ظرفیت‏ها

نوع اصطلاح :
عنوان :
ظرفیت‏ها
معارفی که ارزانی عترت می‏شود دارای مراتب و مراحل است. عترت نیز به تناسب درک و ظرفیت مخاطب خویش معارف و باورها در اختیار دیگران می‏گذارند. این گونه نیست که با هر کس هر گونه سخن و معرفتی را در میان گذارند. همان گونه که در مورد پیامبران آمده که به مقدار درک مخاطبان خویش سخن می‏گویند، انا معاشر الانبیاء امرنا ان نتکلم الناس علی قدر عقولهم. [1] عترت نیز در سخن گفتن با مخاطبان خویش ظرفیت افراد را در نظر می‏گیرند، آنگاه سخن می‏گویند. به طور قطع ظرفیت‏ها با یکدیگر متفاوتند. مردم در درک و فهم یکسان نیستند. امیرالمؤمنین علیه‏السلام می‏فرماید: قلب‏ها، ظرفیت‏ها می‏باشند و برترین آنها وسیع‏ترین آنهاست، ان هذه القلوب اوعیة فخیرها اوعاها. [2] . باقر العلوم علیه‏السلام در این راستا می‏فرماید: سخن ما مراتب دارد. هر کس ظرفیت تحمل هر سخن از سخنان ما را ندارد. برخی باید ظرفیت به مقدار ظرفیت پیامبر و فرشتگان داشته باشند، تا معارف ما را بر تابند، یا جابر ان حدیثنا صعب مستعصب امرد ذکوان وعر اجرد لایحتمله و الله الا نبی مرسل او ملک مقرب او مؤمن ممتحن، «سخن ما سخت‏تر از سخت است. در عین حال بی‏پرده و شفاف است. سخنان ما را سه گروه بر می‏تابند: پیامبران مرسل، فرشتگان مقرب درگاه خدا و مؤمنان آزمون یافته».
آنگاه فرمود اگر سخنی از ما شنیدید و ظرفیت درک آن را داشتید، خدا را به این نعمت سپاس‏ گزار باشید. و اگر ظرفیت آن را نداشتید مراقب باشید انکار نکنید، علم آن را به ما واگذار نمایید، فردوه الینا اهل البیت. [3] . همچنین می‏فرماید: ظرفیت‏های مؤمنان با هم متفاوتند، ان المؤمنین علی منازل. [4] آنگاه در ادامه می‏فرماید کسی که توان مرحله اول را دارد، نمی‏توان انتظار کشش مرحله دوم را از وی داشت و کسی که توان مرحله دوم را دارد، نمی‏توان انتظار کشش مرحله سوم را داشت.... این روش می‏آموزد که وقتی ظرفیت‏ها متفاوت هستند و هنگامی که معارف مشتمل بر مراحل و مراتب می‏باشند، صاحب سخن و نیز صاحب قلم همواره درک و فهم و سطح مخاطب خویش را باید در نظر بگیرد. و در سطح آن سخن گوید. در غیر این صورت نه رعایت ارزش مخاطب را نموده و نه ارزش معارف را پاس داشته است؛ که امام صادق علیه‏السلام فرمود حکمت و معرفت را اگر به غیر اهلش بسپاری به حکمت ستم نموده‏ای و اگر از اهلش دریغ کنی به آنان ستم روا داشته‏ای، فلا تمنعوها اهلها فتظلموهم. [5] .

پی نوشت ها:
[1] اصول کافی، کتاب العقل و الجهل، حدیث 15.
[2] نهج‏البلاغه، حکمت 147، ص 387.
[3] رجال کشی، ص 194.
[4] اصول کافی، کتاب الایمان و الکفر، باب آخر منه، حدیث 3.
[5] اصول کافی، باب بذل العلم، حدیث 4.

منبع: امام باقر الگوی زندگی؛ حبیب الله احمدی؛ فاطیما چاپ دوم 1385.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir