وصیت به صبر بر مصائب

نوع اصطلاح :
عنوان :
وصیت به صبر بر مصائب
عن محمد بن حرب قال: أوصی محمد بن علی بن الحسین الی ابنه جعفربن محمد علیهم‏السلام: فقال: یا بنی اصبر للنوائب [1] . از مهم‏ترین عوامل موفقیت انسان و رمز پیروزی در هدایت بشر، صبر و بردباری است. طبق فرموده‏ی خداوند متعال در قرآن کریم:
(والله یحب الصابرین) [2] .
خداوند صابران را دوست می‏دارد.
پیامبر عظیم‏الشأن اسلام صلی الله علیه و آله با تمام مشکلات و مصائبی که داشت، فرمود: ما أوذی نبی مثل ما أوذیت [3] . هیچ پیغمبری مثل من اذیت و آزار ندید. آن حضرت باز هم صبر نمود، و با اخلاق نیک و بردباری خود، مردم را به سوی هدایت گرایش داد، و همچنین امامان معصوم - جانشینان بر حق خاتم انبیاء علیهم‏السلام - هم برای اسلام و هدایت مردم بسیار رنج بردند، ولی صبر و شکیبایی می‏نمودند تا به هدف مقدس خود نایل شوند. امیرمؤمنان علی علیه‏السلام در خطبه‏ی سوم نهج‏البلاغه به نام «شقشقیه» می‏فرماید: صبرت و فی‏العین قذی و فی‏الحلق شجی. صبر نمودم؛ در حالی که در چشمم خار بود و در گلویم استخوان. آری؛ زندگی برای ایشان بسیار سخت شده بود، و تنها از جهت این که برای مصلحت اسلام، امر الهی بر این سکوت مقدر بود، و وصیت پیامبر گرامی اسلام هم ایجاب می‏کرد، با صبر و بردباری خود اسلام را حفظ نمود و اجازه نداد زحمت‏های پیامبر و دستاوردهای عظیم حاصل پیروزی و استقرار اسلام از بین برود. همچنین به فرزندانش امام حسن و امام حسین علیهم‏السلام هم دستور به صبر و بردباری داد و فرمود: حسن جانم! خودت را عادت بده که همیشه صبر داشته باشی. و آنقدر امام حسن علیه‏السلام بر جفای بنی‏امیه و طرفداران و هوادارانشان صبر کرد، تا آن روزی که عمامه از سر حضرت برداشتند و به وسیله‏ی خنجر به ران حضرت زخمی وارد کردند و به او گفتند:
أشرکت کما أشرک أبوک من قبل [4] .
تو هم مثل پدرت مشرک هستی.
آنگاه امام حسن علیه‏السلام فرمود:

سأصبر حتی یعلم الصبر اننی
صبرت علی شی‏ء أمر من الصبر

آنقدر صبر می‏کنم تا صبر بداند که من بر مصائبی تلخ و ناگوار که از (گیاه) صبر هم تلخ تر بود، صبر کردم. امام حسین علیه‏السلام هم در مقابل آن مصائب جانکاهی که بر ایشان و یاران و خانواده‏اش وارد شد، صبر کرد، و دیگران را هم تشویق به صبر و بردباری می‏فرمود؛ همچنان که در زیارت آن حضرت آمده که فرشتگان آسمان از صبر حضرت تعجب کردند: و قد عجبت من صبرک ملائکة السموات [5] . در قرآن مجید نیز آیات متعددی درباره‏ی اهمیت صبرو بردباری و پاداش مؤمنان صابر آمده است، که به چند نمونه اکتفا می‏شود:
1. (انما یوفی الصابرون أجرهم بغیر حساب) [6] .
به درستی که صابران اجر و پاداش خود را بی‏حساب دریافت می‏دارند.
2. (اولئک یجزون الغرفة بما صبروا) [7] .
(صابران) کسانی هستند که درجات عالی بهشت در برابر شکیبایی‏شان به آنان داده می‏شود.
3. (انی جزیتهم الیوم بما صبروا أنهم هم الفائزون) [8] ولی من امروز آنان را برای صبر و استقامتشان پاداش دادم، آن‏ها پیروز و رستگارند.
4. (و جزاهم بما صبروا جنة و حریرا) [9] . خداوند در برابر صبر و شکیبایی آنان، بهشت و لباس‏های حریر بهشتی را به آنان پاداش می‏دهد. در نتیجه، از این وصیت کوتاه، بزرگ ترین درس را استفاده می‏نماییم و آن درس صبر و استقامت در مقابل گرفتاری‏ها و مصائب است، که اجر فراوان مادی و معنوی، و دنیایی و آخرتی به همراه خواهد داشت.

صبر در مقابل گرفتاری‏ها و اطاعت از خدا و رسولش
شخصی به حضور رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و عرض کرد: به من درسی بیاموز.
پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: برو، ولی مراقب باش که خشم و غضب نکنی. آن شخص گفت: همین موعظه، مرا کافی است. به سوی خانه‏ی خود رهسپار شد؛ ناگهان دید جمعی از بستگان او از خانه بیرون آمده‏اند و می‏خواهند بر سر موضوعی با گروه دیگری بجنگند. وقتی دید خویشانش مسلح شده‏اند، او نیز سلاح خود را برداشت و به خویشانش پیوسیت. در این وقت حساس، ناگهان سخن پیامبر صلی الله علیه و آله به یادش آمد که فرمود: غضب نکن. فورا اسلحه‏اش را به کناری انداخت، سپس آرام‏آرام نزد گروه مقابل رفت و با زبان نرم و با ملایمت گفت: شما از قتل و مجروح کردن و نزاع چه فایده‏ای دیده‏اید؟ شما نزد من آیید تا با صبر و حوصله مشکل را حل کنیم و هر چقدر مال و ثروت خواستید، من ضامن می‏شوم به شما بدهم.
این سخن آرام، آن چنان در آن‏ها اثر نیک گذاشت که بی‏درنگ گفتند: ما سزاوارتر هستیم که این کار را بکنیم و پیشقدم در نابودی نزاع شویم. در نتیجه، نزاع خاتمه پیدا کرد و جای خود را به صفا و آرامش داد [10] . به این ترتیب، می‏بینیم ملایمت در سخن و صبر و شکیبایی، خشم و غضب را دور می‏کند و جای خود را به صلح و صفا می‏دهد. از سخنان امام صادق علیه‏السلام است: شیطان، لشکری همچون غضب و زنان ندارد [11] .

ختامه مسک
قال مولانا الصادق علیه‏السلام: أربعة من أخلاق الأنبیاء: البر، و السخاء، والصبر علی النائبة، و القیام بحق المؤمن [12] . امام صادق علیه‏السلام فرمود: چهار چیز است که از روش و رفتار انبیای الهی است (مرام و شیوه آنان است) :
1. نیکوکاری؛
2. سخاوت و احسان به مردم؛
3. صبر و بردباری در مصائب و گرفتاری‏ها؛
4. قیام به حق مؤمن و انجام آن.

پی نوشت ها:
[1] اثبات الهدی (احوالات امام باقر) ، ص 74.
[2] آل عمران،146.
[3] مناقب آل ابی‏طالب، ج 3، ص 42؛ بحارالانوار، ج 39، ص 56؛ کنز العمال، ج 3، ص 130، ح 5818، به لفظ «ما أوذی احد مثل ما اوذیت فی الله» ، منتهی‏الآمال، احوالات پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله.
[4] ارشاد شیخ مفید، ج 2، ص 12.
[5] المزار محمد بن المشهدی، ص 504؛ بحارالانوار، ج 98، ص 240.
[6] زمر، 10.
[7] فرقان، 75.
[8] مؤمنون، 11.
[9] انسان، 12.
[10] کافی، ج 2، ص 304، ح 11، باب الغضب.
[11] کافی، ج 5، ص 515، ح 5، باب فی قلة الصلاح فی‏النساء؛ سفینة البحار، ج 2، ص 320.
[12] تحف العقول، ص 369.

منبع: وصایا الصادقین (بررسی کوتاه و ساده درباره وصیتهای امام باقر)؛ محمود شریعت زاده خراسانی؛ انتشارات خادم الرضا (ع) چاپ دوم 1384 .
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir