سخن امام درباره‏ فتح مکه

نوع اصطلاح :
عنوان :
سخن امام درباره‏ فتح مکه
مجلسی از تفسیر منسوب به امام عسکری علیه‏السلام:
درباره‏ی فرموده‏ی خدا عزوجل:«و کیست بیدادگرتر از آن کس که نگذارد در مساجد خدا نام وی برده شود و در ویرانی آنها بکوشد؟ آنان حق ندارند جز ترسان و لرزان در آن (مسجد)ها درآیند؛ در این دنیا ایشان را خواری، و در آخرت عذابی بزرگ است [1] » نقل کرده است که حسن بن علی علیه‏السلام فرمود:چون خدا، محمد صلی الله علیه و آله را در مکه مبعوث فرمود و پیامبر صلی الله علیه و آله در مکه دعوت خود را آشکار کرد و سخن خدا را نشر داد و بزرگانشان را در پرستش بت‏ها سرزنش کرد، آنان به نکوهش او پرداختند و با او بدرفتاری نمودند و در ویران ساختن مساجدی که برای برگزیدگان اصحاب محمد صلی الله علیه و آله و پیروان علی بن ابیطالب علیه‏السلام بنا شده بود، کوشیدند. در آستانه‏ی کعبه، مسجدهایی بود که در آن‏ها، آنچه را باطل گرایان میرانده بودند، اینان زنده می‏کردند. پس مشرکان در ویران کردن آن‏ها، و آزار رساندن به محمد صلی الله علیه و آله و یارانش کوشیدند و او را به خروج از مکه به سوی مدینه ناچار ساختند. پیامبر صلی الله علیه و آله (در بیرون مکه) رو به سوی مکه کرد و فرمود:خدا می‏داند که من تو را دوست می‏دارم و اگر مردمت مرا بیرون نمی‏کردند هیچ شهر دیگری را بر تو ترجیح نمی‏دادم و جایگزینی را انتخاب نمی‏کردم، و من از جدایی تو غمگینم. خدا به او پیام فرستاد:ای محمد! خدای علی اعلی بر تو سلام می‏رساند و می‏گوید:به زودی تو را پیروزمند، سودمند، سالم، توانمند و غالب به این شهر برمی‏گردانم. و این، همان فرموده‏ی خداست:«درحقیقت، همان کسی که این قرآن را بر تو فرض کرد، یقینا تو را به سوی وعده‏گاه بازمی‏گرداند [2] »؛ یعنی به سوی مکه، در حالی که سودمند و پیروزی.
پیامبر صلی الله علیه و آله این خبر را به اصحاب خود داد. خبر به مردم مکه رسید و آنان او را مسخره کردند. خدا به پیامبرش فرمود:به زودی، خدا تو را بر مکه مسلط خواهد کرد و حکم من بر آنان اجرا خواهد شد. و به زودی، مشرکان را از ورود به مکه بازخواهم داشت، تا آن جا که کسی از ایشان جز با ترس از کشته شدن و پنهانی وارد نشود.
پس چون قضای خداوندی در فتح مکه حتمی شد و زمینه فراهم گشت، پیامبر صلی الله علیه و آله عتاب بن اسید را امیر مکه ساخت. چون این خبر به آنان رسید، گفتند:محمد صلی الله علیه و آله پیوسته ما را ناچیز می‏شمرد تا آن جا که پسر جوان 18 ساله‏ای را بر ما حاکم کرده است؛ در حالی که ما پیران سالخورده و همسایگان حرم امن خدا، که بهترین بقعه‏ی روی زمین است، می‏باشیم.
رسول خدا صلی الله علیه و آله عهدنامه‏ی مکه را برای عتاب بن اسید نوشت و در آغاز آن چنین نگاشت:
از:محمد صلی الله علیه و آله، رسول خدا.
به:سایه‏نشینان بیت الله الحرام و ساکنان حرم امن خدا.
اما بعد، هر کس از شما به خدا ایمان دارد و پیامبرش محمد، را در گفتارش تصدیق، و در کردارش تأیید می‏کند، و علی، برادر محمد پیامبر را که برگزیده و وصی او و بهترین آفریده‏ی خدا پس از اوست، یاری می‏کند، او از ماست و به سوی ماست. و هر کس این گونه نیست، پس اهل آتش و از رحمت خدا دور است و خدا اعمال او را - هر چند بزرگ باشد - نمی‏پذیرد و او را در آتش همیشگی قرار می‏دهد.
و محمد صلی الله علیه و آله، رسول خدا احکام و مصالح شما را به عتاب بن اسید سپرد، و آگاه‏بخشی غافلان و تعلیم جاهلان، و استوارسازی کژی دودلان، و ادب آموزی دورافتادگان شما از ادب خدا را به او واگذار کرد؛ زیرا می‏دانست که او در یاری کردن محمد صلی الله علیه و آله، پیامبر خدا، و در دفاع از علی علیه‏السلام، ولی خدا، برتری دارد. او برای ما خدمتگزار، و در راه خدا برادر، و برای یاران ما یاور، و برای دشمنان ما دشمن است و او برای شما، آسمانی (پربار و) سایه‏دار، زمینی پاکیزه و آفتابی تابان است که خدا او را به سبب ولایت و محبتی که به محمد و علی و خاندان پاکیزه ایشان دارد، بر همه‏ی شما برتری داده و او را بر شما حاکم کرده است. او به آنچه خدا می‏خواهد، عمل می‏کند. از این رو، خدا او را بی‏توفیق نمی‏گذارد، همچنان که با یاری کردن محمد و علی، شرف و بهره‏ی معنوی او (نیز) تکمیل شده است.
او دیگر نیازی به مشورت و نظرخواهی از رسول خدا صلی الله علیه و آله ندارد، بلکه او (در گفتار)، استوار و (در رفتار،) امین است. پس باید مطیعان شما - به سبب خوش رفتاری خود - بهترین پاداش و بزرگ‏ترین عطیه‏ی الهی را طمع کنند، و مخالفان شما بدترین عذاب و خشم خدای قهار را انتظار برند.
و کسی از مخالفان، کم‏سنی او را بهانه نکند؛ زیرا بزرگ‏تر، بهتر نیست؛ بلکه بهتر، بزرگ‏تر است. و او در یاوری ما و یاوران ما، و دشمنی دشمنان ما برترین است. از این رو، او را بر شما امیر و سرور ساختیم. پس هر کس اطاعتش کند، خوشا به حال او، و هر کس نافرمانیش کند، خدا جز او را دور نسازد.
امام حسن علیه‏السلام فرمود:چون عتاب نزد مکیان آمد و عهدنامه‏ی پیامبر صلی الله علیه و آله را برای آنان خواند، در جای بلندی ایستاد و همه را فراخواند تا حاضر شدند و گفت:
ای گروه‏های ساکن مکه! پیامبر خدا صلی الله علیه و آله مرا همچون شهابی که سوزنده‏ی منافقان، و رحمت و برکتی بر مؤمنانتان است، به سوی شما افکند. من شما و منافقان شما را بهتر می‏شناسم، و به زودی شما را به نماز فرمان خواهم داد تا به پا شود. سپس مراقب خواهم بود هر کس را همراه جماعت ببینم، حق مؤمن بر مؤمن را برایش پاس خواهم داشت، و هر کس را از جماعت دور ببینم، جست و جو می‏کنم؛ اگر برایش عذری یافتم از او می‏گذرم، و اگر عذری ندیدم طبق حاکمیت قطعی که از جانب خدا بر همه‏ی شما دارم، گردنش را می‏زنم؛ تا حرم خدا را از منافقان پاک سازم.
اما بعد، راستی امانت است، و ناپاکی خیانت، و هرگز زشتی‏ها در میان مردمی رواج پیدا نمی‏کند مگر آن که خدا آنان را به ذلت و خواری می‏افکند. توانمند شما نزد من ناتوان است تا حق (مظلوم) را از او بستانم، و ناتوان شما نزد من توانمند است تا حق او را (از ظالم) بستانم. از خدا بترسید و با اطاعت خدا، خود را شرافتمند سازید، و با نافرمانی خدا، خود را خوار نکنید.
به خدا سوگند! عتاب همان گونه که گفت، عمل کرد و عدل و داد پدید آورد و با هدایت خداوندی - بدون آن که نیازمند مشورت و مراجعه باشد - احکام خدا را اجرا کرد. [3] .

پی نوشت ها:
[1] بقره:114؛ (و من اظلم ممن منع مساجد الله أن یذکر فیها اسمه و سعی فی خرابها أولئک ما کان لهم أن یدخلوها الا خائفین لهم فی الدنیا خزی و لهم فی الآخرة عذاب عظیم).
[2] قصص:85؛ (ان الذی فرض علیک القرآن لرادک الی معاد).
[3] بحارالانوار 121:21 ح 20.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir