر بن عبدالله انصاری» بودند که روز قیامت به عنوان شاهدان او قیام می‏کنند.» [5] . ولی مرحوم شیخ «طوسی» - رضوان الله تعالی علیه - در یکی از کتابهای رجالی خود تعداد اصحاب و شاگردان حضرت سجاد علیه‏السلام را بیش از یکصد و هفتاد نفر می‏داند. [6] روشن است که اقوال و روایات ذکر شده قبلی، ناظر به اصحاب خاص و ویژه حضرت سجاد علیه‏السلام می‏باشد ولی مرحوم شیخ «طوسی» تمام کسانی که از محضر حضرت استفاده برده را استقصاء نموده و نام برده است، گرچه از صحابه پیامبر - صلی الله علیه و آله و سلم - باشند. و یا حتی خود، امام باشند مانند حضرت باقر و صادق -علیهماالسلام - طبیعی است تمام این افراد و شخصیت‏ها در یک سطح نمی‏باشند و میزان بهره‏مندی آنها از حضرت زین العابدین -علیه‏السلام- یکسان نبوده است. اما همه از خان گسترده معارف حضرت متنعم شده از بحار علوم و معنویات آن بزرگوار، بهره برده‏اند.
با توجه به چند روایتی که نقل شد در جمع بندی می‏توان اظهار داشت برجستگان و پیشتازان از اصحاب حضرت زین العابدین -علیه‏السلام- که در این احادیث و اقوال آمده عبارتند از:
1- ابوخالد الکابلی.
2- یحیی بن ام‏الطویل.
3- محمد بن جبیر بن مطعم.
4- سعید بن المسیب المخزومی.
5- جابر ابن عبدالله انصاری.
6- عامر بن واثله الکنانی (اباالطفیل).
7- سعید بن جبیر الکوفی.
8- جبیر بن مطعم.
ولی باید توجه داشت نظر به آنچه در ترجمه جناب «جبیر بن مطعم» آمده است که ایشان در سال 58 هجری وفات کرده است. نمی‏تواند از اصحاب حضرت سجاد -علیه‏السلام- باشد. و «فضل بن شاذان» فرموده است: «کسی که حضرت سجاد -علیه‏السلام- را ادراک کرده است، «محمد بن جبیر مطعم» است.» [7] .
و البته این با آنچه در فضیلت و بزرگواری افرادی نظیر «ابوحمزه ثمالی» و «ابان بن تغلب» و دیگران نقل شده است، منافاتی ندارد چرا که این بزرگواران از شاگردان و اصحاب متقدم حضرت نمی‏باشند.

پی نوشت ها:
[1] الاختصاص، ص 8.
[2] بحارالانوار، ج 46، ص 144، ح 28 (به نقل از الاختصاص).
[3] بحارالانوار، ج 46، ص 144، ح 29 (به نقل از الاختصاص).
[4] بحارالانوار، ج 71: ص 220.
[5] بحارالانوار، ج 7، ص 284، ح 9 (به نقل از کتاب حسین بن سعید).
[6] رجال الطوسی، ص 81 الی 102.
[7] بحارالانوار، ج 46، ص 144، پاورقی.

منبع: اسوه کامل‏؛ محمد محسن دعایی؛ اطلاعات چاپ اول 1380.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir