ارزش والای عقل‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
ارزش والای عقل‏
از آن جا که اسلام دین عقل و فطرت است و قوانین و احکام آن کمترین تضاد با عقل سلیم و فطرت صحیح ندارد، بلکه یکی از اهداف آن، واداشتن مردم به فکر و آشکار ساختن گنجینه‏های پنهان دانش و عقل بر توده‏ها است، نه تنها انسان‏ها را از تفکر و تعمق درباره‏ی حقایق هستی و معارف دینی باز نداشته، که آنان را به شدت تشویق کرده است.
در روزگاری که دورماندگان از کوثر ولایت، و جدا شدگان از معارف اهل بیت، از پاسخ به شبهات و پرسش‏های دینی جامعه فرومانده و تنها راه پوشاندن جهل خود و حفظ دین ظاهری مردم را، ممنوعیت ژرف اندیشی در حقایق دینی می‏دیدند و هر کسی که درباره‏ی مبدأ و معاد و جبر و اختیار و... مطلبی می‏پرسید، وی را ملامت می‏کردند و پرسش‏های او را بدعت در دین و حرام می‏شمردند، [1] یا پاسخ‏هایی نامعقول به او ارائه می‏داشتند، امام باقر (ع) به عنوان وارث علم پیامبر (ص) و حجت خدا بر خلق، مردم را به تعقل فرا می‏خواند، و ارزش‏های والای عقل و ایمان متکی بر تعقل و تفکر و شناخت را مطرح می‏کرد و می‏فرمود: خداوند چون عقل را آفرید، او را مورد بازپرسی قرار داد، به او فرمان داد: پیش آی و او پیش آمد، سپس فرمان داد: باز گرد! و او بازگشت. آن گاه خداوند فرمود: به عزت و جلالم سوگند! که هیچ آفریده‏ای نزد من محبوبتر از تو نیست و تنها بندگانی را از عقل کامل بهره‏مند می‏سازم که دوستشان بدارم. هان! همه‏ی امر و نهیهای من تنها متوجه تو است و فقط تو را بر تخلف‏ها و گناهان مجازات کرده و بر اطاعت و بندگی، پاداش می‏دهم. [2] .
امام (ع) در بیانی دیگر می‏فرماید: در روز قیامت، خداوند هر انسانی را به اندازه‏ی عقلی که به وی عطا کرده است، مورد حسابرسی و سنجش قرار می‏دهد. [3] .

پی نوشت ها:
[1] تاریخ علم کلام؛ شبلی نعمان 1 / 11؛ اصول فلسفه و روش رئالیسم، مقدمه‏ی استاد شهید مطهری 5 / 15.
[2] لما خلق الله العقل استنطقه، ثم قال له: اقبل فاقبل ثم قال له: ادبر، فادبر، ثم قال: و عزتی و جلالی ما خلقت خلقا هو احب الی منک و لا اکملتک الا فیمن احب، اما انی ایاک امر و ایاک انهی و ایاک اعاقب و ایاک اثیب. اصول کافی 1 / 10 کتاب العقل و الجهل، حدیث 1.
[3] انما یداق الله العباد فی الحساب، یوم القیامة علی قدر ما آتاهم من العقول فی الدنیا. اصول کافی 1 / 12.

منبع: امام باقر جلوه‏ امامت در افق دانش؛ گروه تاریخ اسلام؛ آستان قدس رضوی چاپ دوم 1375.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir