علم ازلی خداوند به حقایق و امور

نوع اصطلاح :
عنوان :
علم ازلی خداوند به حقایق و امور
یکی از شاگردان امام باقر (ع) به وی می‏گوید: اگر صلاح می‏دانید به من تعلیم دهید که آیا خداوند، قبل از خلق موجودات، به یگانگی خود عالم بوده است یا خیر؟ زیرا برخی معتقدند که عالم بوده و بعضی می‏گویند که اگر معتقد شویم خداوند علم ازلی به یگانگی خود داشته، مستلزم این است که غیر از خدا چیز دیگری را هم ازلی بدانیم.
امام باقر (ع) در پاسخ این سؤال نوشت: خداوند بزرگ همواره عالم بوده و دارای علم ازلی است. [1] . از سؤال فوق استفاده می‏شود که مباحث کلامی، در این عصر به گونه‏ای خزنده در اندیشه‏ی مسلمان‏ها راه یافته است؛ چه، ردپای این گونه ریزنگری‏ها را در میان یونانیان مانند ارسطو و افلاطون می‏توان یافت. اما پاسخ امام باقر (ع) در این بیان بسیار کوتاه و قاطع است و این اجمال یا بدان خاطر است که شخص سؤال کننده از ظرفیت بیشتری برخوردار نبوده است و یا امام (ع) با کوتاه کردن سخن به آن فرد فهمانده‏اند که طرح چنین مباحثی، بیش از آن که مشکلی را بزداید، بر حیرت و سرگردانی می‏افزاید و اعتقاد به همین نکته کافی است که خداوند از ازل عالم بوده است. البته این مباحث با گذشت زمان گسترش بیشتری پیدا کرد و شبهات و اختلاف آرا تا بدان جا پیش رفت، که مسلک‏های متعارض کلامی به صورت جدی در بستر جامعه‏ی اسلامی رخ نمودند و سال‏های متمادی بخش عظیمی از فکر و ذهن محافل علمی در نقد و بررسی چنین کنکاش‏هایی صرف گردید و به هدر رفت. و چه بسا در چنین زمینه‏ای امام باقر (ع) به زیاد فرمود: از خصومت و درگیری بپرهیز! زیرا این گونه درگیری‏ها پدید آورنده‏ی شک است و عمل را تباه می‏کند و افراد درگیر را منحط می‏سازد... در گذشته کسانی بودند که علوم بایسته را کنار نهاده و در طلب دانش‏هایی بر آمدند که نمی‏بایست، تا آن جا که سخنشان به خدا و مباحث الهی انجامید و متحیر و سرگردان ماندند. [2] .
این‏ها نمونه‏هایی بود از مباحث اعتقادی که امام باقر (ع) در راستای رسالت علمی و الهی خود ارائه داشته و در پرتو آن شبهات فکری رسوخ یافته در اندیشه را زدوده است.

پی نوشت ها:
[1] اصول کافی، کتاب التوحید، باب صفات الذات، حدیث 6.
[2] همان، باب النهی عن الکلام فی الکیفیة، حدیث 4.

منبع: امام باقر جلوه امامت در افق دانش؛ گروه تاریخ اسلام؛ آستان قدس رضوی چاپ دوم 1375.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir