حق کسی که باعث خشنودی شده

نوع اصطلاح :
عنوان :
حق کسی که باعث خشنودی شده
«و أما حق من سرک الله به و علی یدیه، فان کان تعمدها لک حمدت الله أولا ثم شکرته علی ذلک بقدره فی موضع الجزاء، و کافأته علی فضل الابتداء، و ارصدت له المکافأة، و ان لم یکن تعمدها حمدت الله و شکرته، و علمت أنه منه، توحدک بها، و أحببت هذا اذا کان سببا من أسباب نعم الله علیک، و ترجو له بعد ذلک خیرا، فان أسباب النعم برکة حیث ما کانت، و ان کان لم یعتمد، و لا قوة الا بالله...» «اما حق کسی که خداوند او را باعث مسرت و شادی تو ساخته و تو را به دست او شادمان کرده است این است که اگر براستی او قصد شادی تو را داشته، خدا را شکر کنی و به اندازه کافی از او سپاسگزار باشی و به خاطر آغاز چنین خدمتی از طرف او، متقابلا تو نیز باعث خشنودی او را فراهم کنی و در صدد جبران خدمت او بر آیی. اما اگر او چنین قصدی را نداشته باز هم شکر و سپاس خدا را به جا آوری و بدانی که از جانب خداست که وی باعث شادمانی تو شده و آن شخص را نیز که یکی از عوامل نعمتهای خدا بر تو گردیده،دوست بداری و خیر خواه او باشی زیرا وسایل نعمتهای الهی هرجا باشند، خود موجب برکتند، هر چند که از روی قصد نباشد. و هیچ نیرو و توانی جز به خدا نیست.» براستی آن که بر خشنود ساختن برادر مؤمن خود مبادرت می‏کند از بهترین مردم است، زیرا اوست که به خاطرش گذشته تا به برادرش نیکی کند و او را مورد احسان خود قرار دهد، شایسته است که متقابلا از او سپاسگزاری کند و به یاد احسان و اکرام او باشد و به خاطر تشویق به چنین مرحمت و قدردانی از عمل خیر او، نیکی او را جبران کند.
حق کسی که درباره تو بد قضاوت کرده است‏
«و أما حق من ساءک القضاء علی یدیه بقول أو فعل، فان کان تعمدها، کان العفو أولی بک، لما فیه من القمع و حسن الأدب، مع کثیر أمثاله من الخلق فان الله یقول: [و لمن انتصر بعد ظلمه فأولئک ما علیهم من سبیل - الی قوله - من عزم الأمور] [1] و قال عزوجل: [و ان عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به، و لئن صبرتم لهو خیر للصابرین] [2] هذا فی العمد، فان لم یکن عمدا لم تظلمه بتعمد الانتصار منه، فتکون قد کافأته فی تعمد علی خطأ، و رفقت به، ورددته بالطف ما تقدر علیه، و لا قوة الا بالله..» «و اما حق کسی که با دست و یا به وسیله گفتار و یا رفتارش به تو بدی کرده، آن است که اگر به عمد بدی کرده، شایسته است که تو از وی در گذری، چون عمل وی در حقیقت تیشه به ریشه خود زدن است ولی شایسته است که با بسیاری از مردمان نظیر او خوشرفتاری کرده و با حسن ادب برخورد کنی، زیرا خدای متعال می‏فرماید: [و کسی که مورد ستم قرار گرفته، در انتقام گرفتنش مسؤول نیست] تا آن جا که می‏فرماید: [این از کارهای بجاست] و نیز می‏فرماید: [اگر مجازات کردید به همان اندازه مجازات کنید که صدمه دیده‏اید، ولی اگر شکیبا باشید و بگذرید، این کار برای صابران بهتر است] همه اینها در صورتی است که کسی به عمد، بدی کرده باشد. اما اگر بعمد نباشد، مبادا تو از جهت انتقام گرفتن ستم بر او روا داری و در برابر خطای او از روی عمد مقابله به مثل کنی، بلکه تا می‏توانی به نرمی و ملاطفت رفتار کن، و هیچ نیرو و توانی جز به خدا نیست.»
امام علیه‏السلام متعرض حق قضاوت شده است که آنان هر گاه به کسی با گفتار و یا رفتارشان ستم کنند و این عمل را از روی عمد انجام دهند، بهتر آن است بر طبق آداب ارزنده اسلامی - که بر گذشت و مؤاخذه نکردن کسی که بر انسان بدی کرده است، تشویق کرده - ایشان را عفو و اغماض کنند، اما اگر این بدی از روی خطا از ایشان سر زده باشد، مؤاخذه کردن ایشان سزاوار نیست چون قصد ظلم و ستم را نداشته‏اند.

پی نوشت ها:
[1] سوره شوری / 41.
[2] سوره نحل / 126.

منبع: تحلیلی از زندگانی امام سجاد (جلد 2)؛ باقر شریف قرشی؛ ترجمه محمد رضا عطائی؛ کنگره جهانی حضرت رضا علیه السلام 1372.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir