سعید بن مسیب‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
سعید بن مسیب‏
ابومحمد سعید بن مسیب بن حزن مخزومی، شیخ او را از جمله کسانی شمرده است که از امام زین العابدین علیه‏السلام روایت کرده [1] و بعضی از نویسندگان شرح حال، وی او را یکی از نام آوران دنیا و بزرگ تابعین دانسته‏اند. ابن‏عمر می‏گوید: اگر رسول خدا - صلی الله علیه و آله - او را دیده بود، مسرور می‏شد. [2] و ما به اختصار شرح حال او را بازگو می‏کنیم:

مقام علمی او
وی از بزرگترین علمای عصر خویش و از داناترین افراد در علم حدیث بوده است. مکحول می‏گوید: من تمام زمین را برای کسب علم گشتم، داناتر از سعید بن مسیب را ندیدم. [3] علی بن مدین می‏گوید: «من کسی را با گستردگی دانش سعید بن مسیب در میان تابعین سراغ ندارم.» [4] وی از همه مردم بیشتر از احکام و قضاوتهای عمر حفظ داشت عبدالله بن عمر همواره از امور زندگی خود از وی می‏پرسید، [5] و امام زین العابدین علیه‏السلام درباره او فرمود:
«سعید بن مسیب از همه کس به آثار گذشتگان داناتر بوده و فصیحترین فرد روزگار خود بود.» [6] .

سخنان حکیمانه‏
از سعید بن مسیب سخنان حکیمانه بسیاری به جا مانده که ما گزیده‏ای از آنها را بیان می‏کنیم:
فرمود: چشمانتان را از دیدن یاران ستمگر پر نکنید مگر آن که در دلتان از آنان منزجر باشید تا این که اعمال شایسته‏تان بی‏اثر نشود. و فرمود: شیطان از هیچ چیز نا امید نمی‏شود مگر آن که همان را از سوی زنها می‏آورد!! و می‏گفت: بندگان خدا خودشان را با هیچ وسیله‏ای همانند طاعت خدا گرامی نداشتند، و جز با معصیت خدا خود را خوار نساختند. و فرمود: همین قدر در یاری خدا نسبت به انسان بس که ببیند دشمنش مرتکب معصیت خدا می‏شود. و نیز فرمود: هر که از خدا بی‏نیازی بطلبد مردم به او محتاج شوند. و فرمود: دنیا پست است و به طرف هر فرومایه‏ای بیشتر مایل است و فرومایه‏تر از آن کسی است که از راه نادرست به دست آورد و در راه ناروا مصرف کند. و فرمود: هیچ بزرگ و دانشمند و صاحب فضیلتی نیست مگر آن که دارای عیبی است ولی عیب بعضی از مردم را سزا نیست که بازگو کنند. [7] این بود برخی از سخنان حکیمانه او که حاکی از نگرش درست او نسبت به زندگی است.

تعظیم امام‏
سعید، امام زین العابدین علیه‏السلام را احترام و تعظیم می‏کرد و همواره می‏گفت: هرگز کسی را بالاتر از علی بن حسین علیه‏السلام ندیدم و هرگز او را ندیدم مگر آن که از خود بیزار شدم. [8] ما در بحثهای گذشته به بخشی از سخنان وی اشاره کردیم که دلیل بر تعظیم و بزرگداشت وی از امام علیه‏السلام بوده است.

اختلاف در وثاقت سعید
راویان اخبار درباره وثاقت سعید بن مسیب اختلاف نظر دارند، گروه زیادی معتقد به عدالت وثاقت او گشته و در این باره به روایتی استناد جسته‏اند که از امام ابوعبدالله صادق علیه‏السلام نقل شده که او از افراد مورد اعتماد امام زین العابدین علیه‏السلام بوده است. [9] همچنان که دراین باره به تعظیم و بزرگداشت وی از امام و بیان فضیلت و تقدم آن حضرت بر تمام مسلمانان در علم و ورع و تقوا استدلال کرده‏اند چیزی که بر معرفت کامل وی نسبت به امام علیه‏السلام و اعتقاد به امامت آن بزرگوار دلالت دارد.
اما بدگویان وی به روایتی استدلال کرده‏اند که وی از نماز خواندن بر پیکر مقدس امام زین العابدین علیه‏السلام پس از وفاتش خودداری می‏کند، [10] جز این که به فرموده استاد ما آقای خویی این روایت مرسله است.[11] و از جمله اتهامات وی آن است که او از همه کس به حدیث ابوهریره و شوهر دخترش داناتر بوده است، این حدیث نیز برای کاستن از مقام و مرتبه او صلاحیت ندارد، استاد ما آقای خویی می‏گوید: صحیح آن است که به دلیل تمام نبودن سند مدح و نکوهش درباره این مرد توقف شود... [12] و چه کار نیکی کرده مرحوم مجلسی که بر نقل موارد اختلاف درباره این مرد اکتفا کرده است بدون این که قولی را ترجیح دهد. [13] .

پی نوشت ها:
[1] رجال طوسی.
[2] شذرات الذهب: 1 / 102.
[3] تهذیب التهذیب: 4 / 84.
[4] تهذیب التهذیب: 4 / 85.
[5] تهذیب التهذیب: 4 / 86.
[6] البدایة و النهایة: 9 / 100.
[7] رجال کشی.
[8] تاریخ یعقوبی: 3 / 46.
[9] اصول کافی: 1 / 0.
[10] رجال کشی.
[11] معجم رجال الحدیث: 8 / 137.
[12] معجم رجال الحدیث: 8 / 141.
[13] رجال طوسی.

منبع: تحلیلی از زندگانی امام سجاد (جلد 2)؛ باقر شریف قرشی؛ ترجمه محمد رضا عطائی؛ کنگره جهانی حضرت رضا علیه السلام چاپ 1372.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir