احادیث نبوی درباره علی

نوع اصطلاح :
عنوان :
احادیث نبوی درباره علی
انت اخی و وزیری و وارثی و خلیفتی من بعدی.
کفایة الطالب ص 205 (حدیث نبوی)
همچنانکه در فصل گذشته آیاتی که در باره ولایت و برتری علی علیه السلام نازل شده از کتب عامه استخراج و ثبت گردید در این فصل نیز اغلب باحادیث نبوی از کتب معتبره اهل سنت اشاره میگردد تا هر گونه راه عذر و بهانه‏ای برای آنان مسدود باشد.
1 ـ حدیث غدیر: علماء و مفسرین از عامه و خاصه نوشته‏اند که پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله موقع مراجعت از حجة الوداع در غدیر خم توقف نموده و پس از ایراد خطبه بمردم فرمود آیا من نسبت بشما اولی بتصرف نیستم؟ عرض کردند چرا فرمود من کنت مولاه فهذا علی مولاه. یعنی هر کس که من مولا و صاحب اختیار او هستم این علی مولای او خواهد بود و بدین ترتیب او را بولایت و پیشوائی مردم منصوب گردانید [1] .
2 ـ حدیث منزلت: احمد بن حنبل و شیخ سلیمان بلخی و ابن صباغ مالکی و دیگران نوشته‏اند که پیغمبر صلی الله علیه و آله بعلی علیه السلام فرمود: انت منی بمنزلة هارون من موسی الا انه لا نبی بعدی [2] .
یعنی تو از من بمنزله هارونی از موسی جز اینکه پس از من پیغمبری نخواهد بود، بحرانی در کتاب غایة المرام یکصد حدیث از عامه و هفتاد حدیث از خاصه دراینمورد نقل کرده است [3] .
3 ـ حدیث یوم الانذار: رسول اکرم صلی الله علیه و آله در اوائل بعثت بفرمان خدای تعالی اقوام نزدیک خود را جمع نموده و رسالت خویش را بآنان ابلاغ فرمود و در همان مجلس اعلام نمود که هر کس از شما در پذیرفتن دعوت من سبقت جوید او پس از من جانشین من خواهد بود، از میان تمام آنان فقط علی علیه السلام دعوت آنحضرت را پذیرفت و رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: انت اخی و وزیری و وارثی و خلیفتی من بعدی [4] . (تو برادر و وزیر و وارث من و جانشین من پس از من هستی) این حدیث از مهمترین احادیثی است که در مورد خلافت علی علیه السلام هر گونه عذر و بهانه را از میان بر میدارد زیرا پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله خلافت علی علیه السلام را توأم با نبوت خود در همان موقع ابلاغ فرموده است و این مطلب تقریبا در تمام کتب تاریخ و تفسیر و حدیث اهل سنت ذکر شده است و در فصل سوم بخش یکم کتاب تا حدی در اینمورد توضیحات لازمه داده شده است.
4 ـ حدیث ثقلین: در کتب معتبره عامه و خاصه با اختلاف کوچکی در کلمات و الفاظ نقل شده است که هنگامیکه رحلت رسول اکرم نزدیک شد فرمود: انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی اهل بیتی و انهما لمن یفترقا حتی یردا علی الحوض [5] (من در میان شما دو چیز بزرگ و وزین میگذارم کتاب خدا و عترتم را و آندو هرگز از یکدیگر جدا نشوند تا در کنار حوض بر من وارد گردند. )
حدیث ثقلین از احادیث مسلم و قطعی است که بسندهای بسیار و عبارات مختلفی روایت شده و سنی و شیعه بصحتش اعتراف و اتفاق دارند و از این حدیث‏و امثال آن چند مطلب مهم استفاده میشود:
1 ـ همچنانکه قرآن تا قیامت در بین مردم باقی میماند عترت پیغمبر نیز تا قیامت باقی خواهد ماند یعنی هیچ زمانی از وجود امام و رهبر حقیقی خالی نمیگردد.
2 ـ پیغمبر اسلام بوسیله این دو امانت بزرگ تمام احتیاجات علمی و دینی مسلمین را تأمین نموده و اهل بیتش را بعنوان مرجع علم و دانش بمسلمین معرفی کرده و اقوال و اعمالشان را معتبر دانسته است.
3 ـ قرآن و اهل بیت نباید از هم جدا شوند و هیچ مسلمانی حق ندارد از علوم اهل بیت اعراض کند و خودش را از تحت ارشاد و هدایت آنان بیرون نماید.
4 ـ مردم اگر از اهل بیت اطاعت کنند و باقوال آنها تمسک جویند گمراه نمیشوند و همیشه حق در نزد آنها است.
5 ـ جمیع علوم لازمه و احتیاجات دینی مردم در نزد اهل بیت موجود است و هر کس از آنها پیروی نماید در ضلالت واقع نمیشود و بسعادت حقیقی نائل میگردد یعنی اهل بیت از خطاء و اشتباه معصومند و بواسطه همین قرینه معلوم میشود که مراد از اهل بیت و عترت تمام خویشان و اولاد پیغمبر نیست بلکه افراد معینی میباشند که از جهت علوم دین کامل باشند و خطاء و عصیان در ساحت وجودشان راه نداشته باشد تا صلاحیت رهبری داشته باشند و آنها عبارتند از علی علیه السلام و یازده فرزندش که یکی پس از دیگری بامامت منصوب شده‏اند [6] .
5 ـ حدیث سفینة: از ابن عباس و دیگران نقل شده است که پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: مثل اهل بیتی مثل سفینة نوح من رکبها نجا و من تخلف عنها غرق [7] یعنی مثل خاندان من داستان کشتی نوح است هر که سوار آن شد نجات یافت و هر که تخلف نمود غرق گردید.
محمد بن ادریس شافعی ضمن اشعار خود باین حدیث اشاره کرده و گوید:

و لما رأیت الناس قد ذهبت بهم‏
مذاهبهم فی ابحر الغی و الجهل‏

رکبت علی اسم الله فی سفن النجا
و هم اهل بیت المصطفی خاتم الرسل‏

و امسکت حبل الله و هو ولاءهم‏
کما قد امرنا بالتمسک بالحبل. [8] .

یعنی چون مردم را غرق دریاهای گمراهی و نادانی دیدم بنام خدای تعالی در کشتیهای نجات که آنها خاندان رسالت و اهلبیت خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله هستند تمسک جستم و بحبل خدا که دوستی آن خاندان است تمسک جستم همچنانکه بما امر شده است که بآن حبل الله تمسک جوئیم.
6 ـ حدیث حق: علمای عامه و خاصه بطرق مختلفه نقل کرده‏اند که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: علی مع الحق و الحق مع علی. (علی همیشه همراه با حق بوده و حق هم با علی است) بحرانی در غایة المرام پانزده حدیث از عامه و یازده حدیث از خاصه در اینمورد نقل کرده است [9] .
7 ـ ان علینا منی و انا منه و هو ولی کل مؤمن بعدی [10] علی از من و من هم از او هستم و او ولی هر مؤمنی است).
8 ـ لکل نبی وصی و وارث و ان علیا وصیی و وارثی [11] .
برای هر پیغمبری جانشین و وارثی است و البته جانشین و وصی من هم علی است.
9 ـ من اطاعنی فقد اطاع الله و من عصانی فقد عصی الله، و من اطاع علیا فقد اطاعنی و من عصی علیا فقد عصانی [12] .
هر کس مرا اطاعت کند خدا را اطاعت کرده است و هر که مرا نافرمانی کندخدا را نافرمانی کرده است، و کسیکه علی را اطاعت کند مرا اطاعت کرده و هر که علی را نا فرمانی کند مرا نافرمانی کرده است.
10 ـ انا و علی حجة الله علی عباده [13] .
من و علی حجة خداوندیم بر بندگانش.
11 ـ علی مع القرآن و القران مع علی لا یفترقان حتی یردا علی الحوض [14] .
علی با قرآن و قرآن با علی است آندو از هم جدا نمیشوند تا کنار حوض کوثر بر من وارد شوند.
12 ـ ما انا سددت ابوابکم و فتحت باب علی و لکن الله فتح باب علی و سد ابوابکم [15] .
(رسول اکرم فرمود درب خانه‏های ابو بکر و عمر و عباس بن عبد المطلب و دیگران را که بمسجد باز میشد مسدود کردند و فقط درب خانه حضرت امیر را باز گذاشتند، عباس بن عبد المطلب علت این امر را از حضرتش پرسید پیغمبر صلی الله علیه و آله چنین فرمود) من درهای خانه‏های شما را نبستم و در خانه علی را باز نگذاشتم و لکن خداوند درهای شما را مسدود کرد و در خانه علی را باز گذاشت.
13 ـ ان الله جعل ذریة کل نبی فی صلبه و جعل ذریتی فی صلب علی بن ابیطالب [16] .
خداوند نسل و اولاد هر پیغمبری را در صلب او قرار داد و ذریه مرا در صلب علی بن ابیطالب گذاشت. ـ یا علی انت اول المؤمنین ایمانا و اول المسلمین اسلاما و انت منی بمنزلة هارون من موسی [17] .
یا علی تو اولین کسی هستی از مؤمنین که ایمان آوردی و اولین کسی از مسلمین هستی که اسلام آوردی و نسبت تو بمن بمنزله هارون است بموسی.
15 ـ انت اخی فی الدنیا و الآخرة [18] .
(رسول اکرم صلی الله علیه و آله میان هر دو نفر از اصحابش عقد اخوت بست علی علیه السلام در حالیکه چشمانش اشگ آلود بود آمد و عرض کرد یا رسول الله میان اصحاب عقد اخوت برقرار کردی و مرا با کسی برادر ننمودی پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود) تو در دنیا و آخرت برادر منی.
16 ـ انا سید النبیین و علی سید الوصیین و ان اوصیائی بعدی اثنی عشر اولهم علی و آخرهم القائم المهدی علیه السلام [19] .
من سرور انبیاء و علی سرور اوصیاء است و البته اوصیای من پس از من دوازده نفرند که اولی آنها علی و آخرشان قائم مهدی میباشد. (در این حدیث علاوه بر خلافت علی علیه السلام بخلافت ائمه دیگر نیز اشاره شده است. )
17 ـ من احب علیا فقد احبنی و من ابغض علیا فقد ابغضنی و من اذی علیا فقد اذانی و من اذانی فقد اذی الله [20] .
هر که علی را دوست بدارد مرا دوست داشته و هر که علی را دشمن بدارد با من دشمنی کرده است و کسیکه علی را اذیت کند مرا آزار رسانده و هر که مرا آزار رساند خدا را آزار نموده است. ـ حب علی بن ابیطالب یأکل السیئات کما تأکل النار الحطب [21] .
دوستی علی بن ابی طالب بدیها را میخورد (از بین می‏برد) همچنانکه آتش هیزم را میخورد (میسوزاند).
19 ـ انا مدینة العلم و علی بابها فمن اراد العلم فلیأت الباب [22] .
من شهرستان علم هستم و علی هم دروازه آنست پس هر که علم را بخواهد باید از در آن وارد شود.
20 ـ یا علی خلقت انا و انت من شجرة، فانا اصلها و انت فرعها و الحسن و الحسین اغصانها فمن تعلق بغصن منها ادخله الله الجنة [23] .
رسول اکرم صلی الله علیه و آله بعلی علیه السلام فرمود من و تو از یکدرختی آفریده شده‏ایم که من ریشه آندرخت و تو فرع (تنه) آن هستی و حسن و حسین شاخه‏های آن میباشند پس هر کس بیکی از آنشاخه‏ها بیاویزد خدای تعالی او را داخل بهشت گرداند.
21 ـ انت سید فی الدنیا و سید فی الآخرة، من احبک فقد احبنی و حبیبی حبیب الله و عدوک عدوی و عدوی عدو الله عز و جل، ویل لمن ابغضک من بعدی [24] .
عبد الله بن عباس گوید نبی اکرم صلی الله علیه و آله بعلی بن ابی طالب نگاه کرد و فرمود: تو در دنیا سروری و در آخرت سروری، هر کس ترا دوست دارد مرا دوست داشته و دوست من دوست خداوند است و دشمن تو دشمن من است و دشمن من دشمن خداوند عز و جل است، وای بحال آنکه پس از من ترا دشمن بدارد.
22 ـ علی یوم القیامة علی الحوض لا یدخل الجنة الا من جاء بجوازمن علی بن ابی طالب [25] .
مجاهد از ابن عباس نقل میکند که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: علی در روز قیامت کنار حوض است کسی به بهشت داخل نمیشود مگر اینکه از علی بن ابی طالب جوازی آورده باشد.
23 ـ لا یجوز احد الصراط الا من کتب له علی الجواز [26] .
قیس بن حازم گوید ابو بکر و علی بن ابی طالب بهم برخورد کردند ابو بکر تبسم نمود علی علیه السلام فرمود چه شده که تبسم کردی؟ ابو بکر گفت از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که میفرمود: احدی از صراط نمیگذرد مگر کسی که علی برای او جواز نوشته باشد.
24 ـ حبک ایمان و بغضک نفاق و اول من یدخل الجنة محبک و اول من یدخل النار مبغضک [27] .
ابو سعید خدری گوید رسول خدا صلی الله علیه و آله بعلی علیه السلام فرمود دوستی تو ایمان و دشمنی تو نفاق است و اول کسیکه داخل بهشت میشود دوستدار تو و اول کسیکه داخل دوزخ گردد دشمن تست.
25 ـ ستکون بعدی فتنة، فاذا کان ذلک فالزموا علی بن ابی طالب فانه اول من امن بی و اول من یصافحنی یوم القیامة و هو الصدیق الاکبر و هو فاروق هذه الامة یفرق بین الحق و الباطل و هو یعسوب الدین [28] .
بزودی پس از من فتنه‏ای بر پا خواهد بود، پس زمانیکه چنین شد ملازم علی بن ابی طالب باشید زیرا که او اول کسی است که بمن ایمان آورد و اول کسی است که در روز قیامت با من مصافحه میکند، او صدیق اکبر و فاروق (جدا کننده) این امت است که میان حق و باطل جدائی افکند و او بزرگ و پیشوای دین است.
26 ـ یا علی انت قسیم الجنة و النار یوم القیامة [29] .
یا علی توئی تقسیم کننده بهشت و دوزخ در روز قیامت.
شافعی در اینمورد چنین گوید: علی حبه جنة ـ قسیم النار و الجنة ـ وصی المصطفی حقا ـ امام الانس و الجنة. همچنین در باره این روایت که علی علیه السلام قسمت کننده بهشت و دوزخ است از احمد بن حنبل پرسیدند احمد گفت چرا منکر آن میشوید مگر از نبی اکرم صلی الله علیه و آله برای ما روایت نشده است که بعلی فرمود ترا دوست ندارد مگر مؤمن و دشمن ندارد مگر منافق؟ گفتند چرا، احمد گفت مؤمن کجا است؟ گفتند در بهشت، گفت منافق کجا است؟ گفتند در دوزخ، قال احمد فعلی قسیم الجنة و النار [30] .
27 ـ ان الله حرم الجنة علی من ظلم اهل بیتی او قاتلهم او اغار علیهم او سبهم [31] .
خداوند بهشت را بر کسی که بخاندان من ستم کند یا با آنها مقاتله نماید یا بآنها هجوم بیاورد و یا دشنامشان دهد حرام کرده است.
28 ـ النظر الی وجه علی بن ابی طالب عبادة و ذکره عبادة و لا یقبل ایمان الا بولایته و البرائة من اعدائه [32] .
عمار و معاذ و عایشه از پیغمبر صلی الله علیه و آله نقل میکنند که فرمود: نگاه کردن بصورت علی عبادت است و ذکر او عبادت است و ایمان کسی پذیرفته نمیشود مگر بولایت او و تبری جستن از دشمنانش.
28 ـ عنوان صحیفة المؤمن حب علی بن ابیطالب [33] دیباچه و عنوان نامه عمل مؤمن حب علی بن ابیطالب است.
30 ـ ألا ادلکم علی من اذا استرشد تموه لن تضلوا و لن تهلکوا؟ قالوا بلی یا رسول الله، قال هو ذا و اشار الی علی بن ابیطالب علیه السلام ثم قال و اخوه و ازروه و اصدقوه و انصحوه فان جبریل اخبرنی بما قلت لکم [34] .
زید بن ارقم گوید ما هنگامیکه در خدمت پیغمبر صلی الله علیه و آله نشسته بودیم فرمود: آیا شما را راهنمائی نکنم بکسی که چون از او استرشاد کنید هرگز گمراه نشوید و هرگز بهلاکت نیفتید؟ گفتند چرا یا رسول الله! فرمود آنکس اینست و اشاره بعلی بن ابیطالب نمود و سپس فرمود با او برادری کنید و یاریش نمائید و او را محب صادق و دوست راستین باشید زیرا آنچه را که (در باره وی) بشما گفتم جبرئیل بمن خبر داد.
31 ـ هذا علی بن ابیطالب لحمه لحمی و دمه دمی و هو منی بمنزلة هارون من موسی الا انه لا نبی بعدی یا ام سلمة هذا علی امیر المؤمنین و سید المسلمین و وصیی و عیبة علمی و بابی الذی اوتی منه و معی فی السنام الا علی یقتل القاسطین و الناکثین و المارقین [35] .
حموینی از ابن عباس نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بام سلمه فرمود: این علی بن ابیطالب است که گوشت او گوشت من و خون او خون من است و او از من مانند هارون از موسی است جز اینکه پس از من پیغمبری نخواهد آمد، ای ام سلمه این علی است که امیر مؤمنین و سرور مسلمین و وصی من بوده و گنجینه علم من و باب علم من است که کسی بمن نرسد مگر از آن باب و در درجات عالیه بهشت با من خواهد بود و با قاسطین و ناکثین و مارقین (معاویه و اصحاب جمل و خوارج) خواهد جنگید. ـ قیل یا رسول الله من صاحب لواک فی الآخرة؟ قال: صاحب لوای فی الدنیا علی بن ابیطالب [36] .
جابر بن سمرة گوید گفته شد یا رسول الله صاحب پرچم تو در آخرت کیست؟ فرمود علی بن ابیطالب که در دنیا حامل لوای من است.
23 ـ حق علی علی المسلمین کحق الوالد علی ولده [37] .
حق علی علیه السلام بر مسلمین مانند حق پدر بر فرزندش است.
34 ـ عن ابی ایوب انصاری ان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم قال لفاطمة: اما علمت ان الله اطلع الی اهل الارض فاختار منهم اباک فبعثه نبیا، ثم اطلع الثانیة فاختار بعلک فاوحی الی فانکحته و اتخذته وصیا [38] .
ابو ایوب انصاری گوید که رسول خدا صلی الله علیه و آله بفاطمه علیها السلام فرمود: آیا نمیدانی که خداوند بمردم روی زمین نگریست و از میان همه آنها پدرت را انتخاب کرده و به پیغمبری مبعوث فرمود، آنگاه بار دوم نگریست شوهرت را اختیار کرد و بمن وحی فرستاد که ترا باو تزویج نموده و او را جانشین (خود) قرار دهم.
35 ـ ان وصیی علی بن ابیطالب و بعده سبطای الحسن و الحسین تتلوه تسعة ائمة من صلب الحسین، قال یا محمد (صلی الله علیه و آله) فسمهم لی، قال اذا مضی الحسین فابنه علی، فاذا مضی علی فابنه محمد، فاذا مضی محمد فابنه جعفر فاذا مضی جعفر فابنه موسی، فاذا مضی موسی فابنه علی، فاذا مضی علی فابنه محمد فاذا مضی محمد فابنه علی، فاذا مضی علی فابنه‏الحسن، فاذا مضی الحسن فابنه الحجة محمد المهدی فهؤلاء اثنا عشر [39] .
شیخ سلیمان بلخی در کتاب ینابیع المودة از کتاب فرائد السمطین نقل میکند که یک یهودی خدمت رسول اکرم شرفیاب شد و ضمن سؤالاتی از اوصیای آنحضرت پرسید پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: وصی من علی بن ابیطالب است و پس از او دو نواده من حسن و حسین و دنبال آن نه امام از صلب حسین هستند.
یهودی عرض کرد یا محمد (صلی الله علیه و آله) برای من آنها را نام ببر، فرمود چون حسین بگذرد پسرش علی و چون علی بگذرد پسرش محمد و چون محمد بگذرد پسرش جعفر و چون جعفر بگذرد پسرش موسی و چون موسی بگذرد پسرش علی و چون علی بگذرد پسرش محمد و چون محمد بگذرد پسرش علی و چون علی بگذرد پسرش حسن و چون حسن بگذرد پسرش حجت مهدی (علیهم السلامند) پس اوصیای من این دوازده نفرند. در این حدیث علاوه بر تعداد أئمه اطهار علیهم السلام صریحا نام آنان نیز ذکر شده است.
باری در اینمورد احادیث زیاد است که اگر بیش از این نوشته شود مثنوی هفتاد من کاغذ شود و ما بهمین مقدار از کتب معتبره عامه اکتفا کردیم در صورتیکه کتب حدیث و تاریخ امامیه پر از این قبیل احادیث است که ما چیزی از آنها ننوشتیم.

پی نوشت ها:
[1] ذخائر العقبی ص 67 ـ مناقب ابن مغازلی ص 16 ـ 26.
[2] ینابیع المودة ص 50 ـ فصول المهمة ص 125.
[3] غایة المرام باب 20 و. 21.
[4] تاریخ ابی الفداء جلد 1 ص 216 ـ کفایة الطالب ص 205 ـ تاریخ طبری ج 2 ص. 217.
[5] مناقب ابن مغازلی ص 234 ـ مستدرک صحیحین جلد 3 ص 109.
[6] شیعه در اسلام پاورقی ض 116 تألیف علامه طباطبائی.
[7] حلیة الاولیاء جلد 4 ص 306 ـ ذخائر العقبی ص. 20.
[8] شبهای پیشاور ص. 227.
[9] غایة المرام باب 360 ـ. 361.
[10] کنوز الحقایق ص 37 ـ ذخائر العقبی ص. 68.
[11] الریاض النضرة جلد 2 ص 178 نقل از فضائل الخمسه.
[12] مستدرک صحیحین جلد 3 ص. 126.
[13] کنوز الحقائق ص. 43.
[14] صواعق ابن حجر ص 74.
[15] کنز العمال جلد 6 ص 408.
[16] فیض القدیر جلد 2 ص 223 ـ مناقب ابن مغازلی ص 49.
[17] شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید جلد 3 ص 258.
[18] مناقب ابن مغازلی ص 37 ـ کفایة الطالب ص 194.
[19] ینابیع الموده ص 445.
[20] ریاض النضرة جلد 2 ص 166.
[21] تاریخ بغداد جلد 4 ص 194.
[22] مناقب ابن مغازلی ص 83 ـ جامع الصغیر سیوطی جلد 1 ص 374.
[23] کفایة الطالب صفحه 318.
[24] مناقب ابن مغازلی صفحه 103.
[25] مناقب ابن مغازلی صفحه 119.
[26] ریاض النضرة جلد 2 صفحه 177.
[27] فصول المهمه صفحه 127.
[28] اسد الغابة جلد 5 صفحه 287 ـ ینابیع المودة صفحه. 82.
[29] صواعق ابن حجر صفحه 75 ـ ینابیع المودة صفحه. 86.
[30] الامام الصادق و المذاهب الاربعة جلد 1 صفحه 327.
[31] ذخائر العقبی صفحه 20.
[32] مناقب ابن شهر آشوب جلد 2 صفحه 5.
[33] جامع الصغیر جلد 2 صفحه 145 ـ مناقب ابن مغازلی صفحه. 243.
[34] مناقب ابن مغازلی صفحه 245.
[35] غایة المرام باب 8 حدیث 6 و. 38.
[36] مناقب ابن مغازلی ص 200 ـ مناقب خوارزمی ص. 250.
[37] لسان المیزان جلد 5 ص 399 ـ مناقب ابن مغازلی ص. 48.
[38] کفایة الطالب ص. 296.
[39] ینابیع المودة ص 441.

اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir