دریا شناسی

نوع اصطلاح :
عنوان :
دریا شناسی
(و شناخت انواع معادن و جواهراتی که از آن به دست می‏آید.)
حضرت امیرالمؤمنین‏ علیه السلام در خطبه 13:1 فرمود:
ثُمَّ أَنْشَأَ - سُبْحَانَهُ - فَتْقَ الْأَجْواءِ، وَشَقَّ الْأَرْجَاءِ، وَسَکَائِکَ الْهَوَاءِ، فَأَجْرَی فِیهَا مَاءً مُتَلاطِماً تَیارُهُ، مُتَرَاکِماً زَخَّارُهُ.
حَمَلَهُ عَلَی مَتْنِ الرِّیحِ الْعَاصِفَةِ، وَالزَّعْزَعِ الْقَاصِفَةِ، فَأَمَرَهَا بِرَدِّهِ، وَسَلَّطَهَا عَلَی شَدِّهِ، وَقَرَنَهَا إلَی حَدِّهِ. الْهَوَاءُ مِنْ تَحْتِها فَتِیقٌ، وَالْمَاءُ مِنْ فَوْقِهَا دَفِیقٌ.
ثُمَّ أَنْشَأَ سُبْحَانَهُ رِیحاً اعْتَقَمَ مَهَبَّهَا، وَأَدَامَ مُرَبَّهَا، وَأَعْصَفَ مَجْرَاهاَ، وَأَبْعَدَ مَنْشَاهَا، فَأَمَرَهَا بِتَصْفِیقِ الْمَاءِ الزَّخَّارِ، وَإِثَارَةِ مَوْجِ الْبِحَارِ، فَمَخَضَتْهُ مَخْضَ السَّقَاءِ، وَعَصَفَتْ بِهِ عَصْفَهَا بِالْفَضَاءِ.
تَرُدُّ أَوَّلَهُ إلَی آخِرِهِ، وَسَاجِیهُ إلَی مَائِرِهِ، حَتَّی عَبَّ عُبَابُهُ، وَرَمَی بالزَّبَدِ رُکَامُهُ، فَرَفَعَهُ فِی هَواءٍ مُنْفَتِقٍ، وَجَوٍّ مُنْفَهِقٍ، فَسَوَّی مِنْهُ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ.
«و باد را به بازگرداندن آن فرمان داد، و به نگهداری آب مسلّط ساخت، و حد و مرز آن را به خوبی تعیین فرمود. فضا در زیر تند باد و آب بر بالای آن در حرکت بود، سپس خدای سبحان طوفانی [1] برانگیخت که آب را متلاطم ساخت، و امواج آب را پی در پی درهم کوبید، طوفان بشدّت وزید، و از نقطه‏ای دور دوباره آغاز شد، سپس به طوفان امر کرد، تا امواج دریاها را به هر سو روان کند و بر هم کوبد، و با همان شدّت که در فضا وزیدن داشت، بر امواج آب‏ها حمله‏ور گردد، از اوّل آن برمی‏داشت و به آخرش می‏ریخت، [2] و آب‏های ساکن را به امواج سرکش برگرداند.
تا آنجا که آبها روی هم قرار گرفتند، و چون قلّه‏های بلند کوه‏ها بالا آمدند، امواج تُند کَف‏های برآمده از آب‏ها را در هوای باز، و فضای گسترده بالا برد، که از آن هفت آسمان را پدید آورد.»
و آن حضرت در خطبه 65:91 فرمود:
کَبَسَ الْأَرْضَ عَلَی مَوْرِ أَمْوَاجٍ مُسْتَفْحِلَةٍ، وَلُجَجِ بِحَارٍ زَاخِرَةٍ، تَلْتَطِمُ أَوَاذِی أَمْوَاجِهَا، وَتَصْطَفِقُ مُتَقَاذِفَاتُ أَثْبَاجِهَا، وَتَرْغُو زَبَداً کَالْفُحُولِ عِنْدَ هِیاجِهَا. فَخَضَعَ جِمَاحُ الْمَاءِ الْمُتَلَاطِمِ لِثِقَلِ حَمْلِهَا، وَسَکَنَ هَیجُ ارْتِمَائِهِ إِذْ وَطِئَتْهُ بِکَلْکَلِهَا، وَذَلَّ مُسْتَخْذِیاً، إِذْ تَمَعَّکَتْ عَلَیهِ بِکَوَاهِلِهَا، فَأَصْبَحَ بَعْدَ اصْطِخَابِ أَمْوَاجِهِ، سَاجِیاً مَقْهُوراً، وَفِی حَکَمَةِ الذُّلِّ مُنْقَاداً أَسِیراً. [3] .
«زمین را بر موج‏های پرخروش، و دریاهای موّاج فرو نشاند، موج‏هایی که بالای آن به هم می‏خورد ودر تلاطمی سخت هر یک، دیگری را واپس می‏زد، چونان شتران نر مست، فریادکنان و کف بر لب، به هر سوی روان بود.
سپس قسمت‏های سرکش آب از سنگینی زمین فرو نشست و هیجان آنها بر اثر تماس با سینه زمین آرام گرفت.
زیرا زمین با پشت بر آن می‏غلطید و آن همه سر و صدای امواج ساکن و آرام شده، چون اسب افسار شده رام گردید.»

پی نوشت ها:
[1] ِعْتَقَمَ: باد تندی که خشک و باران است.
[2] مَخْضَ السّقاء: زیرو رو کردن محتوای مَشک.
[3] اسناد و مدارک خطبه 91 به این شرح است:
1- عقد الفرید ج4 ص207 وج2 ص406: ابن عبدربه (متوفای 328 هجری)
2- کتاب توحید ص48 ح13: شیخ صدوق (متوفای 380 هجری)
3- ربیع‏الابرار ج 1 باب الملائکة ص310 ح11: زمخشری (متوفای 538 هجری)
4- النهایة ج 2 ص 116: ابن أثیر (متوفای 606 هجری)
5- فرج المهموم ص 56: سیدبن طاووس (متوفای 664 هجری)
6- تیسیر المطالب ص202 و203: یحیی‏بن الحسین (متوفای 424 هجری).
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir