علی بن یقطین بن موسی بغدادی

نوع اصطلاح :
عنوان :
علی بن یقطین بن موسی بغدادی
بررسی شرح حال او نیاز به کتابی مستقل دارد. در این نوشته مختصری از زندگانی او را می‏نگارم: مرحوم شیخ نجاشی می‏گوید: اصل او کوفی است ولی ساکن بغداد بود، پدرش یقطین از مبلغان بنی‏عباس علیه حکومت بنی‏مروان بود. مروان خواست وی را دستگیر نماید فرار کرد و به کوفه رفت و در آنجا سال 124 علی متولد گردید. مادر علی او و برادرش عبید را فراری داد و به مدینه برد. در آنجا بودند تا وقتی که دولت بنی‏عباس ظاهر گردید و به بغداد برگشتند. در سال 182 که موسی بن جعفر علیهماالسلام در بغداد و در زندان هارون بود علی بن یقطین وفات نمود. اصحاب ما گفته‏اند: علی بن یقطین از امام صادق علیه‏السلام فقط یک حدیث نقل نموده است ولی از حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام احادیث زیادی را نقل نموده است، یک کتاب نیز دارد [1] . و شیخ الطائفة در فهرست فرموده: علی بن یقطین رحمة الله علیه ثقه‏ای جلیل‏القدر است. نزد حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام جایگاهی بزرگ داشت. در میان شیعه مقامی رفیع داشت. پدرش یقطین از اعیان مبلغان بنی‏عباس علیه حکومت مروانیان و امویان بود. مروان در صدد دستگیری وی بر آمد، او فرار کرد و به کوفه آمد. در سال 124 پسرش علی در کوفه متولد گردید. مادرش او و برادرش را فراری داد و به مدینه برد. وقتی که دولت بنی‏عباس آشکار گردید یقطین خود را ظاهر نمود و مادر علی، او و برادرش عبید را برگرداند و یقطین در عین حالی که خود و فرزندانش اظهار تشیع می‏نمودند و قائل به امامت بودند در دستگاه دولت ابوالعباس و منصور دوانیقی بود و در همان وقت اموالی خدمت امام صادق علیه‏السلام می‏فرستاد. جریان تشیع یقطین به منصور و مهدی عباسی گزارش شد ولی خداوند او را از شر آنان حفظ نمود. علی بن یقطین در سال 182 در سن پنجاه و هفت سالگی در بغداد وفات نمود و ولیعهد هارون، محمد امین بر جنازه او نماز خواند. پدرش یقطین بعد از او در سال 185 وفات کرد. علی بن یقطین چندین کتاب دارد [2] . در کتاب رجال او را در ردیف اصحاب امام کاظم علیه‏السلام ذکر نموده است [3] . و شیخ مفید او را از اصحاب خاص و مورد اعتماد حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام و اهل ورع و علم و فقه و راویان نص بر امامت امام رضا علیه‏السلام معرفی نموده است [4] . ابن شهر آشوب نیز علی بن یقطین را از یاران خاص حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام برشمرده است [5] . و مرحوم کشی، رجالی معروف درباره وی روایاتی را با ذکر سند نقل نموده است: 1- از خود علی بن یقطین نقل نموده که: حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام بهشت را برای او تضمین نموده است.
2- عبدالرحمان بن حجاج گوید: به امام موسی بن جعفر علیهماالسلام عرض کردم: علی بن یقطین به وسیله من به شما پیامی داده برای او دعا کنید! فرمود: در ارتباط با آخرت؟ عرض کردم: آری! پس حضرت دست مبارک خود را بر سینه شریفش گذارد و فرمود: بهشت را برای علی بن یقطین ضمانت نمودم و تضمین می‏نمایم که آتش او را مس ننماید.
3- یعقوب بن یقطین گوید: از امام رضا علیه‏السلام شنیدم فرمود: علی بن یقطین در حالی از دنیا رفت و امام زمانش موسی بن جعفر از وی راضی بود.
4- عبدالله بن یحیی کاهلی گوید: خدمت حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام شرفیاب بودم که دیدم علی بن یقطین دارد می‏آید. امام کاظم علیه‏السلام به اصحاب حاضر در مجلس التفاتی نمود و فرمود: هر که خوشش می‏آید به یکی از یاران رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نظر نماید به این مرد که دارد می‏آید نگاه کند! یکی از حاضران عرض کرد: بنابراین او اهل بهشت است! حضرت فرمود: من که شهادت می‏دهم او از اهل بهشت است.
5- داود رقی گوید: روز عید قربان خدمت حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام شرفیاب شدم. حضرت بدون اینکه من سخنی عرض کنم فرمود: در موقف عرفات هیچ شخصی در خاطر من نیامد جز علی بن یقطین که پیوسته با من بود و از من جدا نشد تا از عرفات کوچ نمودم.
6- یونس گوید: امام کاظم علیه‏السلام فرمود: از سعادت علی بن یقطین این است که من در عرفات او را یاد نمودم.
7- حسین بن عبدالرحیم می‏گوید: امام موسی بن جعفر علیهماالسلام به علی بن یقطین فرمود: یک چیز را برای من ضمانت کن تا سه چیز را برایت ضمانت نمایم! علی عرض کرد: فدایت شوم! چه چیزی را برای شما ضمانت نمایم؟ و آن سه چیز که شما برای من ضمانت می‏نمایی چه چیزهایی است؟
فرمود: سه چیزی که من برایت ضمانت می‏نمایم این است:
1- گرمی آهن به تو نرسد که با آن کشته شوی.
2- دچار تنگدستی نگردی.
3- زندان بر تو سایه نیفکند.
باز علی عرض کرد: من چه چیزی را برای شما ضمانت نمایم؟
فرمود: هر که از دوستان ما نزد تو آمد او را اکرام نمایی! علی آن را ضمانت نمود و حضرت نیز برای علی ضمانت نمودند.
8- بکر بن محمد اشعری گوید: حضرت موسی بن جعفر علیهماالسلام فرمود: من دیشب از خدای عزوجل درخواست نمودم علی بن یقطین را به من ببخشد، خدا او را به من بخشید. همانا علی بن یقطین اموالش و مودتش را به ما بذل نمود پس مستحق آن گردید که چنین درخواست بنمایم.
9- علی بن یقطین که از طرف هارون سمت وزارت داشت به موسی بن جعفر علیهماالسلام عرض نمود: وضع حال من را می‏بینی که در دربار هارون هستم! حضرت به او فرمود: ای علی برای خدا دوستانی است با ستمگرانی که دفع شر آنان از دوستان خدا شود و تو از آن دوستان خدا می‏باشی در دربار هارون.
10- در بعضی روایات آمده که در موسم حج شماره کردند 150 نفر و یا 300 نفر به نیابت از علی بن یقطین تلبیه گفتند [6] . روایات در مدح و بزرگواری وی بیش از این است ولی به همین مقدار اکتفا می‏نمایم.

پی نوشت ها:
[1] رجال‏نجاشی، ص 194 و 195.
[2] معجم‏رجال‏الحدیث، ج 12، ص 227.
[3] رجال‏طوسی، ص 354، شماره 17.
[4] ارشاد، ص 304.
[5] معجم ‏رجال‏الحدیث، ج 12، ص 228.
[6] معجم‏رجال‏الحدیث، ج 12، ص 232 - 228.

منبع: زندگانی باب‏الحوائج حضرت موسی بن جعفر؛ عباس حاجیانی دشتی؛ موعود اسلام چاپ اول 1388.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir