علم امامان

نوع اصطلاح :
عنوان :
علم امامان
علم ائمه همانند علم پیامبران و مرسلین، علمی است الهامی و خداداد و فرقی با هم ندارد. خداوند به پیامبران و ائمه، علمی لدنی عطا فرمود تا حجت را بر مردم تمام کنند. امام صادق - علیه‏السلام - از کیفیت علم ائمه و دامنه‏ی حیرت‏انگیز آن - که وصف‏ناپذیر است - چنین یاد می‏کند: «علم ما عبارت است از: غابر، مزبور، نکت فی القلوب (الهامات قلبی)، نقر فی الاسماع (به گوش خوردن صدا) جفر احمر، جفر ابیض و همچنین مصحف فاطمه - علیهاالسلام - و «جامعه» که تمامی مایحتاج مردم در آن است نزد ما است». و چون از حضرت معانی این تعابیر را پرسیدند ایشان فرمود: «غابر؛ دانش آینده است» و «مزبور؛ دانش گذشته می‏باشد» و «نکت فی القلوب؛ الهام است» و «نقر فی الاسماع؛ سخنان ملائکه است زیرا ما گفتار آنان را می‏شنویم لیکن خود آنها را نمی‏بینیم» و «جفر احمر؛ ظرفی است که سلاح پیامبر اکرم در آن قرار دارد و از آن خارج نمی‏شود تا آن که قائم آل‏محمد قیام نماید. اما «جفر ابیض؛ ظرفی است که در آن تورات موسی، انجیل عیسی، زبور داوود و کتب آسمانی پیشین قرار دارد» و «مصحف فاطمه - علیهاالسلام - کتابی است که در آن تمام حوادث و نام‏های کسانی که تا روز قیامت به حکومت می‏رسند مسطور است». و اما «جامعه؛ کتابی است دارای هفتاد ذراع طول که حضرت رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - با دهان مبارکشان آن را املا می‏فرمودند و حضرت علی - علیه‏السلام - با دست خویش می‏نگاشتند. به خدا قسم هر چه مردم تا روز قیامت بدان نیاز پیدا کنند در این کتاب آمده است حتی دیه‏ی یک خراش و یک تازیانه یا نصف تازیانه...» [1] .
ابوالعلاء معری در شعر خود به همین جفری که نزد اهل بیت موجود است اشاره می‏کند و می‏گوید: «همگان از دیدن جفر و جام جهان‏نمای کوچکی که همه آبادیها و ویرانی‏ها را نشان می‏داد و نزد ائمه موجود بود شگفت‏زده شدند» [2] . دلیل روشن این مدعا روایات و پیشگوئی‏های متعددی است که از ائمه در زمینه‏های گوناگون علوم نقل شده است. امام علی مولای متقیان و باب شهر علم پیامبر پایه حدود سی و دو علم را - به قول عقاد - بنیان نهاد و از پیشرفت‏های تکنولوژیک و تحولات علمی که در عرصه‏ی گیتی به ظهور می‏رسد خبر داد. حضرت در یکی از مغیبات خود چنین می‏فرماید: «یأتی زمان علی الناس یری من فی المشرق من فی المغرب، و من فی المغرب یری من فی المشرق».
«زمانی خواهد آمد که ساکنین مشرق، افراد مستقر در مغرب را خواهند دید و ساکنان مغرب مشرقیان را». و باز فرمود: «یأتی زمان علی الناس یسمع فی المشرق من فی المغرب و من فی المغرب یسمع من فی المشرق». «زمانی فراخواهد رسید که: آن که در مغرب است آوای مشرقیان را خواهد شنید و برعکس». و هر دوی این پیشگویی با اختراع تلویزیون و رادیو تحقق یافت. همچنین حضرت - علیه‏السلام - فرمود: «یأتی زمان علی الناس یسیر فیه الحدید؛ زمانی خواهد آمد که در آن، آهن به حرکت درخواهد آمد». که با اختراع انواع ماشین‏ها و قطارها محقق شد. البته حضرت موارد متعددی را پیش‏بینی کرده‏اند که تماما صادق بوده است [3] خود حضرت با صراحت تمام موقعیت علمی خویش را چنین بیان می‏کند: «معانی کتاب خدا را از من بپرسید به خدا قسم آیه‏ای نازل نشده است جز آن که می‏دانم در شب بوده یا روز، در کوه بوده یا دشت» [4] . امام صادق نیز یکی از همین پیشوایان حق و حقیقت است که از زلال علم و دانش آنها بشریت همچنان سیراب می‏شود. ایشان در گفته‏هایشان از آلودگی دریا و فضا و زیان‏های ناشی از آن برای انسان پرده برداشته است و در کتاب موسوم به «توحید مفضل» قواعد تشریح و عجایب مربوط به اعضای انسان را بیان نموده است. همچنان که بنیانگذار علوم فیزیک و شیمی به شمار می‏رود و اصول این دو دانش را توسط شاگرد برجسته و ممتاز خود پیشاهنگ تحولات علمی جابر بن حیان چهره‏ی افتخارانگیز شرق وضع کرده است. امام هادی نیز پس از وفات پدر و هنگام تصدی مقام امامت بیش از هفت سال نداشت، لیکن به وسیله علمای بزرگ زمان مورد پرسش قرار گرفت و دشوارترین مسایل فقهی، فلسفی و کلامی را آنچنان دقیق و روشن پاسخ گفت که پرسندگان را متحیر ساخت و در نتیجه آنان به امامت حضرت اعتراف کردند. در این نمونه و نمونه‏های دیگر دلیل آشکاری است بر علم خدادادی آنان و این که خداوند فضل و دانشی به آنان عطا فرموده است که به هیچ کس دیگر چنین عنایتی نکرده است.


پی نوشت ها:
[1] الارشاد، ص 307 و 308. و اصول کافی.
[2] حیاة الحیوان، ماده جفر.
[3] حیاة الامام محمد الجواد، ص 69.
[4] الجامع الاحکام القرآن، ج 1، ص 35.

منبع: زندگانی امام علی الهادی؛ باقر شریف قریشی مترجم: سید حسن اسلامی؛ دفتر انتشارات اسلامی.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir