چاووش خواني

نوع اصطلاح :
عنوان :
چاووش خواني
چاووش، به معناي پيشرو لشکر و قافله است، کسي که پيشاپيش قافله يا زوار حرکت‏ کند و آواز خواند.[1] کسي که در دربار شاهان يا در نزد امرا و بزرگان وظيفه‏دار امور تشريفاتي بوده، در روزهاي سلام، اشخاص را به حضور آنان معرفي مي‏نموده است.[2] .
در فرهنگ ديني در گذشته رسم بود که طبق مراسم سنتي، هنگام رفتن اشخاص از شهرها و روستاها به زيارت نجف، کربلا، خراسان يا سفر حج، اشخاصي به نام‏ «چاووش‏خوان‏» اشعاري را با لحني سوزناک و خاص مي‏خواندند.هم هنگامه بدرقه زائر، هم وقت‏استقبال، بصورت تک خواني يا همخواني.محتواي اشعار هم اغلب سلام و صلوات برپيامبر و اهل بيت او يا فراخواني به پيوستن به کاروان زيارت بوده است.چاووش خواني، حرفه‏اي معنوي و پر از صفا بود که صداي خوش و لحني دلنشين مي‏خواست و پاکي و دينداري و عشق به اهل بيت.چاووش‏ خوانان، «مناديان راه خدا و قاصدان مرقد مطهر اوليا» بودند و «بانگ چاووشان‏» مردم را به هلهله و غوغا و بي‏آرامي دل مي‏رساند». در هر فقره‏اي، مصرع‏ «که بر حبيب خدا ختم انبيا صلوات‏» که چاووش خوان مي‏خواند، از مردم ‏صلوات مي‏گرفت.شعرهايي از اين قبيل:

ز تربت‏ شهدا بوي سيب مي‏آيد
ز طوس، بوي رضاي غريب مي‏آيد

هر که دارد هوس کرب و بلا، بسم الله
هر که دارد هوس حب خدا، بسم الله

بر مشامم مي‏رسد هر لحظه بوي کربلا
ترسم آخر جان دهم در آرزوي کربلا[3] .

اين مراسم سنتي، در جاهاي مختلف، تشريفات خاص و اشعار متفاوتي دارد.به‏نوشته دهخدا: «چاووش خوان کسي است که دعوت رفتن به زيارت عتبات عاليات کند. در اصطلاح روستاييان خراسان، کسي باشد که در فصل مناسب زيارت در دهات و روستاها سواره يا پياده به راه افتد و روستاييان را به وسيله جار زدن يا خواندن اشعار مهيج ‏و مناسب، به زيارت اعتاب مقدسه تشويق و تهييج نمايد.»[4] .


پی نوشت ها :
[1] فرهنگ فارسي، معين.
[2] لغت‏نامه، دهخدا.
[3] به تحليل اين مراسم و نمونه‏هايي از متن چاووش خوانيها در «درآمدي بر نمايش و نيايش در ايران‏» از جابر عناصري مراجعه کنيد.
[4] لغت‏نامه، کلمه‏ «چاووش‏».
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir