نکوهش از سستی مرزبانان

نوع اصطلاح :
عنوان :
نکوهش از سستی مرزبانان
کسانی که اهل ایمان و تقوا و دعا بوده امّا دارای اخلاق نظامی نبودند، و در برابر دشمن سُستی نشان می‏دادند، عقب نشینی می‏کردند و مورد نکوهش حضرت امیرالمؤمنین‏ علیه السلام قرار می‏گرفتند.
و آنها که تنها روح نظامی‏گری داشته، و اهل تقوا نبودند نیز طرد می‏شدند که مطالعه نامه امام علی‏ علیه السلام به کمیل بن زیاد قابل توجّه است.
(از نامه‏های حضرت امیرالمؤمنین علی‏ علیه السلام به «کمیل بن زیاد نخعی» فرماندار «هیت» از شهرهای مرزی عراق).
أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ تَضْییعَ الْمَرْء مَا وُلِّی، وَتَکَلُّفَهُ مَا کُفِی، لَعَجْزٌ حَاضِرٌ، وَ َأْی مُتَبَّرٌ. وَ إِنَّ تَعَاطِیکَ الْغَارَةَ عَلَی أَهْلِ قِرْقِیسِیا، وَ تعْطِیلَکَ مَسَالِحَکَ الَّتی وَلَّینَاک لَیسَ بِهَا مَنْ یمْنعُهَا، وَلا یرُدُّ الْجَیشَ عَنْهَا لَرَأْی شَعَاعٌ. فَقَدْ صِرْتَ جِسْراً لِمَنْ أَرادَ الْغَارَةَ مِنْ أَعْدَائِکَ عَلی أَوْلِیائِکَ، غَیرَ شَدِیدِ الْمَنْکِبِ، وَلا مَهِیبِ الْجَانِبِ،.
«امّا بعد! سستی انسان در انجام آنچه بر عهده او گذارده شده، و اصراربر انجام آنچه در وظیفه او نیست، یک ناتوانی روشن و نظریه باطل وهلاک کننده است؛ توبه اهل «قرقیسا» حمله کرده‏ای ولی مرزهائی راکه حفظش بر عهده تو گذارده‏ایم بی دفاع رها ساخته‏ای این کار، یک فکر نادرست و بیهوده است. تو در حقیقت پلی شده‏ای برای دشمنانی‏که می‏خواهند بر دوستانت دست غارت بگشایند، نه بازوی توانائی داری، نه هیبت و ترسی در دل دشمن ایجاد می‏کنی!...» [1] .
یعنی باید در کنار نماز و روزه و دعا و یاد خدا و تحقّق ارزش‏های اخلاقی باید از مدیریت و سیاست و دشمن شناسی و اخلاق نظامی در حد اعلائی برخوردار بود تا بتوان انواع تهاجمات دشمن را دفع کرد.
گرچه امام علی‏ علیه السلام دریک سخنرانی معنوی به معرّفی انسان کامل می‏پردازد که:
فَمِنْ عَلامَةِ أَحَدِهِمْ أَنَّکَ تَرَی لَهُ قُوَّةً فِی دِین، وَحَزْماً فِی لِینً، وَ ایمَاناً فِی یقِین، وَ حِرْصاً فِی عِلْم، وَ عِلْماً فِی حِلْم، وَقَصْداً فی غِنی، وَ خُشُوعاً فِی عِبَادَةٍ، وَ تَجَمُّلاً فِی فَاقَة، وَ صَبْراً فی شِدَّةٍ، وَ طَلَباً فِی حَلالِ، وَ نشَاطاً فِی هُدی، وَ تَحَرُّجاً عَنْ طَمَعٍ.
یعْمَلُ الأعْمَالَ الصَّالِحَةَ وَ هُوَ عَلَی وَجَل.
یمْسِی وَ هَمُّهُ الشُّکْرُ، وَ یصْبِحُ وَ هَمُّهُ الذِّکْرُ. یبِیتُ حَذِراً وَ یصْبِحُ فَرِحاً؛
حَذِراً لَمَّا حُذِّرَ مِنَ الْغَفْلَةِ، وَ فَرِحاً بِمَا أَصَابَ مِنَ الْفَضْلِ وَ الرَّحْمَةِ [2] .
(از نشانه‏های آنان این است:
در دین نیرومند، نرم خو و دوراندیش، با ایمانی مملو از یقین، حریص‏در کسب دانش، و دارای علم توأم با حلم، میانه‏رو در حال غنا، درعبادت خاشع، در عین تهیدستی آراسته، در شدائد بردبار، طالب حلال، در راه هدایت با نشاط، از طمع دور، اعمال نیک را انجام‏می‏دهد اما باز هم ترسان است،
روز را شام میسازد و همش سپاسگزاری‏است، شب را به روز می‏آورد و تمام فکرش یاد خدا است، می‏خوابد، امّا ترسان است و برمی‏خیزد شادمان است ترس او از غفلت و شادمانی او به خاطر فضل و رحمتی است که به او رسیده)
پس حلّ تضادها با رشد و تکامل جوانب گوناگون روح آدمی میسّر است و مشکلات اجرائی، اخلاق عمومی و نظامی نیز به سادگی بر طرف می‏گردد.

پی نوشت ها:
[1] نامه 61 نهج‏البلاغه معجم‏المفهرس محمد دشتی.
[2] خطبه 16:193 نهج‏البلاغه معجم المفهرس.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir