کیفیت لباس

نوع اصطلاح :
عنوان :
کیفیت لباس
1- جناب «حلبی» از معصوم علیه‏السلام روایت کرده است که از ایشان در مورد پوشیدن لباس خز (پارچه‏ای بافته شده از ابریشم مخلوط با پشم) سؤال نمودم فرمود: «مانعی ندارد. حضرت علی بن الحسین علیه‏السلام در زمستان لباس و جامه «خز» می‏پوشید و چون تابستان می‏رسید آن را می‏فروخت و پولش را در راه خدا صدقه می‏داد و می‏فرمود: «من از خدایم خجالت می‏کشم که از پول لباسی که خدا را در آن پرستیدم مصرف کنم.» [1] .
2- «سلیمان بن راشد» از پدرش نقل می‏کند که می‏گوید: «من علی بن الحسین -علیه‏السلام- را دیدم که دراعه‏ای سیاه (نوعی جامه پشمین) و طیلسان آبی (جامه‏ای است که همه بدن را پوشانده و از تفصیل و خیاطی خالی است، دائره‏ای شکل بوده و پائین آن باز است که خواص و علما و مشایخ آن را می‏پوشیدند) پوشیده بود.» [2] .
3- حضرت رضا علیه‏السلام فرمودند: «عادت حضرت علی بن الحسین علیه‏السلام این بود که روپوشی بلند از «خز» که قیمتش پنجاه دینار بود و «مطرف خز» (ردایی که مربع مربع بوده و علامت داشت) که قیمتش پنجاه دینار بود، می‏پوشیدند.» [3] .
4- در همین ارتباط باز از حضرت رضا علیه‏السلام نقل شده است که فرمود: «حضرت علی بن الحسین علیه‏السلام در زمستان «جبه خز» و «مطرف خز» و «قلنسوه خز» (شب کلاه) می‏پوشیدند و زمستان را با آنها می‏گذرانیدند و «مطرف» (پالتوی بلند مربع مربع) را در تابستان فروخته و پولش را در راه خدا صدقه می‏دادند و می‏فرمودند: «من حرم زینة الله التی اخرج لعباده و الطیبات من الرزق» [4] یعنی: «چه کسی زینت الهی را که برای بندگانش خارج فرموده و روزی‏های پاک و پاکیزه را حرام کرده است.»
5- همچنین در زمینه لباسی که حضرت علی بن الحسین علیه‏السلام به هنگام «زفاف» و برای مراسم عروسی خود، پوشیده بودند روایتی نقل شده است که بسیار جالب به نظر می‏رسد.
از «ابی خالد کنکر کابلی» روایت شده است که گفت: «یحیی ابن‏ام‏الطویل که خداوند درجه او را رفعت بخشد و او فرزند دایه حضرت زین العابدین علیه‏السلام بود مرا ملاقات کرد. پس دستم را گرفت و با او به سوی حضرت رفتم. پس ایشان را دیدم که در منزلی که مفروش به فرشهای رنگ شده و دارای دیوارهای سفید (و یا آهک مالی شده) بود، نشسته در حالی که لباس‏های رنگ‏آمیزی شده پوشیده است. من خیلی نشستن نزد ایشان را طول ندادم و همین که بلند شدم به من فرمود: «فردا به نزد من بیا انشاء الله تعالی.» من خارج شدم و به «یحیی» گفتم: «مرا بر مردی وارد کردی که لباسهای رنگ آمیزی شده می‏پوشد!!» و قصدم این بود که دیگر به نزد ایشان برنگردم. بعد فکر کردم که برگشتن من نزد ایشان بی‏ضرر است و لذا فردا به نزدشان رفتم. دیدم درب منزل باز است ولی هیچ کس را ندیدم و لذا تصمیم گرفتم که برگردم، در این هنگام کسی از داخل خانه مرا صدا زد و من گمان کردم غیر من را اراده نموده است، بعد من را ندا داد که ای «کنکر» داخل شو. و این اسمی بود که مادرم مرا به آن نامیده بود و احدی جز من آن را نمی‏دانست!! پس بر ایشان داخل شدم و دیدم در منزلی که از گل ساخته شده است بر روی حصیری از درخت خرما نشسته و لباسی از «کرباس» پوشیده است و «یحیی» هم نزد ایشان است. بعد به من فرمود: ای «اباخالد» من نزدیک به عروسی هستم و آنچه که تو دیروز دیدی خواسته و رأی خانمها بود و قصد نداشتم که با آنها مخالفت کنم». بعد هم بلند شده و دست من و «یحیی» را گرفتند و ما را به کنار برکه آبی آورده و فرمود: «بایستید»، ما ایستادیم و به ایشان نگاه می‏کردیم. آنگاه حضرت فرمود: بسم الله الرحمن الرحیم. بر روی آب راه رفت تا اینکه دیدیم کعبه از بالای آب ظاهر گردید. من عرض کردم: «الله اکبر، الله اکبر، تو «کلمه بزرگ» و «حجت عظمی» می‏باشی. صلوات خداوند بر تو باد.» حضرت به ما توجه نمود و فرمود:
«سه نفرند که خداوند در روز قیامت به آنها نگاه نخواهد کرد و آنها را تزکیه نکرده و برای آنها عذاب دردناکی است. اول کسی که در ما و درباره شخصیت ما چیزی را داخل نماید که از ما نیست، دوم کسی که از ما چیزی را خارج کند که آن از ماست، سوم کسی که معتقد باشد این دو گروه از اسلام بهره‏ای دارند.» [5] . از این حدیث، به دست می‏آید در مراسمی نظیر عروسی تا آنجا که به حدود شرعی و الهی تعدی صورت نگیرد، تبعیت از خواسته خانمها و مراعات آداب و رسوم مرسومه در مراسم عروسی، مانعی ندارد. گرچه عادت اولیه حضرت سجاد علیه‏السلام پوشیدن لباس «کرباس» بوده است، ولی برای عروسی لباس رنگ‏آمیزی شده هم می‏پوشیدند. (صلوات الله علیه.
6- در زمینه نحوه لباس حضرت روایت دیگری نیز وجود دارد که بسیار عجیب و جالب به نظر می‏رسد. «اصمعی» می‏گوید، من در صحرا بودم که ناگهان جوانی را دیدم که از جمعیت فاصله گرفته و در حالت انعزال از آنها بود و لباسی که پوشیده بود کهنه و نخ‏نما شده بود، ولی دارای سیمایی باابهت بود، به او نزدیک شده و گفتم: «اگر حال و وضعیت خود را نزد این افراد به شکایت ببری حتما آنها بعضی از آن را برای تو اصلاح خواهند کرد و به تو رسیدگی می‏نمایند.» آن جوان با شنیدن این سخن اشعاری را انشاء فرمود که دلالت بر کمالات بلند روحی و عزت نفس و توکل آن بزرگوار بر خداوند متعال بود.
مضمون این اشعار چنین است:
«لباسم در دنیا «صبر» بر شداید و مشکلات را بر خود همواره کردن است و لباس آخرتم «بشاشت» و «بشر» است.
اگر امر سختی به من برسد به «عزیز» و عزت او پناه می‏برم چرا که من از قومی هستم که صاحب افتخارات می‏باشند. و از اهل دنیا جز اسمی باقی نمانده است...»
بعد از اسم آن جوان پرس و جو نمودم، معلوم شد او علی بن الحسین علیه‏السلام است. آنگاه گفتم: آری نباید این جوجه جز از آن لانه بیرون بیاید!!! (ابی ان یکون هذا الفرخ الا من ذلک العش). [6] .
با توجه به این روایت و آنچه قبلا بیان گردید به دست می‏آید که حضرت در پوشیدن لباس حالات مختلفی داشته‏اند، هم لباسهای ساده و بعضا مندرس می‏پوشیدند و هم در شرایطی خاص لباسهای رنگی و مرتب و در همه این امور به وظیفه خود عمل کرده و هیچ توجه استقلالی به لباس نداشتند. در زمینه نوع پوشش حضرت سجاد علیه‏السلام قضیه‏ای در زمینه «نحوه پوشش ایشان برای تشرف به مسجد پیامبر در دل شب» نقل شده است که قابل توجه می‏باشد. چه اینکه «نحوه پوشش و لباس حضرت در موقع «نماز» خود بحث دیگری است که تحت همین عنوان بررسی گردیده است.

نحوه پوشش حضرت سجاد برای تشرف به مسجد پیامبر در دل شبی بسیار سرد
امام صادق علیه‏السلام فرمودند: «یکی از بردگان حضرت علی بن الحسین علیه‏السلام در شبی سرد با حضرت برخورد نمود در حالی که ایشان جبه‏ای از خز (پارچه پشمی و یا ابریشمی) و ردایی از خز که مربع شکل بوده و دارای نشانه‏هایی بود و عمامه‏ای از خز پوشیده بودند و خود را به «غالیه» (که عطری معروف است) خوشبو نموده بودند. او به حضرت عرض کرد: قربان شما بشوم در این ساعت و با این هیأت به کجا تشریف می‏برید؟ فرمود: به سوی مسجد جدم رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم می‏روم که حورالعین را از خداوند عزوجل خطبه کرده و به عقد درآورم!!» [7] . (یعنی به عبادت مشغول شده و در ثواب، خداوند برای من حورهای بهشتی منظور فرماید.) البته مطرح شدن این انگیزه برای عبادت، منافاتی با مرتبه متعالی وجود اقدس آن حضرت که در آن حد، چیزی جز عشق به حضرت حق و انجام عبادات به خاطر محبت دوست، مطرح نیست، ندارد. چرا که در آن موقعیت حضرت باید چیزی را برای سؤال کننده مطرح می‏کردند که قابل فهم او باشد. و از این گذشته انجام عبادات با توجه به این سری انگیزه‏ها فی حد نفسه و بیان آن برای مردم اثر تربیتی داشته و می‏تواند آنها را به سوی اعمال صالح سوق دهد.

نوع زیراندازی که حضرت سجاد استفاده می‏کردند
از حضرت ابی‏عبدالله امام صادق علیه‏السلام نقل شده که فرمود: «برای حضرت علی بن الحسین علیه‏السلام بالشت و پشتی و همچنین نوعی زیرانداز که در آن تمثالها و عکس‏هایی بود، وجود داشت که بر آن می‏نشست.» [8] در حدیث دیگری آمده که «ابوخالد کابلی» روزی به حضور حضرت مشرف شد و مشاهده کرد حضرت بر روی فرشهای رنگ آمیزی شده نشسته‏اند و فردای آن روز که آمد دید روی حصیری از درخت خرما جلوس فرموده است (تفصیل این حدیث در «کیفیت لباس حضرت سجاد علیه‏السلام» بیان گردید.)
البته باید توجه داشت حضرت زین العابدین علیه‏السلام برای جای نماز خود از مواضع زبر و سنگهای خشن استفاده می‏کردند و در بعضی از مواقع روی سنگهای داغ و آتشین به نماز می‏ایستادند که تحت عنوان «مکان حضرت سجاد علیه‏السلام در موقع نماز» جزئیات آن ذکر گردیده است. نوع زیرانداز حضرت زین‏العابدین درموقع سوار شدن بر مرکب نیز قابل توجه است.
«ابراهیم بن ابیحیی مدائنی» از امام صادق علیه‏السلام روایت کرده است که فرمودند: «علی بن الحسین علیه‏السلام بر مرکبی سوار می‏شدند که بر روی آن قطیفه‏ای سرخ (جامه‏ای مخملین) افتاده بود.» [9] .

پی نوشت ها:
[1] بحارالانوار، ج 46، ص 105 و 106، ح 95 (به نقل از تهذیب الاحکام).
[2] بحارالانوار، ج 46، ص 106، ح 96 (به نقل از اصول کافی).
[3] بحارالانوار، ج 46، ص 106، ح 97 (به نقل از اصول کافی).
[4] بخشی از آیه 32، از سوره 7: الاعراف.
[5] بحارالانوار، ج 46، ص 102 و 103، ح 92 (به نقل از عیون المعجزات).
[6] بحارالانوار، ج 46، ص 97 و 98 (به نقل از مناقب).
[7] بحارالانوار، ج 46، ص 59، ح 13 (به نقل از اصول کافی).
[8] بحارالانوار، ج 46، ص 106، ح 99 (به نقل از اصول کافی).
[9] بحارالانوار، ج 46، ص 59، ح 16 (به نقل از اصول کافی).

منبع: اسوه کامل‏؛ محمد محسن دعایی؛ اطلاعات چاپ اول 1380.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir