رساله عمليه

نوع اصطلاح :
عنوان :
رساله عمليه
«رساله عمليه» اصطلاحي است مشهور بين شيعيان که در مورد کتاب فتاواي مراجع تقليد به کار مي‏رود. چنين کتابي مشتمل بر احکام و دستورات مذهبي است که دانستن آنها براي مردم مسلمان ضروري بوده و بر آنان واجب است که مطابق فتواي مرجع تقليد خود عمل کنند.
تاريخ تأليف و تدوين رساله عمليه، به اواخر سده چهارم هجرت مي‏رسد. از همان آغاز غيبت کبراي امام زمان‏عليه السلام و نياز شديد عموم مردم به دانستن احکام شرع از طريق عالمان ديني، بيان و تحرير فتوا از سوي فقهاي بزرگ آغاز گرديد که مي‏توان کتاب «من لايحضره الفقيه» و «المقنعة» را به عنوان نخستين رساله عمليه نام برد. اکثر فقهاي شيعه، تقليد ابتدايي از مجتهد از دنيا رفته را جايز ندانسته‏اند؛ لذا تأليف و شرح و حاشيه نويسي رساله، به تدريج رواج يافت (به خصوص در قرن‏هاي يازدهم، دوازدهم و سيزدهم)؛ سپس در قرن حاضر، به اوج خود رسيد. جمعي از فقها و شايد بيش از همه شيخ مرتضي انصاري به منظور رعايت احتياط شديد و اظهار فروتني نسبت به گذشتگان و احياي آثار و بزرگداشت آنان، از تأليف رساله مستقل خودداري کردند و فتاواي خود را فقط به صورت حاشيه بر رساله‏هاي پيشين ابراز داشتند.
بيشتر رساله‏هاي عمليه در گذشته به زبان عربي تأليف مي‏شد. سپس رساله‏هاي بسياري به زبان فارسي، اردو، ترکي و زبان‏هاي ديگر منتشر شده است. بعضي از رساله‏ها تمامي ابواب فقه را شامل مي‏شود؛ ولي بيشتر فقها به نوشتن ابواب مورد ابتلاي مقلدان اکتفا کرده‏اند. در قرن اخير نيز مباحث تازه‏اي همچون عمليات بانکي، بيمه، سرقفلي، تشريح، و بعضي از مسائل طبي و... پديد آمده و بيشتر رساله‏هاي جديد به بيان آرا، در اين زمينه‏ها پرداختند.
برخي از فقها هم به تدوين مسائل مستحدثه و تأليف رساله‏هاي جداگانه در اين باب اقدام کرده‏اند. [1] .

پی نوشتها:
[1] دايرةالمعارف تشيّع، ج 8، ص 233.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir