ضرورت زندگی اجتماعی

نوع اصطلاح :
عنوان :
ضرورت زندگی اجتماعی
همه محقّقان و پژوهشگران جهان اعتراف دارند که زندگی باید به گونه‏ای اجتماعی همراه با روح تعاون و همکاری اداره شود.
و در تعریف انسان نیز گفته‏اند:
«انسان موجودی اجتماعی است.»
جامعه شناسان با بررسی آثار تمدن انسان‏های گذشته این حقیقت را به اثبات رسانده‏اند که «زندگی اجتماعی» یک ضرورت غیر قابل انکار است و علم روانشناسی نیز معتقد است:
«انسان فطرتاً اجتماعی و دارای روح جمع‏گرایی است»
از دیدگاه قرآن و نهج‏البلاغه نیز اجتماعی بودن انسان و ضرورت زندگی اجتماعی به اثبات رسیده و همگان را به تعاون و همکاری فرا می‏خوانند؛
زیرا به تنهایی نمی‏توان راه رشد و تکامل را پیمود و به همه نیازمندیها پاسخ مثبت داد.
که حضرت امیرالمؤمنین‏ علیه السلام نسبت به این واقعیت سیاسی، اجتماعی فرمود:
وَالْزَمُوا السَّوَادَ الْأَعْظَمِ فَإِنَّ یدَ اللَّهِ مَعَ الْجَمَاعَةِ.
وَإِیاکُمْ وَالْفُرْقَةَ! فَإِنَّ الشَّاذَّ مِنَ النَّاسِ لِلشَّیطَانِ، کَمَا أَنَّ الشَّاذَّ مِنَ الْغَنَمِ لِلذِّئْبِ.
(همواره با جمعیت و اجتماع باشید که دست خدا همراه آن است، از جدایی و پراکندگی بپرهیزید که انسان تنها اسیر شیطان است، همانگونه که گوسفند دور از گله، طعمه گرگ) [1] .

کدام جامعه؟ و کدام زندگی اجتماعی؟
پس از طرح ضرورت زندگی اجتماعی، اوّلین سؤالی که توجّه و اندیشه هر پژوهنده‏ای را به خود جلب می‏کند این است که:
در کدام جامعه باید زیست؟
و کدامین زندگی اجتماعی را باید انتخاب نمود؟
طبیعی است که جوامع فاسد و آلوده مورد توجّه طرفداران رشد و کمال انسان‏ها نیست،
باید به جوامع سالم و متکامل مترقّی روی آورد؟ یا جوامع آلوده را اصلاح کرد؟
همان‏گونه که پیکر بیمار و فرسوده انسان در به دست آوردن سلامت کامل، دچار تزلزل است، پیکر جوامع آلوده نیز نمی‏تواند راه ترقّی را بپیماید و انسان‏ها را به تکامل برساند.
از دیدگاه نهج‏البلاغه، هم ضرورت زندگی اجتماعی و هم روی آوردن به جوامع سالم و متکامل ارزشمند است و اصلاح جوامع فاسد نیز از اهداف ارزنده پیامبران الهی بشمار می‏رود، که فرمود:
الصِقْ بِذَوِی الْمُروُءَاتِ وَالْاءَحْسَابِ وَ أَهْلِ الْبُیوُ تاتِ الصَّالِحَةِ وَ السَّوابِقِ الْحَسَنَةِ ثُمَّ أهْلِ النَّجْدَةِ وَالشَّجَاعَةِ وَالسَّخَاءِ وَالسَّماحَُِ فَاِنَّهُمْ جِمَاعٌ مِنَ الْکَرَمِ وَ شُعَبٌ مِنَ الْعُرْفِ
(روابط خود را با افراد خوب و سرشناس و اصیل، برخاسته از خاندان‏های صالح و خوش سابقه و مردم شجاع و سخاوتند و افراد بزرگوار برقرار ساز، چرا که آنها کانون بخشش و کَرَم و مرکز اصیل نیکوکاری می‏باشند.) [2] .
آنگاه از جامعه آلوده و افراد فاسد و منحرف شکوه‏ها داشته و نشانه‏های آن را به اصحاب و یارانش می‏شناساند.
وَاعْلَمُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ أَنَّکُمْ فِی زَمَانٍ الْقَائِلُ فِیهِ بِالْحَقِّ قَلِیلٌ، وَاللِّسَانُ عَنِ الصِّدْقِ کَلِیلٌ، وَاللَّازِمُ لِلْحَقِّ ذَلِیلٌ.
أَهْلُهُ مُعْتَکِفُونَ عَلَی الْعِصْیانِ، مُصْطَلِحُونَ عَلَی الْإِدْهَانِ
(خدا شما را رحمت کند بدانید در زمان و جامعه‏ای قرار کرفته‏اید که گوینده حق اندک است و زبان از گفتار راست عاجز و گنگ و حق جویان خوار و ذلیلند.
مردم همدم معصیت و گناه و همگام با سستی و تنبلی‏ها می‏باشند.) [3] .

پی نوشت ها:
[1] خطبه 7/127 نهج‏البلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که برخی از اسناد آن به این شرح است:
1- تاریخ طبری ج3 ص121 سنه37: طبری شافعی متوفای 310 ه)
2- النهایة «ماده بجر» و «ماده ید»: ابن أثیر شافعی (متوفای 606 ه)
3- کتاب الحیوان ج 2 ص 90: جاحظ (متوفای 255 ه)
4- کتاب محاسن ص 41: بیهقی شافعی (متوفای 569 ه)
5- کتاب أمالی: شیخ صدوق (متوفای 381 ه)
6- کشف الغمة ج 1 ص 42: اربلی (متوفای 687 ه)
7- غررالحکم ص 329: آمدی (متوفای 588 ه).
[2] نامه 52/53 نهج‏البلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که برخی از اسناد آن به این شرح است:
1- تحف العقول ص 126: ابن شعبه حرانی (متوفای 380 ه)
2- دعائم الاسلام ج 1 ص 350: قاضی نعمان (متوفای 363 ه)
3- نهایة الارب ج 6 ص 19: نویری شافعی (متوفای 732 ه)
4- فهرست نجاشی ص 7: نجاشی (متوفای 450 ه)
5- فهرست ص37: شیخ طوسی (متوفای 460 ه)
6- تاریخ‏دمشق ج3 ص289 ح1311و1314: ابن عساکر شافعی (متوفای 573 ه)
7- من لایحضره الفقیه ج4 ص409: شیخ صدوق (متوفای 381 ه).
[3] خطبه 2/233 نهج‏البلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که برخی از اسناد آن به این شرح است:
1- روضه کافی ص 396: کلینی (متوفای 328 ه)
2- غرر الحکم ص 82/ ج 3 ص 69: آمدی (متوفای 588 ه)
3- ربیع الابرارج1 ص80 ح227: زمخشری معتزلی (متوفای 538 ه)
4- محاضرات ج 1 ص 89: راغب اصفهانی (متوفای 513 ه)
5- غرر و عرر ص 108: وطواط (متوفای 553 ه)
6- منهاج البراعة ج 2 ص 407: راوندی (متوفای 573 ه)
7- تنبیه الخواطر ص78: شیخ ورام (متوفای 605 ه)
8- بحار الانوار ج 70 ص123: مجلسی (متوفای 1110 ه).
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir