اجرای امر به معروف و نهی از منکر

نوع اصطلاح :
عنوان :
اجرای امر به معروف و نهی از منکر
الف - امر به معروف بالاتر از تمام خوبی‏هاست، که امیرالمؤمنین‏ علیه السلام فرمود:
وَمَا أَعْمَالُ الْبِرِّ کُلُّهَا وَالْجِهَادُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ، عِنْدَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ، إِلَّا کَنَفْثَةٍ فِی بَحْرٍ لُجِّی
(تمام اعمال نیک، حتّی جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهی از منکر، همانند قطره‏ای است در برابر دریا.) [1] .
ب - نظارت مردمی نوعی جهاد است، که فرمود:
وَالْجِهَادُ مِنْهَا عَلَی أَرْبَعِ شُعَبٍ: عَلَی الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ، وَالنَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ
(جهاد در راه خدا چهار قسم است که دو قسم آن بر امر به معروف و نهی از منکر تکیه دارد.) [2] .
ج - نظارت مردمی، کاری پیغمبرگونه است.
یکی از وظایف دائمی پیامبران الهی و رسول گرامی اسلام‏ صلی الله علیه وآله وسلم، نظارت بر امور مردم و اجرای قانون و نظم اجتماعی است، که فرمود:
فَبَالَغَ صَلَّی اللَّهُ عَلَیهِ وَآلِهِ فِی النَّصِیحَةِ، وَمَضَی عَلَی الطَّرِیقَةِ، وَدَعَا إِلی الْحِکْمَةِ، وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ.
(پیامبر گرامی اسلام - که درود خدا بر او و خاندانش باد - در نصیحت و اندرز به مردم کوشش فراوان کرد و همگان را به راه راست رهنمون گردید و به سوی حکمت و دانش و پندهای حکیمانه و ارزشمند دعوت فرمود.) [3] .
د - امر به معروف و نهی از منکر دو صفت الهی هستند، که فرمود:
وَإِنَّ الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ، وَالنَّهْی عَنِ الْمُنْکَرِ، لَخُلُقَانِ مِنْ خُلُقِ اللَّهِ سُبْحَانَهُ؛ وَإِنَّهُمَا لَا یقَرِّبَانِ مِنْ أَجَلٍ، وَلَا ینْقُصَانِ مِنْ رِزْقٍ.
(همانا امر به معروف و نهی از منکر دو صفت از صفات خداوند هستند که نه اجل و مرگ را نزدیک می‏کنند و نه از روزی کسی می‏کاهند.) [4] .

شناخت ره‏آورد امر به معروف و نهی از منکر

ره‏آورد نظارت ملّی در فرازهای گوناگونی از نهج‏البلاغه مورد ارزشیابی و شناسایی قرار گرفته است و همواره حضرت امیرالمؤمنین‏ علیه السلام به آن اشاره فرمود و تذکّر داد که بدون این اصل، اوامر و مقرّرات الهی اجرا نخواهد گردید و زشتی‏ها و پلیدی‏ها ریشه کن نخواهد شد.
امام علی‏ علیه السلام در نامه 31 نهج‏البلاغه به فرزندش امام مجتبی‏ علیه السلام تأکید می‏فرماید.
وَأْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ تَکُنْ مِنْ أَهْلِهِ، وَأَنْکِرِ الْمُنْکَرَ بِیدِکَ وَلِسَانِکَ، وَبَاینْ مَنْ فَعَلَهُ بِجُهْدِکَ،
(فرزندم! همواره به معروف و خوبی‏ها امر و سفارش کن تا خود نیز اهل آن باشی، و با دست و زبانت، مُنکرات و زشتی‏ها را انکارنما و از کسی که عمل زشت انجام می‏دهد، به سختی دوری گزین.) [5] .

پی نوشت ها:
[1] حکمت 4/374 نهج‏البلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که برخی از اسناد آن به این شرح است:
1- تحف العقول ص 162: ابن شعبه حرانی (متوفای 380 ه)
2- اصول کافی ج2 ص50 ح1: کلینی (متوفای 328 ه)
3- ذیل الامالی ص 171: ابوعلی قالی (متوفای 356 ه)
4- قوت القلوب ج1 ص92 و91 فصل16: ابوطالب مکی (متوفای 386 ه)
5- حلیة الاولیاء ج 1 ص 74 و 75: ابونعیم اصفهانی (متوفای 402 ه)
6- کتاب زهد ص8: حسین‏بن سعید اهوازی از اصحاب امام سجاد علیه السلام
7- کتاب خصال ج1 ص329 ح25 باب‏السّتّة: شیخ صدوق (متوفای 381 ه)
8- مناقب ص 268: خطیب خوارزمی حنفی (متوفای 568 ه).
[2] حکمت 7/31 نهج‏البلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که برخی از اسناد آن به این شرح است:
1- عیون الاخبار ج 2 ص 329: ابن قتیبة (متوفای 276 ه)
2- البیان والتبیین ج2 ص148: ابو عثمان جاحظ (متوفای 255 ه)
3- کتاب محاسن و اضداد ص 132: ابو عثمان جاحظ (متوفای 255 ه)
4- مروج الذهب ج2 ص419: مسعودی (متوفای 346 ه)
5- محاسن و مساوی ص 358: بیهقی شافعی (متوفای 569 ه)
6- تاریخ یعقوبی (ابن واضح) ج2 ص208: یعقوبی (متوفای 292 ه)
7- کتاب ارشاد ص157 ج1 ص294 و 295: شیخ مفید (متوفای 413 ه)
8- تذکرة الخواص ص141: ابن جوزی حنفی (متوفای 654ه)
9- کتاب أمالی ج2 ص594 م26 ح5/1231: شیخ طوسی (متوفای 460 ه).
[3] خطبه 2/95 نهج‏البلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که برخی از اسناد آن به این شرح است:
1- بحارالانوار ج 18 ص 219 ح51 ب1: مجلسی (متوفای 1110 ه)
2- شرح نهج‏البلاغه ج 7 ص 66: ابن ابی‏الحدید (متوفای 656 ه)
3- منهاج‏البراعة ص 421 ج 1: راوندی (متوفای 573 ه)
4- عیون الاخبار ج2 ص301: ابن قتیبه حنفی (متوفای 276ه)
5- حلیة الاولیاء ج1 ص76: ابو نعیم اصفهانی (متوفای 402ه)
6- البیان و التبیین ج 1 ص 170: جاحظ (متوفای 255 ه)
7- عیون الاخبار ج 2 ص 236: ابن قتیبة (متوفای 276 ه)
8- اخبار الطوال ص 211: دینوری حنفی (متوفای 290 ه)
9- الغارات ج 2 ص474 و 475 و 476: ابن هلال ثقفی (متوفای 283 ه).
[4] خطبه 7/156 نهج‏البلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که برخی از اسناد آن به این شرح است:
1- تحف العقول ص 162: ابن شعبه حرانی (متوفای 380 ه)
2- اصول کافی ج2 ص50 ح1: کلینی (متوفای 328 ه)
3- ذیل الامالی ص 171: ابوعلی قالی (متوفای 356 ه)
4- قوت القلوب ج1 ص92 و91 فصل16: ابوطالب مکی (متوفای 386 ه)
5- حلیة الاولیاء ج 1 ص 74 و 75: ابونعیم اصفهانی (متوفای 402ه)
6- کتاب زهد ص8: حسین‏بن سعید اهوازی از اصحاب امام سجاد علیه السلام
7- کتاب خصال ج1 ص329 ح25 باب‏السّتّة: شیخ صدوق (متوفای 381 ه)
8- مناقب ص 268: خطیب خوارزمی حنفی (متوفای 993 ه).
[5] نامه 15/31 نهج‏البلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که برخی از اسناد آن به این شرح است:
1- کتاب رسائل: کلینی (متوفای 328 ه)
2- کتاب زواجر و مواعظ: حسن‏بن‏عبدالله‏بن‏سعید(متوفای قرن3 ه)
3- عقد الفریدج3ص90 و91 و143 وج3 جدید114: ابن عبد ربه مالکی (متوفای 328 ه)
4- من لایحضره الفقیه ج3 ص556: شیخ صدوق (متوفای 381 ه)
5- تحف العقول ص97/52 و99/68 و76: ابن شعبه حرانی (متوفای 380 ه)
6- کتاب وصایا: سید بن طاووس (متوفای 664 ه)
7- کتاب کشف المحجة (فصل 154(ص220: سید بن طاووس (متوفای 664 ه)
8- فروع کافی ج 5 ص338 و510 ح3: کلینی (متوفای 328 ه).
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir