خمس بعد از مؤونه‏

نوع اصطلاح :
عنوان :
خمس بعد از مؤونه‏
کلینی با سند خود از علی بن محمد همدانی نقل می‏کند که گفت:
به امام هادی علیه‏السلام نوشتم: علی بن مهزیار نامه پدر شما را برای من خواند که: آنچه بر باغداران، بعد از کسر مخارج واجب است، یک دوازدهم است، و کسی که درآمد باغ و مزرعه‏اش، مخارجش را کفاف ندهد، نه یک دوازدهم بر او واجب است، و نه چیز دیگر. و مردم دیار ما در این باره اختلاف دارند، و می‏گویند: بر مزارع، بعد از کسر مخارج، خمس واجب است، مخارج مزرعه و خراج، نه مخارج خود زراع و خانواده‏اش. امام علیه‏السلام در پاسخ نوشت: پس از مخارج زارع و خانواده‏اش، و بعد از خراج سلطان.
کلینی با سند خود از علی بن مهزیار نقل می‏کند که گفت: به امام هادی علیه‏السلام نوشتم: سرورم! به کسی مالی داده‏اند تا با آن حج انجام دهد، آیا از همه پول، چون به دستش رسید، باید خمس بدهد، یا از آنچه بعد از انجام حج، زیاد می‏آید؟ امام علیه‏السلام در پاسخ نوشت: خمس بر او واجب نیست.
طوسی با سند خود از محمد بن علی بن شجاع نقل می‏کند که: از امام هادی علیه‏السلام پرسید: کسی از مزرعه خود صد کر [1] گندم برداشت کرده است، یک دهم آن را که ده کر است [به عنوان زکات] گرفته‏اند، و سی کر آن برای مخارج مزرعه رفته است، و در دستش شصت کر مانده است، برای شما از آن چه مقدار واجب است؟ آیا برای برادران ایمانی‏اش نیز چیزی واجب است؟ امام علیه‏السلام در پاسخ نوشت: خمس آنچه از مخارجش زیاد می‏آید برای من است.

روی الکلینی:
عن سهل، عن ابراهیم بن محمد الهمدانی، قال: کتبت الی أبی‏الحسن علیه‏السلام أقرأنی علی بن مهزیار کتاب أبیک علیه‏السلام فیما أوجبه علی أصحاب الضیاع نصف السدس بعد المؤونة، و أنه لیس علی من لم تقم ضیعته بمؤونته نصف السدس، و لا غیر ذلک، فاختلف من قبلنا فی ذلک، فقالوا: یجب علی الضیاع الخمس بعد المؤونة، مؤونة الضیعة و خراجها، لا مؤونة الرجال و عیاله. فکتب علیه‏السلام: بعد مؤونته و مؤونة عیاله، و بعد خراج السلطان [2] .
و روی أیضا: عن محمد بن الحسین، و علی بن محمد، عن سهل بن زیاد، عن علی بن مهزیار قال: کتبت الیه یا سیدی! رجل دفع الیه مال یحج به هل علیه فی ذلک المال حین یصیر الیه الخمس، أو علی ما فضل فی یده بعد الحج؟
فکتب علیه‏السلام: لیس علیه الخمس [3] .
قال الطوسی: روی سعد بن عبدالله، عن أحمد بن محمد، عن علی بن مهزیار قال: حدثنی محمد بن علی بن شجاع النیسابوری، أنه سأل أباالحسن الثالث علیه‏السلام عن رجل أصاب من ضیعته من الحنطة مائة کر، فأخذ منه العشر عشرة أکرار، و ذهب منه بسبب عمارة الضیعة ثلاثون کرا، و بقی فی یدیه ستون کرا، ما الذی یجب لک من ذلک، و هل یجب لأصحابه من ذلک علیه شی‏ء؟ فوقع علیه‏السلام: لی منه الخمس مما یفضل من مؤنته [4] .

پی نوشت ها:
[1] کر: پیمانه‏ای است که گفته‏اند: چهل اردب است، و هر اردبی شصت من است. (المنجد).
[2] الکافی 1: 547 ح 24، تفسیر العیاشی 2: 63 ح 61 مع اختلاف، بحارالأنوار 96: 193 ح 14، عن العیاشی.
[3] الکافی 1: 547 ح 22، وسائل الشیعة 6: 354 ح 1.
[4] الاستبصار 2: 17 ح 9، تهذیب الأحکام 4: 16 ح 6.

منبع: فرهنگ جامع سخنان امام هادی؛ تهیه و تدوین گروه حدیث پژوهشکده باقر العلوم؛ مترجم علی مؤیدی؛ نشر معروف چاپ اول دی 1384.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir