بردباری

نوع اصطلاح :
عنوان :
بردباری
هر ستایش که قرآن از انسان مؤمن و حقیقی دارد، بارزترین فرد آن امامان می‏باشند. قرآن از افراد با تقوا این گونه ستایش می‏کند، و الکاظمین الغیظ و العافین عن الناس. [1] انسان‏های مؤمن و پرهیزکار در برابر بی‏ادبی‏های دیگران که خشمگین می‏شوند، خشم خود را همانند جرعه گوارا فرو می‏برند و از لغزش‏های دیگران گذشت می‏کنند.
این خصلت پایدار انسان پرهیزکار است، که در روابط اجتماعی وقتی نامهربانی های دیگران را می‏بیند در صدد انتقام و کینه‏توزی نیست. بلکه آرامش خویش را حفظ می‏کند و خشم را فرو می‏برد. لغزش دیگری را در حق خویش در مرحله نخست تحمل می‏کند و در مورد وی بردباری می‏نماید. آن گاه از لغزش لغزش کار گذشت می‏کند. نمونه‏های آشکار از این بردباری در زندگی امامان تجلی یافته است. آنان از ظرفیت بسیار برتری بهره‏مند می‏باشند. ناملایمات و بی‏ادبی جاهلان را تحمل می‏نمایند. در نهایت از خطای آنان گذشت می‏کنند. در سجایای اخلاقی آن مقدار مهربانند و در برخوردهای اجتماعی، آن گونه با گذشت و با ظرفیت هستند که هیچ انسان با انصافی نمی‏تواند از آنان عیب‏جویی کند. چنان که خود حضرت اظهار می‏دارد مردم نمی‏توانند از ما عیب‏جویی نمایند، ما ینقم الناس منا، نحن اهل بیت الرحمة و شجرة النبوة و معدن الحکم و موضع الملائکة و مهبط الوحی [2] «مردم از ما بدشان نمی‏آید، ما اهل بیت رحمت مهربانی هستیم و درخت پیامبری و مخزن حکم الهی و جایگاه رفت و آمد فرشتگان و محل نزول وحی هستیم». امام رؤوف آن گونه بردبار است که بر نامهربانی ها بردباری می‏کند. با این که همواره تلاش می‏کند مردم را به راه حقیقت رهنمون نمایند، عده‏ای بی‏توجه به این مهم می‏باشند. به سوی آنان روی نمی‏آورند. امام از این روحیه گلایه می‏کند، می‏فرماید: امر مردم نسبت به ما امتحان بزرگی است. ما آنان را به حق فرا می‏خوانیم آنان توجه نمی‏کنند، بلیة الناس علینا عظیمة ان دعوناهم لم یستجیبوا [3] در برابر نامهربانی‏های مردم بردباری پیشه می‏نمایند و از پی‏گیری هدف والای خویش باز نمی‏مانند. فرد نصرانی به امام رو کرد و گفت، انت بقر، (نعوذ بالله امام را به حیوان تشبیه نمود.) امام با کمال خون‏سردی اظهار کرد: نه، من باقرم، فرد ناهنجار نسبت دیگری را مطرح ساخت که تو فرزند نانوا یا آشپز هستی، (مادرت نانوایی کرده است.) انت ابن الطباخة. امام در جواب وی گفت، نانوایی کارش بوده است. متأسفانه وی از بردباری امام سوء استفاده کرده به وی گفت، تو فرزند همان سیاه زنگی بد گفتاری هستی. امام با آرامش فرمود اگر تو درست می‏گویی خدا از گناه او در گذرد. اگر تو دروغ می‏گویی خدا از تو درگذرد. فرد آن مقدار ناهنجار است که چیزهایی که به حضرت نسبت می‏دهد هیچ گونه زمینه ندارند، مادر حضرت نه کنیز آفریقایی است و نه بد زبان است. بلکه همان گونه که در بخش اول گذشت مادر حضرت یکی از فرزانگان و یکی از زیباترین زنان بنی‏هاشم بود که از دو جانب علوی نسب بود و مانند وی وجود نداشت. لیکن فرد ناهنجار، این گونه نسبت ها را به مادر حضرت می‏دهد! حضرت هم این گونه وی را تحمل می‏کند! در هر صورت نصرانی که اخلاق والای امام را دید شیفته برتری‏های امام شده، اسلام آورد! فاسلم النصرانی. [4] .
فرد شامی با این که کینه اهل بیت در سینه وی موج می‏زد هماره در مجلس حضرت حاضر می‏شد. وی نتوانست پنهانی خویش را پاس دارد. روزی به حضرت اظهار کرد شرکت من در جلسه شما به خاطر علاقه ی من به شما نیست. من کینه‏ توزترین فرد نسبت به اهل بیت هستم. شیرین سخنی و ادب و اخلاق تو مرا جذب کرده است. امام از سخن تند وی آشفته نشد، بلکه مهربانی و لطف خود را در حق وی فزونی بخشید، تا آن گاه که شخص متوجه حقیقت شده، دست از دشمنی برداشته از دوستان حضرت قرار گرفت. وی حتی هنگامی که مرگش فرا رسید، وصیت کرد که باقر العلوم علیه‏السلام بر وی نماز بخواند، فاوصی ان یصلی علیه. [5] .
این ها نمونه هایی گویا و آموزنده از رفتار بردباری حضرت است، که دشمنی ها را متحول ساخته و به دوستی تبدیل می‏کند. همان رفتاری که قرآن به آن دستور می دهد که نامهربانی کرداری دیگری را با نیکی پاسخ دهید؛ تا دشمن ها دوست صمیمی گردند، ادفع بالتی هی احسن فاذا الذی بینک و بینه عداوة کانه ولی حمیم. [6] «بدی‏های دیگری را به نیکی پاسخ ده، آن گاه بین تو و آن کسی که دشمنی بود، دوستی و صمیمیت پدیدار می‏شود».

پی نوشت ها:
[1] آل عمران، 134.
[2] ارشاد، ج 2، ص 168.
[3] همان.
[4] مناقب، ج 4، ص 224.
[5] بحار، ج 46، ص 233.
[6] فصلت 34.

منبع: امام باقر الگوی زندگی؛ حبیب الله احمدی؛ فاطیما چاپ دوم 1385.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir