کثرت صدقات

نوع اصطلاح :
عنوان :
کثرت صدقات
روایات بسیاری وارد شده که علی بن الحسین (ع) در شبهای مدینه از سکوت و ظلمت شهر استفاده می‏کرد و انبانی که پر از نان و خرما و غذا بود برمی‏داشت و در کوچه‏ها به راه می‏افتاد و میان خانواده‏های مستحق تقسیم می‏کرد، بخصوص در صدقه‏ی سری زبانزد خاص و عام بود.
روایت است که هرگز غذایی را میل نمی‏کرد مگر آنکه مشابه آن را به عنوان صدقه به فقرا اعطا می‏نمود. و چنان که ابونعیم [1] در حلیة الاولیاء به سند خود از ابی‏حمزه‏ی ثمالی آورده است: علی بن الحسین (ع) شبها زنبیلی پر از نان بر دوش می‏گرفت و در تاریکی شب بین فقرا تقسیم می‏کرد، در حالی که می‏گفت: ان صدقة السر تطفی غضب الرب عزوجل (صدقه‏ی سری غضب پروردگار عزوجل را فرومی‏نشاند.) و در جای دیگر ابونعیم به سند خود از شیبة بن نعامة نقل کرده می‏نویسد: موقعی که علی بن الحسین (ع) از دنیا رحلت فرمود اهالی مدینه به این امر واقف شدند که آن حضرت معاش صد خانواده از مردم مدینه را اداره می‏کرده است و از احمد بن حنبل و شیخ صدوق در خصال از امام باقر (ع) روایت است که علی بن الحسین (ع) چنان بود که غذا و نان صد خانه از فقرای مدینه را که در هر خانه جماعتی زندگی می‏کردند، بر عهده داشت و ابونعیم در کتاب حلیه به سند خود از محمد بن اسحاق آورده است که: بسیاری از مردم مدینه که زندگی آن‏ها اداره می‏گردید هرگز نمی‏دانستند که به دست چه کسی معاش آنها تأمین می‏شود. همین که علی بن الحسین (ع) دنیا را ترک کرد و این امر متوقف گردید احساس کردند دیگر کسی وجود ندارد که غذا و معاش آنها را برساند. و نیز در کتاب حلیة به سند خود از ابن‏عایشه و او از پدر خود روایت کرده است که از اهالی مدینه شنیدم که می‏گفتند صدقه‏ی سری تا آنگاه که علی بن الحسین (ع) در قید حیات بود ترک نگردیده بود.
شیخ صدوق در کتاب علل به سند خود از سفیان بن عینیة آورده است که: چنین افتاد که زهری در یک شب سرد بارانی علی بن الحسین (ع) را در حالی که مقداری آرد با خود داشت ملاقات کرد و از وی جویا شد و گفت: یابن رسول الله، این چیست که با خود دارید؟
فرمود: قصد سفر کرده‏ام و این زاد و توشه‏ی من است که برای خود ذخیره می‏کنم.
زهری گفت: بهتر است غلام من شما را کمک کند، یا اجازه دهید من بار را حمل کنم.
امام در حالی که از این امر خودداری می‏کرد و می‏گفت من خود مسئول این کار هستم؛ فرمود: خیر، این سفری است که کلیه‏ی امور آن بایستی به دست خود من انجام شود، هر چند ممکن است حمل آن برای من کمی باعث زحمت باشد، اما به هنگام ورود به مقصد موجبات آسایش و نجات مرا فراهم خواهد ساخت. آن حضرت در حالی که به زهری می‏گفت از خداوند مسئلت دارم که حوائج تو را برآورده سازد، وی را ترک کرد. پس از چندی بار دیگر زهری وی را ملاقات کرد و گفت: یابن رسول الله، گویا قصد مسافرت داشتید؟
امام (ع) برای زهری بیان فرمود و گفت:
- بله، سفر من آن طور که تو گمان کردی نبود، و اضافه کرد: سفر من از سفرهای دنیایی نیست، بلکه سفر مرگ است که من خود را برایش آماده می‏کنم، و آن زاد و توشه‏ای است که برای آخرت بایستی ذخیره کرد. این سفری است که هرکس بایستی خود را برایش آماده سازد و چیزی که انسان را برای این سفر مهیا می‏کند، اجتناب از حرام و توشه و ذخیره‏ی آن خیر و احسان به دیگران است. به این ترتیب علی بن الحسین (ع) انبانی که بر دوش خود حمل می‏کرد جهت صدقه و انفاق بود و توشه‏ای بود که برای سفر به آخرت می‏اندوخت. و چنان که در بحار آمده است: امام (ع) همین که تاریکی شب فضای مدینه را در خود فرومی‏برد از سکوت و آرامش شب استفاده می‏کرد و به منزل می‏رفت و آنچه از غذا و خوراک در خانه داشت در انبانی قرار داده و بر گردن خود می‏آویخت. آنگاه از خانه خارج می‏شد و در حالی که روی خود را می‏پوشانید در کوچه‏ها به راه می‏افتاد. بسیار اتفاق می‏افتاد که عده‏ای از فقرا جلو خانه‏های خود به انتظارش می‏ایستادند و همین که وی را مشاهده می‏کردند در حالی که می‏گفتند صاحب انبان آمد به جانب وی می‏شتافتند. از کتاب سوق العروس از ابی‏عبدالله دامغانی روایت است که علی بن الحسین (ع) آجیلی را که مرکب از مغز بادام و شکر بود دوست می‏داشت و این آجیل را بیش از همه به تصدق می‏داد و می‏فرمود: چون من این خوراکی را دوست می‏دارم سزاوار می‏دانم از همین متاع محبوب خود در راه خدا به صدقه بگذارم. آنجا که در قرآن کریم می‏فرماید:
لن تنالوا البر حتی تنفقوا مما تحبون [2] . و چنان که ابونعیم در حلیه روایت کرده و ابن‏سعد در طبقات به سند خود از ابی‏جعفر آورده که وی گفت: پدرم علی بن الحسین (ع) دوبار اموال خود را در راه خدای عزوجل تقسیم کرد و می‏گفت: ان الله تعالی یحب المؤمن المذنب التائب (خداوند تعالی بنده‏ی مؤمن گناهکاری را که توبه می‏کند، دوست می‏دارد.)

پی نوشت ها:
[1] مناقب ابن شهرآشوب،ج 3، ص 292.
[2] نمی‏رسید به نیکویی تا اینکه انفاق بکنید از آن چیزهایی که دوست دارید. (سوره‏ی آل عمران آیه 92).

منبع: زندگانی امام زین العابدین علی بن الحسین؛ سید محسن امین حسینی عاملی؛ ترجمه حسین وجدانی؛ مؤسسه انتشارات امیرکبیر چاپ سوم 1374.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir