استجابت برای پرداخت بدهکاری مردم

نوع اصطلاح :
عنوان :
استجابت برای پرداخت بدهکاری مردم
عنوان دعا چنین است:
و کان من دعائه علیه‏السلام فی المعونه علی قضاء الدین، از دعاهای آن حضرت در کمک خواستن (از خداوند) برای پرداخت بدهکاری و وام مردم است.

محتوای دعا
انسانها در روابط اجتماعی که دارند، گاهی اوقات به دلایلی نیازمند می‏شوند. و لذا از یکدیگر کمک می‏گیرند. در مورد قرض دادن به دیگران در قرآن و روایات بسیار سفارش شده است. اما کسی که پولی از کسی قرض می‏گیرد باید در موعد مقرر طبق وعده آن را به صاحبش پرداخت نماید. پرداخت به موقع قرض، دیگران را نیز به انجام این عمل خداپسندانه تشویق می‏کند و این سنت الهی که باعث تقویت و دوام روابط اجتماعی است گسترش میابد. اما پرداخت نکردن قرض و خلف وعده کردن، مانع گسترش سنت قرض دادن می‏شود و طبیعتا اثرات بدی بر روابط اجتماعی خواهد گذاشت. لذا امام (ع) به ما می‏آموزد که برای ادای قرض خود از خداوند درخواست کمک کنیم.
در آغاز دعا، امام (ع) پس از درود فرستادن بر رسول خدا (ص) و آل او (ع) می‏فرماید: و هب لی العافیه من دین تخلق به وجهی، و یحار فیه ذهنی، و یتشعب له فکری، و یطول بممارسته شغلی، و مرا برهان از وامی که به سبب آن آبرویم را ببری، و هوشم در آن پریشان شود، و اندیشه‏ام به آن پراکنده گردد و کارم در چاره آن طول بکشد.
سپس در فراز دیگر دعا از اندوه قرض و فکر کردن به آن (که زندگی انسان را از مسیر تعادل خارج می‏کند) به خدا پناه می‏برد و می‏فرماید: و اعوذ بک یا رب من هم الدین و فکره، و شغل الدین و سهره، و به تو پناه می‏برم ای پروردگار، از اندوه قرض و اندیشه آن و از کار وام و بی‏خوابیش.
آنگاه به ریشه گرفتن وام و احتیاج پیدا کردن به دیگران (در پاره‏ای موارد) اشاره می‏فرماید و در قالب دعا راه حل اینکه انسان محتاج دیگران نشود و قرض نگیرد را به او می‏آموزد. و با توجه به اینکه ریشه محتاج شدن به دیگران می‏تواند اسراف و تبذیر باشد می‏فرماید: و احجبنی عن السرف و الازدیاد، و مرا از اسراف و زیاده‏روی در صرف مال بازدار. و اقبضنی بلطفک عن التبذیر، و مرا به لطف خود از بیجا خرج کردن بازدار.
و سپس راه‏حلهایی را بیان می‏فرماید که عبارتند از:
1- میانه‏روی و اقتصاد، و قومنی بالبذل و الاقتصاد، و مرا به بخشیدن و میانه‏روی (در زندگی) مستقیم گردان.
2- به کار بردن روش نیکو در معیشت، و علمنی حسن التقدیر، و روش نیکو در معیشت و زندگی (صرف مال به اندازه توانایی) را به من بیاموز.
3- روزی حلال، و اجر من اسباب الحلال ارزاقی، و روزیهای مرا از وسایل حلال روان گردان.
4- انفاق در راه خدا، و وجه فی ابواب البر انفاقی، و انفاق و خرج‏کردنم را در راههای خیر و نیکی متوجه گردان.
امام باقر (ع) نیز می‏فرماید: علامت و نشانه مومن سه چیز است:
1- حسن تقدیر و نیک اندازه گرفتن در معیشت 2- شکیبایی بر مصیبت و سختی 3- آموختن احکام دین.
آنگاه امام سجاد (ع) توجه ما را به این نکته جلب می‏کند که، اگر ثروت و مال و امکانات دنیایی برای ما فراهم نبود، بدانیم که خداوند به فقرا و تنگدستان عنایت داشته و اگر بر آن صبر و شکیبایی نمایند تا در سایه گشایش خدا و تلاش خودشان به وضع بهتری برسند مورد رضای خدا خواهند بود.
ولی چه بسیار افرادی که خود را به آب و آتش می‏زنند تا زندگی دنیوی خود را از هر راهی که شده سر و سامان ببخشند و چه بسا که آلوده به معصیت شده و سعادت دنیوی و اخروی خود را از دست می‏دهند، در صورتی که آنچه در پیشگاه خداوند دارای ارزش بوده، تقوا و پرهیزکاری، و اطاعت از دستورات خداوند می‏باشد. مهم این است که انسان مورد رضای خدا واقع شود، می‏خواهد در وضعیت فقر باشد یا بی‏نیاز. لذا امام (ع) برای نشان دادن موقعیت فقرا در پیشگاه خداوند درخواست می‏کند که همنشینی با فقرا را محبوب او گرداند:
اللهم حبب الی صحبه الفقراء، و اعنی علی صحبتهم بحسن الصبر، خدایا همنشینی با فقرا را برایم محبوب گردان و مرا به صبر و شکیبایی نیکو بر همنشینی با ایشان یاری فرما. البته برنامه‏های اقتصادی اسلام همواره در جهت فقرزدایی از جامعه است. اما به هر حال عوامل مختلفی ممکن است باعث شود برای مدتی هر چند محدود انسان در فقر و تنگدستی قرار گیرد. در این شرایط بهترین شیوه مقابله با آن، صبر و شکیبایی و قناعت و راضی بودن به رضای الهی است.
پیروی از دستورات خدا و پیامبر اکرم (ص) و رهنمودهای ائمه معصومین (ع) به انسان این توان را می‏دهد تا علاوه بر برنامه‏ریزی مناسب معیشتی، از رشد و کمال معنوی غافل نشده و اسیر ظواهر فریبنده نشود و تعادل نسبی را در زندگی خود و خانواده حفظ کند، و در نهایت یقین داشته باشد که اگر در آن شرایط سخت، صبر و شکیبایی بورزد و از خدا اطاعت کرده و به لطف و بخشش او امیدوار باشد مورد رضای او قرار خواهد گرفت. و گشایشی خواهد یافت و این بالاترین سعادت است.
و در فراز دیگر می‏فرماید: و ازوعنی من المال ما یحدث لی مخیله او تادیا الی بغی او ما اتعقب منه طغیانا، و آن دارایی را که برای من گردنکشی و خودبینی آورد و یا مرا به ظلم و ستم کردن بکشاند، یا در پی آن گرفتار طغیان و سرکشی گردم از من بگیر.
در نتیجه فقر و تنگدستی که با صبر و تقوا و ایمان و اعتماد به خدا باشد، بسیار بهتر است از آن ثروتی که انسان را به خودبینی و ستم و سرکشی و طغیان دچار کند. اولی سعادت و دومی شقاوت و بدبختی را در پی خواهد داشت. آنگاه اشاره می‏فرماید که «داشتن» به تنهایی ارزش نیست. بلکه اگر ثروت و مال در راه خدا باشد ارزش پیدا می‏کند. و در این باره می‏فرماید: و ما زویت عنی من متاع الدنیا الفانیه فاذخره لی فی خزائنک الباقیه، و آنچه از کالای دنیای نابودشدنی از من گرفتی پس (عوض و بجای) آن را در گنجینه خود (در آخرت) که همیشگی است برایم اندوخته نما.

منبع: دانستنیهای صحیفه سجادیه؛ مصطفی اسرار؛ محیا.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir