ابن ابي‏ عمير

نوع اصطلاح :
عنوان :
ابن ابي‏ عمير
يکي از مصاديق «الصالحون قبلکم» ابن ابي‏عمير است که پول او را از راه به در نبرد و در سخت‏ترين وضعيت فريفته‏ي پول و ثروت نشد.
او عالمي ديني بود که زندگي‏اش را از راه کسب و معامله اداره مي‏کرد و از همين راه ثروت زيادي به دست آورده بود. هارون الرشيد او را به جرم طرفداري از ائمه به زندان افکند و مدت هفده سال از عمر خود را در زندان گذراند. علاوه بر حبس، به دستور هارون تمامي اموالش نيز مصادره شد. شيخ طوسي در تهذيب الأحکام نقل مي‏کند که ابن ابي‏عمير هنگام آزادي از زندان مي‏گفت: به خدا قسم اکنون حتي محتاج يک درهم هستم. او قبل از آن که به زندان افتد به شخصي مبلغي قرض داد و طي سال‏هايي که در زندان به سر مي‏برد، اين شخص به او بدهکار بود.
پس از آزادي از زندان، شخص بدهکار فهميد که ابن ابي‏عمير از زندان آزاد شده و به سختي روزگار مي‏گذراند. خانه‏اش را فروخت تا پول ابن ابي‏عمير را برگرداند. ابن ابي‏عمير مطالبه نکرده بود، اما او دلش سوخت و خانه‏اش را فروخت تا دين خود را ادا نمايد. پول‏هايي را که از فروش خانه به دست آورده بود، در ميان کيسه‏اي گذاشت و به در خانه‏ي ابن ابي‏عمير آمد. گفت: اين پول‏ها از آن توست. ابن ابي‏عمير پرسيد: بابت چه؟ گفت بابت بدهي‏ام. پرسيد اين پول‏ها را از کجا آوردي؟ املاک خود را فروخته‏اي؟ پاسخ داد: نه. پرسيد: کسي به تو هديه داده است؟ پاسخ داد: نه، گفت، پس اين پولها را از کجا آوردي [1] .
گفت: خانه‏ام را فروخته‏ام. ابن ابي‏عمير با شنيدن اين جمله گفت: به خدا قسم من در وضعيتي به سر مي‏برم که حتي به يک درهم نيز نياز دارم،اما حاضر نيستم حتي يک درهم از اين پول‏ها را قبول نمايم، و قبول نکرد. اگر ابن ابي‏عمير پول‏ها را مي‏گرفت از جهت شرعي هيچ اشکالي نداشت. چرا که اگر بدهکار خود با رضايت و بدون آن که اجباري در کار باشد، چنين کرد، گرفتن پول از او اشکالي ندارد. فقط يک نکته وجود دارد و آن اين است که حضرت امير عليه‏السلام مي‏فرمايد: «فأحبب لغيرک ما تحب لنفسک و اکره له ما تکره لها [2] ؛ آنچه براي خود مي‏پسندي براي ديگري نيز، بپسند و آنچه براي خود ناپسند مي‏داري براي او نيز مخواه». به هر حال ابن ابي‏عمير پول‏ها را نگرفت و به بدهکار گفت: برو و خانه‏ات را پس بگير و معامله را فسخ کن. اين روايت را شيخ طوسي در تهذيب و صاحب وسائل با چند سند در جاهاي مختلف از جمله «کتاب القرض والدين» نقل کرده‏اند.
گفته شد که امام صادق عليه‏السلام فرموده است: اعمال صالحان قبل از خود را، سرمشق قرار دهيد. ابن ابي‏عمير يکي از اين صالحان است؛ فردي که در عين فقر و درماندگي حاضر نيست برادر مؤمنش، خانه و مسکن خود را براي اداي دين بفروشد. مسئله مال و ثروت بي‏اندازه مهم است و نبايد از آن غافل بود.

پی نوشت ها:
[1] مستحب است شخص طلب‏کار، وقت بدهي خود را از بدهکار دريافت مي‏کند از او بپرسد که پول را از کجا آورده است اين مطلب از آن رو نيست که از حلال بودن پول اطمينان حاصل شود، بلکه حتي اگر طلبکار يقين داشته باشد از راه حلال بوده مستحب است سؤال کند تا مطمئن گردد بدهکار ضروريات زندگي‏اش را براي پرداخت دين نفروخته است.
[2] نهج‏البلاغه، نامه‏ي 31.

اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir