ابن‏ خلدون

عنوان :
ابن‏ خلدون
عبدالرحمن ابن‏خلدون در رمضان سال 732 هجري قمري در تونس متولد شد. وي در خانواده‏اي اندلسي به دنيا آمد که در اواسط قرن هفتم هجري از اندلس به تونس مهاجرت کرده بودند.
وقتي وضع اندلس آشفته شد خاندان ابن‏خلدون از بد فرجامي خويش بيمناک شده، پيش از آن که اشبيليه به دست مسيحيان بيفتد از آن شهر مهاجرت کردند و مدتي در سبته اقامت گزيدند و تا مدتي با جاه و جلال در اين شهر زندگي کردند. پدر ابن‏خلدون که مدتي در امور سياسي مسؤوليتي داشت از سال 711 به بعد امور سياسي را رها کرد و به مطالعه و کسب دانش روي آورد و در فقه و لغت و سرودن شعر مهارت يافت و در هنگام شيوع بيماري وبا در سال 749 هجري قمري بدرود حيات گفت.
ابن‏خلدون در هفده سالگي پدر و مادرش را از دست داد و همين امر باعث شد تا او از شهري به شهري رود و در کشمکش‏هاي سياسي وارد شود. و چون در مغرب ازدواج کرد باز هم از روش پيشين دست نکشيد و همچنان بار سنگين خانواده را از شهري به شهر ديگر مي‏کشيد تا اين که به مصر رفت و به سمت مدرسي تعيين شد. خانواده‏ي وي که در تونس به سر مي‏بردند، در راه الحاق به او در مصر، کشتي حامل آنان پيش از رسيدن به اسکندريه غرق شد و ابن‏خلدون يکباره از زن و فرزند محروم گرديد. در مصر بود که بارها به مقام استادي و قضاوت نايل آمد. نخست در مدرسه قمحبه به مدرسي تعيين گرديد و سپس به منصب «قاضي القضاة مالکيان» برگزيده شد و پس از چندي به مقام شيخي خانقاه يبرسي تعيين گرديد تا اين که در سال 808 هجري قمري بدرود حيات گفت و در مقبره‏ي صوفيه مدفون گرديد.
وي از ديدگاه اهل سنت به عاشورا نگريسته و مي‏گويد: «حسين با اين عده‏ي قليل نمي‏بايست به جنگ سپاهياني مجهز تن مي‏داد».
به نظر ابن‏خلدون در تأسيس دولت و حکومت دو عامل اساسي وجود دارد: يکي عصبيت و ديگري ديانت. او در اين باره مي‏نويسد:«بايد دانست... پايه گذاري و بنيان نهادن دولت تنها از راه «عصبيت» روي مي‏دهد و ناچار، بايد عصبيت بزرگي وجود داشته باشد که ديگر جمعيت‏ها و عصبيت‏ها را در پيرامون خود گرد آورد و همه‏ي آنها را از اين عصبيت بزرگ پيروي کنند. چنين عصبيتي از آن خدايگان دولت و ويژه‏ي اوست که طايفه و ايل و تبار وي باشد».
ابن‏خلدون «عصبيت» را به عنوان مفهوم بنيادين تحول و تغيير جوامع از بدوي به حضري، طرح مي‏کند. برخي از مفسران «مقدمه»، مفهوم «عصبيت» را بزرگترين دستاورد ابن‏خلدون و اساسي‏ترين مفهوم علم عمران او دانسته‏اند. به ويژه مفسران مصري که به طور عمده، تحت تأثير مکتب دورکيم بوده‏اند، مفهوم«عصبيت» را به عنوان مفهومي جامعه شناختي، بسيار پر اهميت تلقي کرده‏اند و آن را با برخي مفاهيم نظريه‏ي دورکيم در مورد جامعه سنجيده‏اند».
ابن‏خلدون امام حسين عليه‏السلام را از جمله صحابي مجتهدي مي‏داند که شايستگي فوق العاده‏اي براي رهبري قيام عليه يزيد را دارا بوده است. او در اين زمينه مي‏نويسد:«اما درباره‏ي شايستگي [حسين عليه‏السلام] همچنانکه [حسين عليه‏السلام] گمان کرد درست بود بلکه بيش از آن هم شايستگي داشت».
او در مورد شرايط قيام حسيني مي‏نويسد: «اما درباره‏ي حسين عليه‏السلام و اختلافي که روي داد، بايد گفت چون فسق و تبه کاري يزيد در نزد همه‏ي مردم عصر او آشکار شد پيروان و شيعيان خاندان پيامبر در کوفه هيأتي نزد حسين عليه‏السلام فرستادند که به سوي ايشان برود تا به فرمان وي برخيزند. حسين عليه‏السلام ديد قيام عليه يزيد تکليفي واجب است، زيرا او متجاهر به فسق است و به ويژه به اين امر بر کساني که قادر بر انجام دادن آن هستند لازم است و گمان کرد خود او به سبب شايستگي و داشتن شوکت و نيرومندي خانوادگي بر اين تواناست».
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir