فضل بن شاذان نیشابوری

نوع اصطلاح :
عنوان :
فضل بن شاذان نیشابوری
او مردی بزرگ و مورد اعتماد و فقیهی عالی مقام و متکلمی توانا بود. گروهی از بزرگوارترین یاران ائمه را - از قبیل «محمد بن ابی‏عمیر»، «صفوان بن یحیی»، و... - درک کرد و حدود پنجاه سال با آنان معاشرت داشت و از آنان استفاده می‏کرد. چنانکه خودش می‏گوید: هنگامی که «هشام بن حکم» درگذشت «یونس بن عبدالرحمن» خلیفه‏ی آنان شد، و هنگامی که او درگذشت «سکاک» در رد مخالفان، خلیفه‏ی مردم گردید و هم اکنون خلیفه‏ی مردم من هستم. [1] .
مرحوم شیخ طوسی او را از اصحاب امام هادی و امام عسکری علیهماالسلام ذکر کرده است و برخی از علمای رجال، او را از اصحاب امام علی النقی علیه‏السلام نوشته‏اند، ضمن آنکه او را از یاران امام جواد و امام عسکری علیهماالسلام نیز دانسته‏اند. [2] .
فضل بن شاذان کتابهای بسیاری نوشت. گفته‏اند 180 کتاب تألیف کرد، و از آن جمله کتاب «الایضاح» در علم کلام و تحلیل عقاید اصحاب حدیث است که توسط دانشگاه تهران در سال 1392 هجری به چاپ رسیده است. اقوال و آثار فضل بن شاذان مورد توجه علمای بزرگ بوده و به گفته‏های او در رد یا قبول راویان اکتفا می‏کردند. مرحوم کلینی - مؤلف کتاب اصول کافی - پاره‏ای از کلمات و نظرات او را در این کتاب شریف مورد توجه قرار داده است؛ و نیز مرحوم صدوق و شیخ طوسی به کلمات و اقوال او بسیار توجه داشتند. مؤلف «جامع الرواة» می‏نویسد: او رئیس و بزرگ طایفه‏ی ما - شیعیان - است و ارجمندتر از آن است که درباره‏ی او سخنی بگوییم.
فضل بن شاذان در سفری خدمت امام حسن عسکری شرفیاب شد. هنگام مرخص شدن از خدمت امام، کتابی که خودش نوشته بود از دستش افتاد. امام علیه‏السلام آن را برداشت و ملاحظه کرد و بر او رحمت فرستاد و فرمود: من بر مردم خراسان غبطه می‏برم که فضل بن شاذان را در میان خود دارند. [3] .به روایتی دیگر، کتاب «یوم و لیلة» او را به امام عسکری علیه‏السلام نشان دادند، آن گرامی سه بار بر او رحمت فرستاد و فرمود: سزاوار است به آن عمل شود. [4] . شهید بزرگوار قاضی نورالله شوشتری در مورد فضل بن شاذان می‏نویسد: او از اکابر متکلمان و فاضل‏ترین مفسران و محدثان و بزرگترین اشراف فقیهان و مجتهدان و معروف‏ترین قاریان و اهل لغت و... بوده است. [5] .
فضل بن شاذان در نیشابور می‏زیست. «عبدالله طاهر» مؤسس سلسله‏ی طاهریان او را به جرم شیعه بودن تبعید کرد و او به بیهق «سبزوار» رفت. هنگامی که خوارج در خراسان طغیان کردند، فضل از بیم آنان از آنجا بیرون رفته و از رنج راه بیمار شد و در ایام امامت امام حسن عسکری علیه‏السلام از دنیا رفت و در نیشابور قدیم به خاک سپرده شد. قبرش در یک فرسنگی نیشابور فعلی و زیارتگاه شیعیان است و به قبر وی تبرک می‏جویند. [6] .

پی نوشت ها:
[1] فضل بن شاذان، مقدمه ایضاح، ص 3.
[2] مدرک بالا، ص 9 و ص 86.
[3] مقدس اردبیلی، جامع الرواة، ج 2، ص 5.
[4] ابوعلی حایری، منتهی المقال، ص 24.
[5] فضل بن شاذان، مقدمة ایضاح، ص 2.
[6] مدرک بالا، ص 48 تا 52.

منبع: برگزیدگان (جلد 2)؛ بازنویسی: مهدی رحیمی - عبدالله طاهرخانی؛ واحد کودکان و نوجوانان بنیاد بعثت؛ چاپ اول 1385.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir