تفسیر برخی آیات قرآن

نوع اصطلاح :
عنوان :
تفسیر برخی آیات قرآن
اهل بیت علیهم‏السلام ترجمان و سخنگوی قرآن هستند و هرگاه سؤالی پیرامون آیات قرآن، مطرح می‏شد، آنان پاسخگو بودند. در تفسیر اکثر آیات قرآن، روایات ائمه علیهم‏السلام وجود دارد.
گروهی از امام حسن مجتبی علیه‏السلام پیرامون تفسیر برخی آیات سؤالاتی مطرح نموده‏اند و آن حضرت پاسخ داد:
(سئل الحسن بن علی علیهماالسلام عن هذه الأیة: «اتقوا الله حق تقاته و لا تموتن الا و أنتم مسلمون» [1] .
أخاصة هی أم عامة؟ قال: نزلت فی قوم خاصة فتعقیب عامة ثم جاء التخفیف بعد: «اتقوا الله ما استطعتم» [2] فقیل: یابن رسول الله فیمن نزلت هذه الآیة؟ فنکت الأرض ساعة ثم رفع بصره ثم نکس رأسه ثم رفع فقال: لما نزلت هذه الآیة: «قل لا أسألکم علیه أجرا الا المودة فی القربی» [3] .
فقال: بعض القوم: ما أنزل الله هذا انما یرید أن یرفع بضبع ابن عمه، قالوها حسدا و بغضا لأهل بیت النبی صلی الله علیه و آله و سلم فأنزل الله تعالی: «أم یقولون علی الله کذبا فان یشأ الله یختم علی قلبک) [4] .
و لا تعتد هذه المقال و لا یشق علیک ما قالوا من قبل فان الله قال «و یمحق الباطل و یحق الحق بکلماته ان الله علیم بذات الصدور» [5] فشق ذلک علی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و حزن علی ما قالوا و علم ان القوم غیر تارکین الحسد و البغضاء، فنزلت هذه الآیة «قد نعلم انه لیحزنک الذی یقولون فانهم لا یکذبونک و لکن الظالمین، بآیات الله یجحدون» فلما نزلت هذه الآیة «یا ایها الرسول بلغ ما أنزل الیک من ربک» [6] .
قال یوم غدیر خم: من کنت مولاه فان علیا مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه، فوقع فی قلوبهم ما وقع تکلموا فیما بینهم سرا حتی قال احدهما لصاحبه: من یلی بعد النبی صلی الله علیه و آله و سلم؟ و من یلی بعدک هذا الأمر؟ لا نجعلها فی أهل البیت أبدا فنزل: «و من یبدل نعمة الله من بعد ما جاءته فان الله شدید العقاب» [7] .
ثم نزلت: «یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله حق تقاته و لا تموتن الا و أنتم مسلمون و اعتصموا بحبل الله جمیعا و لا تفرقوا» الی قوله «و اولئک لهم عذاب عظیم» [8] .
فلما قبض النبی صلی الله علیه و آله و سلم مضوا علی رأیهم فی أهل بیت نبیهم و علی ما تعاقدوا علیه فی حیاته و نبذوا آیات الله عزوجل و وصی رسوله و أهل بیته وراء ظهورهم کأنهم لا یعلمون.) [9] .
(از حضرت امام حسن علیه‏السلام درباره‏ی آیه‏ی شریفه‏ی: «از خدا آن گونه که شایسته‏ی ترسیدن از قدرتی چون اوست بترسید، و نمیرید، مگر آن که مسلمان باشید» آیا این آیه اختصاصی است یا عمومی، فرمود: این آیه درباره‏ی گروه خاصی نازل شده است ولی دنباله‏ی عام دارد. ولی پس از آیه‏ی «چندان که توانایی‏تان اجازه می‏دهد، خدای را پاس بدارید».
گفته شد: ای پسر رسول خدا، این آیه درباره‏ی چه کسی نازل شده است؟ آن حضرت مدتی به زمین خیره شد و سپس نگاه به بالا کرد و آنگاه سر پایین انداخت و سپس آن را بالا گرفت و فرمود:
(وقتی آیه‏ی «بگو من برای آن پاداشی از شما نمی‏خواهم، جز دوستداری در مورد نزدیکان» نازل شد، برخی گفتند، خداوند این را نازل نکرده است، بلکه پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می‏خواهد زیر بغل پسر عمویش را بگیرد و بلندش کند. این را از راه حسادت و کینه‏توزی نسبت به اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گفتند. که خداوند چنین نازل کرد: «آیا آنان می‏گویند که بر خداوند دروغ بسته است؟ اگر خداوند بخواهد، بر قلب تو مهر می‏زند.» شما این گفتار را به حساب نیاور و آنچه که آنها پیش از این گفتند، بر تو گران نیاید. زیرا خداوند: «باطل را تباه می‏کند و با کلمات خود، حق را استوار، زیرا او به درون دل‏ها آگاه است.»
این موضوع بر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم گران آمد و بر آنچه که گفته بودند، اندوهگین شد و دانست که آنان حسد و کینه‏توزی را کنار نخواهند گذاشت و به همین خاطر این آیه نازل شد:
«ما می‏دانیم که آنچه آنها بر زبان می‏آورند، تو را غمگین می‏سازد، ولی بدون تردید آنان تو را تکذیب نخواهند کرد، «و اساس اسلام از بین نمی‏رود» اما ستم‏گران آیات خداوند را انکار می‏کنند.»
و وقتی این آیه نازل شد «ای پیامبر، آنچه را که از سوی پروردگارت به تو نازل شده است، ابلاغ کن» پیامبر روز غدیر خم خطاب به مردم فرمود: «هر کس من مولای اویم، علی مولای اوست. خداوندا دوست بدار هر کس را که دوستش دارد و دشمن بدار، هر کس را که دشمنش می‏دارد.»
از این رو، آنچه که باید در دل‏هاشان اتفاق افتد، رخ داد و در نهان میان خود به صحبت پرداختند، چندان که یکی از آنها به رفیقش گفت: چه کس پس از پیامبر جانشین خواهد شد و دومی به اولی گفت: پس از تو چه کسی جانشین خواهد بود و ما هرگز نخواهیم گذاشت اهل بیت پیامبر آن را به دست گیرند. در اینجا آیه‏ی «هر کس که نعمت خداوند را پس از آن که به سراغش آمد، تبدیل کند خداوند سخت کیفر است.»
و سپس آیه‏ی «ای کسانی که ایمان آورده‏اید، چندان که بایسته‏ی خداوند است، او را پاس بدارید و نمیرید، مگر آنکه مسلمان باشید و به ریسمان الهی چنگ زده و متفرق نشوید...» وقتی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم درگذشت، آنها طبق قراردادی که در حیات ایشان گذاشته بودند نظریه‏ی خود را درباره‏ی اهل بیت پیامبرشان، به اجرا گذاشتند، و بی‏اعتنا، چندان که هیچ نمی‏دانند، آیات خداوند و وصی رسول خدا و اهل بیت او را به کناری انداختند.)

پی نوشت ها:
[1] سوره‏ی آل عمران، آیه‏ی 102.
[2] سوره‏ی تغابن، آیه‏ی 16.
[3] سوره‏ی شوری، آیه‏ی 23.
[4] سوره‏ی شوری آیه‏ی 24.
[5] همان.
[6] سوره‏ی مائده، آیه‏ی 67.
[7] سوره‏ی بقره، آیه‏ی 211.
[8] سوره‏ی آل عمران، آیه‏ی 102.
[9] 1- بشارة المصطفی (عماد الدین طبرسی)، ص 303، الجزء السادس، حدیث 2.
2- مسند امام مجتبی علیه‏السلام، ص 570 حدیث 6.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir