اشک

نوع اصطلاح :
عنوان :
اشک
«چشم گريان، چشمه فيض خداست‏».گريستن بر ابا عبدالله الحسين‏ «ع‏» ثواب بسيار دارد.[1] فرشتگان، پيامبران، زمين و آسمان، حيوانات صحرا و دريا هم بر عزاي حسين‏ «ع‏» گريسته‏اند.[2] اشک ريختن، نشانه پيوند قلبي با اهل بيت و سيد الشهدا است.اشک، دل را سيراب مي‏کند، عطش روح را بر طرف مي‏سازد و حاصل محبتي است که نسبت به ‏اهل بيت‏ حاصل مي‏شود. همدلي و هماهنگي روحي با ائمه، ايجاب مي‏کند که در شادي ‏آنان شاد و در غمشان محزون باشيم.اين نشان شيعه است که‏ «يفرحون بفرحنا و يحزنون ‏لحزننا...»[3] قلبي که مهر حسين‏ «ع‏» را داشته باشد، بي شک به ياد مظلوميت و شهادت او مي‏گريد.اشک، زبان دل و شاهد عشق است.

آنچنان کز برگ گل، عطر و گلاب آيد برون
تا که نامت مي‏برم از ديده آب آيد برون

رشته الفت بود در بين ما، کز قعر چاه
کي بدون رشته، آب بي‏حساب آيد برون؟

تا نسوزد دل، نريزد اشک و خون از ديده‏ها
آتشي بايد که خوناب کباب آيد برون

مهر تو شيرازه‏ «ام الکتاب‏» خلقت است
مشکل اين شيرازه از قلب کتاب آيد برون

گر نباشد مهر تو دل را نباشد ارزشي
برگ بي‏حاصل شود گل، چون گلاب آيد برون[4] .

گريستن در سوگ شهداي کربلا، تجديد بيعت با عاشورا و فرهنگ شهادت و تغذيه‏ فکري و روحي با اين مکتب است و اشک ريختن، نوعي امضا کردن پيمان و قرارداد مودت با سيد الشهدا است.ائمه شيعه، گريستن بر مظلوميت اهل بيت و عزاي حسيني را تاکيد کرده و شهادت اشک را بر صداقت عشق، پذيرفته‏اند.امام صادق‏ «ع‏» فرموده است: «نزد هر کس که ما ياد شويم و چشمانش اشک‏ آلود شود، حتي اگر به اندازه بال مگسي ‏باشد، خداوند گناهانش را مي‏بخشايد، هر چند چون کف دريا فراوان باشد.»[5] به گفته صائب:

در سلسله اشک بود گوهر مقصود
گر هست ز يوسف خبر، اين قافله دارد

دستور امامان به گريستن بر امام حسين‏ «ع‏» بسيار اکيد است.امام رضا «ع‏» به ريان بن ‏شبيب در حديث مفصلي فرمود: «يابن شبيب!ان کنت باکيا لشي‏ء فابک للحسين بن علي بن‏ابي طالب فانه ذبح کما يذبح الکبش...».[6] اگر بر چيزي گريه مي‏کني، بر حسين بن علي گريه‏کن، که او را همچون گوسفند، سر بريدند.در حديث ديگري فرموده است: «محرم، ماهي‏است که مردم دوره جاهليت جنگ در آن را ناروا مي‏دانستند، ولي در اين ماه، دشمنان، خون ما را بناحق ريختند و هتک حرمت ما نمودند و فرزندان و بانوان ما را به اسارت ‏گرفتند و به خيمه‏هاي ما آتش زدند و غارت کردند و در کار ما، براي رسول خدا هيچ‏ حرمتي را رعايت نکردند.روز حسين (عاشورا) پلکهاي ما را مجروح و اشکهايمان راجاري کرد و ما از سرزمين کربلا، گرفتاري و رنج به ميراث برديم.پس بايد بر کسي‏ همچون حسين، گريه‏کنندگان بگريند، که گريه بر او، گناهان بزرگ را هم فرو مي‏ريزد.»[7] .
خود امام حسين‏ «ع‏» فرموده است: «انا قتيل العبرة، لا يذکرني مؤمن الا بکي‏»،[8] من ‏کشته اشکم، هيچ مؤمني مرا ياد نمي‏کند مگر آنکه (بخاطر مصيبتهايم) مي‏گريد.امام‏سجاد «ع‏» بيست ‏سال بر امام حسين عليه السلام گريست و هرگز طعامي پيش او نمي‏گذاشتند مگر آنکه گريه مي‏کرد.[9] به فرموده امام صادق‏ «ع‏»: هر ناله و گريه‏اي ناپسند و مکروه است، مگر ناليدن و گريستن بر حسين عليه السلام: «کل الجزع و البکاء مکروه‏ سوي الجزع و البکاء علي الحسين‏».[10] .
هم گريستن، هم گرياندن، هم خود را شبيه گريه‏کنندگان در آوردن (تباکي) پسنديده‏است و اجر دارد.اين همه فضيلت که براي گريه بر حسين‏ «ع‏» بيان شده و اينکه اشک‏چشم، آتش دوزخ را فرو مي‏نشاند و غمگين شدن در سوگ شهيدان کربلا ايمني از عذاب‏است، در صورتي است که گناه و فسق و آلودگي انسان در حدي نباشد که مانع رسيدن اين‏ فيض الهي گردد.اشکي که مبين پيوند عاطفي و رابطه مکتبي و اتصال روحي با راه و فکرو خط ائمه و سيد الشهداست، حتما زمينه‏ساز پرهيز از گناه مي‏گردد.به تعبير شهيد مطهري: «گريه بر شهيد، شرکت در حماسه او و هماهنگي با روح او و موافقت با نشاط او و حرکت اوست... امام حسين‏ «ع‏» بواسطه شخصيت عاليقدرش، بواسطه شهادت ‏قهرمانانه‏اش، مالک قلبها و احساسات صدها ميليون انسان است. اگر کساني که بر اين‏ مخزن عظيم و گرانقدر احساسي و روحي گمارده شدند، يعني سخنرانان مذهبي، بتوانند از اين مخزن عظيم در جهت هم شکل کردن و همرنگ کردن و هم احساس کردن روحها با روح عظيم حسيني بهره‏برداري صحيح کنند، جهاني اصلاح خواهد شد.»[11] پس مهم، شناخت فلسفه گريه در راستاي احياي عاشورا و زنده نگهداشتن مراسم حسيني و فرهنگ کربلاست، نه گناه کردن و آلودگي، به اميد پاک شدن با چند قطره اشک! معلوم‏ نيست که دل و جان آلوده، آن همسويي را با امام داشته باشد که با ياد مصائبش گريه کند.
گريه در فرهنگ عاشورا، سلاح هميشه براني است که فرياد اعتراض به ستمگران را دارد. «اشک‏»، زبان دل است و گريه، فرياد عصر مظلوميت.رسالت اشک نيز پاسداري از «خون شهيد» است.امام خميني‏ «ره‏» فرمود: «هر مکتبي، تا پايش سينه‏زن نباشد، تا پايش‏گريه‏کن نباشد، تا پايش توي سر و سينه‏زن نباشد حفظ نمي‏شود...»،[12] «گريه کردن برشهيد، نگهداشتن، زنده نگهداشتن نهضت است‏»،[13] «گريه کردن بر عزاي امام حسين، زنده‏نگهداشتن نهضت و زنده نگهداشتن همين معني است که يک جمعيت کمي در مقابل يک ‏امپراطور بزرگ ايستاد...، آنها از همين گريه‏ها مي‏ترسند، براي اينکه گريه‏اي است که گريه ‏بر مظلوم است، فرياد مقابل ظالم است.»[14] .

هر چند نيست درد دل ما نوشتني
از اشک خود، دو سطر به ايما نوشته‏ايم[15] .

اشک، سر فصل محبت و مودت است و برخاسته از عشقي است که خداوند در دلها قرار داده که نسبت به حسين بن علي‏ «ع‏» مجذوب مي‏شود.به فرموده رسول خدا «ص‏»: «ان لقتل الحسين حرارة في قلوب المؤمنين لا تبرد ابدا».[16] براي شهادت حسين‏عليه السلام حرارت و گرمايي در دلهاي مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمي‏شود.

کدام عاشق در اين ره در بلا نيست؟
کدامين دل شما را مبتلا نيست؟

اگر در سوگتان شد ديده نمناک
اگر از عشقتان دل گشت غمناک

گواه عشق ما اين ديده و دل
رساند «اشک‏» و «غم‏» ما را به منزل

کنون ماييم و درد داغداري
کنون ماييم و اشک و سوگواري

هنوز اشک عزا پيوسته جاري است
رواق چشممان آيينه‏کاري است

غدير ما محرم دارد امروز
محرم، بذر غم مي‏کارد امروز[17] .

امروز هم، اشک و گريه، رابط ما با حسين است و ما با شوري اشکهايمان، سر سفره‏ محبت ‏سيد الشهدا نشسته‏ايم و نمک پرورده ابا عبدالله هستيم، از اين رو، اين مهر با شير مادر در جان ما وارد شده و با جان هم به در مي‏شود.


پی نوشت ها :
[1] احاديث ثواب و آثار گريه بر امام حسين‏ «ع‏» را از جمله در بحار الانوار، ج 44، ص 279 تا 296 مطالعه کنيد.
[2] سفينة البحار، ج 1، ص 97، بحار الانوار، ج 45، ص 220 به بعد.
[3] ميزان الحکمه، ج 5، ص 233.
[4] اي اشکها بريزيد، حسان، ص 131.
[5] وسائل الشيعه، ج 10، ص 391.
[6] بحار الانوار، ج 44، ص 286.
[7] همان، ص 283.
[8] همان، ص 279.
[9] همان، ج 46، ص 108.
[10] بحار الانوار، ج 45، ص 313.
[11] شهيد (ضميمه قيام و انقلاب مهدي)، ص 124 و 125.
[12] صحيفه نور، ج 8، ص 70.
[13] همان، ج 10، ص 31.
[14] همان-ج 10، ص 31.
[15] صائب تبريزي.
[16] جامع احاديث الشيعه، ج 12، ص 556.
[17] از مثنوي‏ «اهل بيت آفتاب‏» جواد محدثی.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir