حکيمه خاتون

نوع اصطلاح :
عنوان :
حکيمه خاتون
«حکيمه خاتون» دختر امام جوادعليه السلام، از ثقات محدثان و يکي از راويان حديث ولادت حضرت مهدي‏عليه السلام است. ولادت و نشأت او در خاندان عصمت و طهارت‏عليهم السلام بوده است. علوم اسلام را از ائمه هدي‏عليهم السلام کسب فيض نموده و از جمله زناني است که احاديثي به نقل از ايشان در کتاب‏هاي معتبر حديثي شيعه آمده است. او اخبار بسياري را در مورد ازدواج امام حسن عسکري‏عليه السلام با نرجس خاتون و ولادت امام حجةبن‏الحسن‏عليه السلام نقل کرده است: کليني به نقل از محمدبن يحيي به سند معتبر خويش متصل به حکيمه عمه پدر حضرت مهدي‏عليه السلام مي‏نويسد: «وي در شب نيمه شعبان هنگام ولادت حضرت صاحب الامر حاضر بوده است». [1] .
شيخ صدوق‏رحمه الله به نقل از محمدبن الحسن بن الوليد به سند معتبر خود متصل به حکيمه دختر حضرت جوادعليه السلام مي‏نويسد: «حضرت ابومحمدالحسن العسکري در شب نيمه شعبان مرا طلبيد و فرمود: عمه امشب افطار مهمان ما هستي؛ چون در اين شب باري تعالي حجّت خود را ظاهر خواهد کرد که حجّت او بر اهل زمين خواهد بود. حکيمه مي‏گويد: پرسيدم: مادرش کيست؟ امام‏عليه السلام فرمود: نرگس. عرض کردم: خدا مرا فدايت کند، در او اثري از حاملگي نيست. فرمود: چرا. سپس نقل مي‏کند که هنگام طلوع فجر نوزادي از او به دنيا آمد». [2] .
شيخ صدوق‏رحمه الله به سند معتبر خود از احمد بن ابراهيم نقل کند: «من در سال 262 ق بر حکيمه دختر حضرت جوادعليه السلام وارد گشتم. او از پشت پرده با من سخن مي‏گفت؛ از امامان سؤال نمودم، او يکي پس از ديگري آنان را بر شمرد تا اينکه به حضرت صاحب الزّمان‏عليه السلام رسيد. من پرسيدم: اين فرزند در کجا است؟
پاسخ داد: مستور است. من گفتم: پس شيعيان به کجا رجوع کنند؟ فرمود: به مادر امام حسن عسکري‏عليه السلام که مشهور به «جده» است. من گفتم: آيا به کسي اقتدا کنيم که به زن وصيت کرده است؟ حکيمه
پاسخ داد: اين مطلب همانا مانند اقتدا به ابي‏عبداللّه الحسين‏عليه السلام است که در صحراي کربلا به خواهرش زينب وصيت نمود». [3] .
حکيمه از زنان برجسته خاندان ائمه هدي‏عليهم السلام است که محضر چهار امام‏عليه السلام را درک نمود و محرم اسرار اهل بيت نبوّت‏عليهم السلام بود. امام‏عليه السلام و مادرش نرگس در منزل او پنهان بود. وي در سال 274 ق وفات يافت و در پايين پاي امام حسن عسکري به خاک سپرده شد.

پی نوشت ها:
[1] ر.ک: الکافي، ج 1، ص 330، ح 3؛ کتاب الغيبة، ص 234، کمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 424.
[2] کمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 424، ح 1؛ ر.ک: کتاب الغيبة، ص 234، ح 204.
[3] کمال‏الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 501.



زن و فرزند حضرت مهدي‏
از مجموع روايات سه احتمال درباره زن و فرزندان حضرت مهدي‏عليه السلام به دست مي‏آيد:
1. اساساً حضرت مهدي‏عليه السلام ازدواج نکرده است.
2. ازدواج انجام گرفته، ولي اولاد ندارد.
3. ازدواج کرده و داراي فرزنداني نيز هست.
لازمه احتمال اوّل اين است که امام معصوم‏عليه السلام، يکي‏ازسنّت‏هاي مهم‏اسلامي را ترک کرده باشد واين با شأن امام سازگار نيست. اما از طرفي چون مسأله غيبت مهم‏تراست وازدواج مهم؛ ازاين‏رو ترک ازدواج - با توجه به آن امر مهم‏تر - اشکالي ايجاد نمي‏کند و گاهي براي مصلحت‏بالاتر، لازم‏وواجب‏نيز هست.
براي تأييد اين قول مي‏توان موارد ذيل را بيان کرد:
1. رواياتي‏حضرت خضررا به‏عنوان کسي معرفي کرده که وحشت تنهايي حضرت مهدي‏عليه السلام را در دوران غيبت برطرف مي‏سازد و درحالي‏که آنحضرت زن و فرزند داشت، نيازي به او نبود.
امام‏رضاعليه السلام فرمود: «خضرعليه السلام از آب حيات نوشيد و او زنده است... خداوند به واسطه او تنهايي قائم ما را در دوران غيبتش به انس تبديل کند و غربت و تنهايي‏اش را با وصلت او مرتفع سازد». [1] .
2. در روايات فراواني از آن حضرت با القاب فريد (تک) و وحيد(تنها) ياد شده است و اين با زن و فرزند داشتن منافات دارد. [2] .
3. دسته‏اي از روايات، ملازمان حضرتش را در دوران غيبت تنها سي تن از ياران خاصّ آن حضرت ذکر کره است. امام صادق‏عليه السلام دراين باره‏فرمود: «لابُدَّ لِصاحِبِ هَذَا الاَمْرِ مِنْ غَيْبَةٍ وَلابُدَّ لَهُ في غَيبَتِهِ مِنْ عُزلَةٍ و نِعمَ المَنزِلُ طَيْبَةُ وَ ما بِثَلاثِينَ مِنْ وَحْشَةٍ». [3] .
اما احتمال دوم (پذيرش اصل ازدواج بدون داشتن اولاد) جمع مي‏کند بين انجام سنّت اسلامي و عدم انتشار مکان و موقعيت آن حضرت. اما اين اشکال هست که اگر قرار باشد، آن حضرت شخصي را به عنوان همسر برگزيند، يا بايد بگوييم که عمر او نيز مانند عمر حضرت طولاني است - که بر اين امر دليلي نداريم - يا اينکه بگوييم مدتي با آن حضرت زندگي کرده و از دنيا رفته است. در اين صورت، حضرت به سنّت ازدواج عمل کرده و پس از آن، تنها و بدون زن و فرزند زندگي را ادامه مي‏دهد.
احتمال سوم آن است که آن حضرت ازدواج کرده و داراي اولاد نيز هست و آنان نيز فرزنداني دارند و...
اين مسأله، افزون بر اينکه دليل محکمي ندارد، با اين اشکال اساسي روبه‏رو است که اين همه اولاد و اعقاب، بالاخره روزي در جست و جوي اصل خويش بر مي‏آيند و همين کنجکاوي و جست و جو، مشکل ساز است و با فلسفه غيبت حضرت مهدي‏عليه السلام نمي‏سازد.
برخي خواسته‏اند با تمسک به داستان «جزيره خضراء»، بگويند که امام عصرعليه السلام فرزنداني دارد و بر آن جزيره، زير نظر وي، جامعه نمونه و تمام عيار اسلامي را تشکيل داده‏اند! لکن با بررسي‏هاي گسترده‏اي که انجام گرفته، جزيره خضراء، افسانه‏اي بيش نيست و هيچ واقعيت ندارد. (جزيره خضراء)
علامه مجلسي‏رحمه الله اين داستان را جداگانه در نوادر بحارالانوار نقل کرده، مي‏نويسد: «چون در کتاب‏هاي معتبر بر آن دست نيافتم، آن را در فصلي جداگانه آوردم». [4] .
شيخ آقا بزرگ تهراني اين داستان را داستاني تخيلي شمرده است. [5] .
افزون بر اين، داستان به گونه‏اي است که نمي‏توان آن را پذيرفت! تناقضات فراوان، سخنان بي‏اساس و... از اشکالات اساسي آن است و در سلسله سند آن، افراد ناشناخته‏اي وجود دارد که نمي‏توان بر آن اعتماد کرد، بنابراين، از اين راه نمي‏توان زن و اولادي براي حضرت مهدي‏عليه السلام ثابت نمود.

پی نوشت ها:
[1] کمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 385، ح 1.
[2] همان، باب 26، ح 13.
[3] الکافي، ج 1، ص 340، ح 16، کتاب الغيبة، ص 162؛ الغيبة، ص 188.
[4] بحارالانوار، ج 52، ص 159.
[5] الذريعه الي تصانيف الشيعه، ج 5، ص 108.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir