محال است خدا به وصف درآید

نوع اصطلاح :
عنوان :
محال است خدا به وصف درآید
امام ابوالحسن الهادی علیه‏السلام در گفتگویی که با فتح بن یزید گرگانی دارد، در این گفتار، پرده از این حقیقت برداشته است که توصیف خالق دانا به صفتی که محیط بر کنه ذات و حقیقت او باشد، محال است و در آن گفتار آمده است: «آفریدگار را جز بدان چه خود را وصف کرده است نمی‏توان توصیف کرد، و کجا می‏توان او را وصف کرد که حواس از درک او عاجز و اوهام از رسیدن به او ناتوان و اندیشه‏ها از حد و وصف او و دیده‏ها از احاطه به او قاصرند، خداوند از آن چه وصف کنندگان تعریف و توصیف کنند بالاتر است، در عین نزدیکی دور و در عین دوری نزدیک است بنابراین او در حالی که دور است، نزدیک و در حالی که نزدیک است دور می‏باشد، او به وجود آورنده کیفیت است، پس نمی‏توان گفت او چگونه است، او ایجاد کننده مکان است پس نمی‏توان گفت او کجاست، زیرا او از کیفیت و مکان گسسته است، او تنهایی یکتا و بی‏نیاز از همه چیز و همه نیازمند به اویند، نه فرزندی دارد و نه فرزند کسی است و کسی همتای او نیست پس عظمت او والاست، و یا چگونه ذات مقدس حضرت محمد - صلی الله علیه و آله - را می‏توان توصیف کرد، در حالی که خداوند بزرگ او را با نام مقدس خویش قرین ساخته است و در بخشندگی خود شریک قرار داده و برای هر که از او اطاعت کند پاداشی نظیر پاداش اطاعت خود را مقرر فرموده است، زیرا می‏فرماید: «و ما نقموا الا أن أغناهم الله و رسوله من فضله.» [1] .
یعنی: (کافران و منافقان) به جای آن که به خاطر بی‏نیازی که به لطف خدا و رسول خدا نصیب آنان شد، شکر گویند، در صدد انتقام و دشمنی برآمدند.» و به نقل از قول کسانی که اطاعت او را ترک کرده‏اند و خداوند آنها را در طبقات دوزخ و پوششهایی از قطران عذاب می‏کند، می‏فرماید:
«یا لیتنا أطعنا الله و رسوله.» [2] . یعنی: ای کاش ما از خدا و پیامبرش اطاعت می‏کردیم.
و یا چگونه می‏توان حقیقت کسانی را وصف کرد که خدای بزرگ طاعت ایشان - یعنی ائمه اهل‏بیت علیهم‏السلام - را به اطاعت پیامبرش قرین ساخته و می‏فرماید: «أطیعوالله و أطیعوالرسول وأولی الأمر منکم.» [3] . یعنی از خدا و پیامبر، و صاحبان امر، از خودتان را فرمان ببرید. و فرموده است: «لو ردوه الی الرسول و الی أولی الأمر منهم.» [4] .
یعنی: (منافقان) در صورتی که اگر به پیامبر (صلی الله علیه و آله) و صاحبان فرمان مراجعه می‏کردند. و فرموده است: «ان الله یأمرکم أن تؤدوالأمانات الی أهلها.» [5] . یعنی: خداوند به شما امر می‏کند که امانتها را به صاحبانش باز دهید. و باز فرموده است: «فاسئلوا أهل الذکر ان کنتم لا تعلمون.»[6] . یعنی: اگر شما نمی‏دانید، از اهل ذکر و دانشمندان امت بپرسید. ای فتح! همان طوری که خداوند بزرگ و پیامبر و خلیلش و فرزندان حضرت زهرای بتول (سلام الله علیها) را نمی‏توان توصیف کرد، همچنین مقام مؤمن و کسی را که تسلیم امر ماست، نمی‏توان وصف کرد...» [7] . این حدیث شریف، توصیف خدا را به گونه‏ای که حقیقت ذات او را بیان کند و اشاره به کنه ذات حق تعالی داشته باشد محال و امری غیرممکن دانسته است و همچنین نسبت به رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - و جانشینان آن بزرگوار، ائمه معصومین علیهم‏السلام، بلکه مؤمن مسلمانی را که فرمانبردار اهل‏بیت علیهم‏السلام باشد، زیرا که اوصاف از بیان ویژگیها و صفات والای این ذوات مقدسه قاصر و ناتوان است.


پی نوشت ها:
[1] سوره توبه / 74.
[2] سوره احزاب / 66.
[3] سوره نساء / 59.
[4] سوره نساء / 83.
[5] سوره نساء / 58.
[6] سوره انبیاء / 7.
[7] کشف الغمه: 3 / 176.

منبع: تحلیلی از زندگانی امام هادی؛ باقر شریف قرشی؛ مترجم محمدرضا عطائی؛ کنگره جهانی حضرت رضا 1371.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir