ومن جحدکم کافر

نوع اصطلاح :
عنوان :
ومن جحدکم کافر
در این فراز عرضه می‏داریم: هر کس شما و مقام و منزلت شما را انکار نماید، کافر گردیده است.
برای توضیح این فراز بایستی «کفر» را شناخت و اقسام آن را بررسی نموده تا روشن گردد انکار ائمّه معصومین علیهم السلام چگونه کفری است. واژه «کفر» به معنی پوشاندن است و کافر کسی است که امور ظاهری و یا معنوی و یا گفتاری را می‏پوشاند. مثلاً کسی که احسان غیر را نسبت به خود اظهار نکند و آن را بپوشاند گویند: به آن احسانْ کافر گشته و کفران کرده است. کفر در معنای عام خود به سه‏گونه است: کفر ممدوح، کفر مذموم و کفری که نه ممدوح است و نه مذموم. کفر ممدوح مانند کفر به طاغوت. «فَمَن یکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ یؤْمِن بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَی».[1] . و هر کس به طاغوت کفر ورزد و به خدا ایمان آورد پس به یقین به دستاویزی استوار تمسک جسته است. کفر مذموم، مانند کفر به خداوند.
«إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا سَوَآءٌ عَلَیهِمْ أَ أَنذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنذِرْهُمْ لَا یؤْمِنُونَ».[2] . در حقیقت کسانی که کفر ورزیدند چه بیمشان دهی و چه بیمشان ندهی (برایشان یکسان است) ایمان نخواهند آورد.
کفری که نه مذموم است و نه ممدوح. مانند کشاورز که دانه را در دل خاک می‏پوشاند.
«کَمَثَلِ غَیثٍ أَعْجَبَ الْکُفَّارَ نَبَاتُهُ».[3] . همانند بارانی که به موقع ببارد و گیاهی که در پی آن از زمین بروید که برزگر (پوشاننده) را به شگفت آورد. کفر از نظر اصطلاح دینی به معنی دوم اطلاق شده و معنی وسیعی دارد و هر گونه مخالفت با حق را دربرمی‏گیرد. چه در مرحله دستورات فرعی باشد، همانند ترک حج که هر که از سر مخالفت و عمداً حج را به جا نیاورد کافر است:
قال رسول اللّه صلی الله علیه وآله: «یا علی تارِک الحَجّ و هُو مُستَطیع کافِر».[4] .
پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: ای علی، کسی که حجّ را ترک کند، با آن که توانایی دارد، کافر محسوب می‏شود. و چه در مرحله دستورات اصلی و اصولی، مانند عدم اعتقاد به اصول دین و اصول مذهب. که البتّه غالباً کفر به مرحله مخالفت با دستورات اصلی اطلاق می‏گردد. چنین کفری (یعنی کفری که مذموم باشد،) دارای مراتبی است:
1 - کفر علمی. یعنی کافر با علم به حق بودن و صحیح بودن مطلب با آن مخالفت می‏کند و به آن کفر می‏ورزد با آنکه مطلب نزد او ثابت گردیده است.
«وَ کَانُوا مِن قَبْلُ یسْتَفْتِحُونَ عَلَی الَّذِینَ کَفَرُوا فَلَمَّا جَآءَهُم مَّا عَرَفُوا کَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَی الْکَافِرِینَ».[5] . و پیش از این، به خود نوید پیروزی بر کافران می‏دادند. با این همه هنگامی که این (کتاب، و پیامبری) را که (از قبل) شناخته بودند نزد آنها آمد، به او کافر شدند. لعنت خدا بر کافران باد!.
2 - کفر جهلی. یعنی کافر با تعصّبات جاهلانه با حق مخالفت می‏کند و به آن کفر می‏ورزد، بدون آنکه حق و حقیقت را متوجّه شود و چون دیگران و پدران او مخالفت ورزیده‏اند، او نیز مخالفت می‏نماید.
«وَ إِذَا قِیلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَی مَآ أَنزَلَ اللَّهُ وَ إِلَی الرَّسُولِ قَالُوا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَیهِ آبَآءَنَآ أَ وَ لَوْ کَانَ آبَآؤُهُمْ لَا یعْلَمُونَ شَیئًا وَ لَا یهْتَدُونَ».[6] .
و هنگامی که به آنها گفته شود: «به سوی آنچه خدا نازل کرده، و به سوی پیامبر بیایید.»، می‏گویند: «آنچه از پدران خود یافته‏ایم، ما را بس است.»؛ آیا اگر پدران آنها چیزی نمی‏دانستند، و هدایت نیافته بودند (باز از آنها پیروی می‏کنند)؟!
3 - کفر نعمت. به معنی مخالفت با خداوند و کفران نعمت‏هایی که خدا ارزانی داشته است، می‏باشد. همچنین بجا استفاده نکردن از نعمت و ضایع نمودن آن است.
«هَذَا مِن فَضْلِ رَبِّی لِیبْلُوَنِی أَ أَشْکُرُ أَمْ أَکْفُرُ وَ مَن شَکَرَ فَإِنَّمَا یشْکُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَن کَفَرَ فَإِنَّ رَبِّی غَنِی کَرِیمٌ».[7] .
این توانایی از فضل خدای منست تا مرا بیازماید که نعمتش را شکر می‏گویم یا کفران نعمت می‏کنیم و هر که شکر نعمت حق کند، به نفع خویش شکر کرده. همانا خدا کریم و مهربانست.
4 - کفر معصیت. یعنی هر چه خداوند دستور داده از سر مخالفت، نافرمانی کرده، به جا نیاورده و عناد ورزد و معصیت خداوند را به جا آورد. «أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْکِتَابِ وَ تَکْفُرُونَ بِبَعْضٍ».[8] .
چرا به برخی از احکام کتاب (که به نفع شماست) ایمان آورده و به بعضی دیگر کافر می‏شوید.
پس از ذکر اقسام «کفر»، عرضه می‏داریم کسانی که ولایت امامان معصوم را انکار نمایند، کفر مذموم انجام داده و اصلی از اصول دین را که شرط قبولی اعمال است و باعث اکمال دین گشته است را انکار نموده‏اند.
این کفر اگر با علم به حقانیت ولایت باشد، «کفر علمی» است و اگر از سر تعصّبات و بدون علم و آگاهی باشد، «کفر جهلی» است و چه کفر علمی باشد و چه کفر جهلی، «کفر نعمت» نیز هست و اگر کفر علمی باشد، «کفر معصیت» نیز می‏باشد. پس اگر کفرْ علمی بود، کافر، کفر نعمت و کفر معصیت نیز انجام داده و اگر کفر جهلی بود، کافر، کفر نعمت نیز مرتکب شده است.
در حدیثی از امام صادق علیه السلام اقسام کفر در قرآن از زبان مبارک ایشان به پنج قسم تقسیم گردیده و سپس توضیح داده شده است.
عن ابی عمرو زبیری: عن ابی عبداللّه علیه السلام قال قلت له: أخْبرنی عَن وجوه الکُفْر فی کِتاب اللّه عزّ و جلّ. قال: «الکفر فی کِتاب اللّه عَلی خَمْسته اوجه. فَمِنها کُفْر الجحود و الجحود عَلی وَجْهین و الکُفْر بِتَرک ما أمراللّه و الکُفْر البِرائة و الکفر النِعَم...».[9] .
ابو عمرو زبیری گوید: به حضرت صادق علیه السلام عرض کردم: مرا از وجوهی که کفر در قرآن آمده آگاه فرما. امام فرمودند: کفر در کتاب خداوند بر پنج وجه است. کفر جحود و آن بر دو قسم است: (کفر جهلی و علمی) کفر به ترک کردن آنچه خداوند به آن فرمان داده (کفر معصیت) و کفر برائت و بیزاری جستن (کفر ممدوح و مذموم) و کفر نعمت‏ها....
بنابراین حدیث انکار امامان هدایت علیهم السلام، از قسم اوّل که کفر جحود است می‏باشد و اگر کفر جحود، علمی باشد، کفر معصیت و نعمت نیز است و اگر کفر جحود جهلی باشد، کفر نعمت نیز است.

پی نوشت ها:
[1] سوره مبارکه بقره، آیه 256.
[2] سوره مبارکه بقره، آیه 6.
[3] سوره مبارکه حدید، آیه 20.
[4] وسائل الشیعه، ج 11، ص 31.
[5] سوره مبارکه بقره، آیه 89.
[6] سوره مبارکه مائده، آیه 104.
[7] سوره مبارکه نمل، آیه 40.
[8] سوره مبارکه بقره، آیه 85.
[9] کافی، ج 2، ص 389.

منبع: پرچم‏داران هدایت، تدبری در زیارت جامعه کبیره؛ سید احمد سجادی؛ انتشارات اسوه؛ چاپ اول خرداد 1388.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir