احمد بن محمد ابن‏خلکان

نوع اصطلاح :
عنوان :
احمد بن محمد ابن‏خلکان
مؤلف «و فیات الأعیان»(618 - 608 هـ) نیز گوید:
«ابوالحسن علی الهادی بن محمد الجواد بن علی الرضا... و هو أحد الأئمة الإثنی عشر عند الإمامیة، و کان قد سعی به الی المتوکل و قیل: إن فی منزله سلاحا و کتبا و غیرها من شیعته و اوهموه انه یطلب الأمر لنفسه، فوجه الیه بعدة من الأتراک لیلا...».

«ابوالحسن علی هادی فرزند محمدجواد علیه‏السلام یکی از ائمه دوازده‏گانه نزد امامیه است نزد متوکل از او سعایت گردید و گفته شد که در منزل او اسلحه و نوشته‏ها و اشیاء دیگری است که از شیعیان او رسیده و برای به دست گرفتن حکومت قصد شورش دارد، متوکل عده‏ای را ناگهان به منزل او فرستاد و آنان شبانه به خانه او هجوم بردند ولی هر چه جستجو کردند چیزی به دست نیاوردند. آنگاه آن حضرت را در اطاقی تنها دیدند که در به روی خود بسته و جامه پشمین بر تن دارد و بر زمین مفروش از شن و ماسه نشسته و به عبادت خدا و تلاوت قرآن مشغول است. مأموران متوکل، امام را با همان حال که قرآن در لب داشت، نزد متوکل بردند. وقتی امام را وارد مجلس متوکل کردند او بزم شراب آراسته و جام شرابی در دست داشت و چون امام را دید، عظمت و هیبت وی متوکل را فرا گرفت و بی‏اختیار حضرت را احترام کرد و در کنار خود نشانید و جام شرابی را که در دست داشت، به آن حضرت تعارف کرد امام سوگند یاد کرد و گفت: گوشت و خون من با چنین چیزی آمیخته نشده است، مرا معذور بدار! او دست برداشت و گفت: پس شعری برای من بخوان! امام فرمود: من شعر کم از بر دارم.
گفت: باید بخوانی، آن قدر اصرار کرد که حضرت این ابیات را که (منسوب به جدش امیرالمؤمنین علی علیه‏السلام است)، در آن مجلس خواند:

1 - با توا علی قلل الجبال تحرسهم‏
غلب الرجال فما اغنتهم القلل‏

2 - و استزلوا بعد عز من معاقلهم‏
فاودعوا حفرا یا بئس ما نزلوا

3 - ناداهم صارخ من بعد ما قبروا
این الأسرة و التیجان و الحلل؟

4 - این الوجوه التی کانت منعمة
من دونها تضر الأستار و الکلل‏

5 - فافصح القبر عنهم حین سائلهم‏
تلک الوجوه علیها الدود یقتتل‏

6 - قد طالما أکلوا دهرا و ما شربوا
فاصبحوا بعد طول الأکل قد أکلوا [1] .

7 - و طالما عمروا دورا لتحصنهم‏
ففارقوا الدور و الأهلین و انتقلوا

8 - و طالما کنزوا الأموال و ادخروا
فخلفوها علی الأعداء و ارتحلوا

9 - أضحت منازلهم قفرا معطلة
و ساکنوها الی الأجداث قد رحلوا [2] .
ترجمه:
1 - (پادشاهان) بر قله کوهسارها شب را به روز آوردند در حالی که مردان نیرومند از آنان پاسداری می‏کردند ولی قله‏ها نتوانستند آنان را (از خطر مرگ) برهانند.
2 - آنان پس از مدتها عزت از جایگاههای امنشان به زیر کشیده شدند و در گودالها (گورها) جا گرفتند که چه منزل و آرامگاه بدی!.
3 - پس از آن که به خاک سپرده شدند، فریادگری فریاد برآورد: کجاست آن دست بندها و تاجها و لباسهای فاخر؟.
4 - کجاست آن چهره‏های در ناز و نعمت پرورش یافته که به احترامشان پرده‏ها می‏زدند.
5 - گور از طرف آنها پاسخ داد: اکنون کرمها بر سر خوردن آن چهره‏ها با هم به ستیزه برخاسته‏اند.
6 - آنان مدت درازی در دنیا خوردند و آشامیدند ولی امروز آنان که خورنده همه چیز بودند، خود غذای حشرات و کرمهای قبر شدند!.
7 - چه خانه‏هایی ساختند تا آنان را از گزند روزگار حفظ کند ولی سرانجام پس از مدتی، این خانه‏ها و خانواده‏ها را ترک گفته به منزل قبر شتافتند!.
8 - چه اموال و ذخائری انبار کردند ولی همه آنها را ترک گفته رفتند و آنها را برای دشمنان خود واگذاشتند!
9 - خانه‏ها و کاخهای آباد آنان به ویرانه‏ها تبدیل شد و ساکنان آنها به سوی گورهای تاریک شتافتند. «فبکی المتوکل بکاء کثیرا حتی بلت دموعه لحیته و بکی من حضره، ثم أمر برفع الشراب ثم قال: یا أباالحسن، أعلیک دین؟ قال: نعم. أربعة آلاف دینار فأمر بدفعها الیه و رده الی منزله مکرما» [3] . «متوکل از شنیدن این اشعار به شدت گریست به طوری که اشک چشمش ریشش را تر کرد حاضرین نیز به گریه افتادند. متوکل دستور داد بساط شراب را جمع کنند. از آن حضرت پرسید قرض داری؟. امام فرمود: چهار هزار دینار قرض دارم دستور داد این مبلغ را به او بدهند و او را با احترام به منزل خود باز گردانید».

پی نوشت ها:
[1] و فیات الأعیان، ج 2، ص 435 - ش 397 - مروج الذهب، ج 4، ص 94 - دیوان امیرمؤمنان علی، حرف اللام، ص 79 - 80.
[2] و فیات الأعیان، ج 2، ص 435 - ش 397 - مروج الذهب، ج 4، ص 94 - دیوان امیرمؤمنان علی، حرف اللام، ص 79 - 80.
[3] مروج الذهب، ج 4، ص 94 - و فیات، ج 2، ص 435 - نورالأبصار، ص 166 - تذکرة الخاص، ص 361.

منبع: امامان اهل‏بیت در گفتار اهل سنت؛ داود الهامی؛ مکتب اسلام چاپ اول پاییز 1377.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir