عدل و قسط

نوع اصطلاح :
عنوان :
عدل و قسط
از مهم‏ترين اهداف قيام حضرت مهدي‏عليه السلام، بر پايي عدل و قسط در جامعه بشري و بسط و توسعه آن بر کل کره زمين و بين تمام انسان‏ها است.
معناي لغوي «عدل» آن است که از نظر انسان‏ها مستقيم است و آن ضد جور است و حکم به حق را نيز گويند. [1] «قسط» در لغت به معناي عدل است. [2] .
بدون ترديد کمتر مسأله‏اي است که در اسلام به اهميت عدالت باشد؛ زيرا مسأله «عدل» همانند مسأله «توحيد» در تمام اصول و فروع اسلام ريشه دوانده است؛ يعني، همان‏طور که هيچ يک از مسائل عقيده‏اي، عملي، فردي، اجتماعي، اخلاقي و حقوقي، از حقيقت توحيد و يگانگي جدا نيست؛ همچنين هيچ يک از آنها را خالي از روح «عدل» نخواهيم يافت.
بنابراين جاي تعجب نيست که «عدل» به عنوان يکي از اصول مذهب و يکي از زيربناهاي فکري مسلمانان شناخته شود.
رسول گرامي اسلام‏صلي الله عليه وآله درباره عظمت عدل فرمود: «بِالْعَدلِ قامَتِ السَّماواتُ وَالاَرضُ» [3] ؛ «آسمان‏ها و زمين بر اساس عدل استوارند». [4] .
اين تعبير رساترين تعبيري است که ممکن است درباره عدالت بشود؛ يعني، نه تنها زندگي محدود بشر در اين کره خاکي، بدون عدالت بر پا نمي‏شود؛ بلکه سرتاسر جهان هستي و آسمان‏ها و زمين، همه در پرتو عدالت و تعادل نيروها و قرار گرفتن هر چيزي در مورد مناسب خود، برقرار است و اگر لحظه‏اي، و به مقدار سرسوزني، از اين اصل منحرف شود، رو به نيستي خواهد گذاشت.
از اين رو خداوند متعال در آيات فراواني، انسان‏ها را به اقامه عدل توصيه و امر فرموده است. [5] .
«عدالت»، عبارت است از اينکه انسان حق هر کس را بپردازد و نقطه مقابلش، آن است که ظلم و ستم کند و حقوق افراد را از آنها دريغ دارد. «قسط» مفهومش آن است که حق کسي را به ديگري ندهد، و به تعبير ديگر «تبعيض» روا ندارد و نقطه مقابلش آن است که حق کسي را به ديگري دهد.
مفهوم وسيع اين دو کلمه - مخصوصاً به هنگامي که جدا از يکديگر استعمال مي‏شوند - تقريباً مساوي است و به معناي رعايت اعتدال در همه چيز و همه کار و هر چيز را به جاي خويش قرار دادن مي‏باشد. [6] .
در روايات فراواني مهم‏ترين هدف قيام حضرت مهدي‏عليه السلام «اقامه عدل و قسط» بيان شده است. تنها به برخي از آنها اشاره مي‏گردد:
1 . امام‏علي‏عليه السلام فرمود: «...اَلْحادي عَشَرَ مِنْ وُلدي هُوَالمَهدِيُّ الَّذي يَمْلَأُ الاَرْضَ عَدْلاً وَقِسْطاً کَما مُلِئَتْ جُوْرَاً وَظُلْماً»؛ [7] «همانا يازدهمين فرزندم مهدي‏عليه السلام است، که زمين را پراز عدل و قسط مي‏کند، آنگونه که پر از جور وظلم شده‏باشد».
2 . امام باقرعليه السلام فرمود: «اِنَّ القائِمَ يَمْلِکُ ثَلاثَمِائَةٍ وَتِسْعَ سِنينَ کَما لَبِثَ اَهْلُ الکَهْفِ في کَهْفِهِمْ يَمْلَأ الاَرْضَ عَدْلاً وَقِسْطَاً کَما مُلِئَتْ ظُلمَاً وَجَوْراً»؛ [8] «همانا قائم 309 سال به اندازه درنگ اصحاب کهف در غارشان حکومت خواهد کرد زمين را پر از عدل و قسط مي‏کند، همان‏گونه که پر از ظلم و جور شده باشد».
3 . امام هادي‏عليه السلام فرمود: «اِنَّ الاِمامَ بَعْدي الحَسَنُ ابني وَ بَعْدَ الحَسَنِ اِبْنَهُ القائِمُ الذي يَمْلأُ الاَرْضَ قِسْطاً وَعَدْلاً کَما مُلِئَتْ جُوراً وَ ظُلْماً»؛ [9] «پس از من فرزندم حسن است و پس از حسن فرزندش قائم‏کسي‏که زمين را از عدل و داد آکنده سازد، همچنان که پر از ظلم و جور شده باشد».
4 . عبدالعظيم حسني مي‏گويد: به امام جوادعليه السلام عرض کردم: اميدوارم شما قائم اهل بيت محمد باشيد کسي که زمين را پر از عدل و داد نمايد؛ همچنان که آکنده از ظلم و جور شده باشد. فرمود: «يا اَبَاالقاسِمِ ما مِنَّا اِلاَّ وَهُوَ قائِمٌ بِأَمْرِاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَهادٍ اِلي دينِ اللَّهِ وَلکِنَّ القائِمَ الَّذِي يُطَهِّرُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِهِ الأَرْضَ مِنْ اَهْلِ الکُفْرِ وَالجُجُودِ، وَيَمْلَأُها عَدْلاً وَ قِسْطاً هُوَالَّذي تُخْفي عَلَي‏النَّاسِ وِلادَتُهُ، وَيَغيبُ‏عَنْهُمْ شَخْصُهُ‏وَيَحْرِمُ‏عَلَيهِمْ تَسْمِيَتُهُ وَهُوَ سَمِيُّ رَسُولِ‏اللَّهِ‏صلي الله عليه وآله وَکَنيُّهُ...»؛ «اي ابوالقاسم! هيچ يک از ما نيست جز آنکه قائم به‏امر خداوند و هادي به دين الهي است، اما قائمي‏که خداي‏تعالي به‏وسيله اوزمين راازاهل کفر و انکار پاک سازد و آن را پر از عدل و داد نمايد، کسي‏است‏که ولادتش برمردم پوشيده و شخصش ازايشان نهان‏وبردن‏نامش‏حرام‏است. او هم ‏نام و هم‏ کنيه پيامبرصلي الله عليه وآله است و...». [10] .

پی نوشت ها:
[1] لسان العرب، ج 11، ص 430؛ مجمع‏البحرين، ج 5، ص 420.
[2] لسان‏العرب، ج 7، ص 377.
[3] مفردات غريب القرآن، ص 325.
[4] عوالي اللآلي، ج 4، ص 102.
[5] مائده (5)، آيه 8.
[6] تفسير نمونه، ج 6، ص 143.
[7] الکافي، ج 1، ص 338، ح 7.
[8] کتاب الغيبة، ص 474.
[9] کمال‏الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 383، باب 37، ح 10.
[10] همان، ج 2، ص 377، باب 36، ح 2؛ همچنين ر.ک: طبراني، المعجم‏الصغير، ج 2، ص 148؛ کنزالعمال، ج 14، ص 270، ح 38689، ح 38707؛ تفسير ابن کثير، ج 3، ص 312.

اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir