قائم

نوع اصطلاح :
عنوان :
قائم
با مراجعه به روايات مربوط به حضرت مهدي‏عليه السلام، مي‏توان با صراحت تمام گفت: هيچ لقبي به اندازه لقب «قائم» براي آن حضرت استعمال نشده است. گويا از آنجايي که قيام حضرت مهدي‏عليه السلام، درخشان‏ترين فصل حيات آن حضرت است؛ اتصاف به اين صفت و لقب همواره در کلام معصومين‏عليهم السلام مورد تصريح قرار گرفته است.
بنابراين مهمترين علت ناميدن آن حضرت به «قائم»، آن است که وي در برابر اوضاع سياسي و انحرافات ديني و اجتماعي، بزرگ‏ترين قيام تاريخ انساني را رهبري خواهد کرد. [1] .
البته مي‏توان تمامي ائمه‏عليهم السلام را قائم دانست؛ اما ويژگي‏هاي قيام امام مهدي‏عليه السلام، آن حضرت را از ديگر امامان‏عليهم السلام ممتاز ساخته است.
درباره وجه قائم ناميدن حضرت مهدي‏عليه السلام به روايات زير نيز مي‏توان اشاره کرد:
ابوحمزه ثمالي مي‏گويد: «از امام باقرعليه السلام سؤال کردم اي فرزند رسول خدا! آيا همه شما قائم [و به پا دارنده] حق نيستيد؟ فرمود: بلي؛ عرض کردم: چرا حضرت مهدي‏عليه السلام را قائم ناميده‏اند؟ فرمود: هنگامي که جد من حضرت سيدالشهداء حسين بن علي‏عليه السلام شهيد شد، ملائکه به درگاه خداوند ضجه و ناله نمودند و نزد پروردگار شکايت کردند... [تا آنکه فرمود] پس خداي عزوجل امامان از فرزندان حسين‏عليه السلام را به آنان نشان داد و ملائکه از ديدن آنها خوشحال شدند. در آن هنگام ديدند که يکي از ايشان در حال قيام است و نماز مي‏خواند. پس خداوند عزوجل فرمود: به وسيله اين قائم از آنان (قاتلان حسين) انتقام خواهم گرفت». [2] .
از امام جوادعليه السلام پرسيده شد: چرا او را قائم نامند؟ فرمود: «لِاَنَّهُ يَقُومُ بَعْدَ مَوْتِ ذِکْرِهِ وَاِرْتِدادِ اَکْثَرِ القائِلينَ بِاِمامَتِهِ [3] ؛ «چون پس از آن قيام کند که از يادها رفته است و بيشتر معتقدان به امامتش برگشته‏اند.».
اگرچه درپاره‏اي‏ازموارد لقب «قائم» به تنهايي به کار رفته؛ ولي در بعضي از موارد، به کلماتي ديگر اضافه شده که هر کدام گوياي معنايي خاصّ است.
1. قيام کننده از فرزندانم (القائِمُ مِنْ وُلْدي)
برخي از معصومين‏عليهم السلام اصرار داشته‏اند که آن قيام کننده را، از فرزندان خود معرفي‏کنند تاکساني‏که‏از غيرائمه‏عليهم السلام خود را قائم معرفي مي‏کنند، رسوا شوند.
پيامبر اکرم‏صلي الله عليه وآله فرمود: مَنْ اَنْکَرَ الْقَائِمَ مِنْ وُلْدي فِي زَمانِ غَيْبَتِهِ فَماتَ فَقَد ماتَ ميتَةً جاهِليَّةً» [4] ؛ «کسي که قائم از فرزندان مرا در زمان غيبتش انکار کند به مرگ جاهلي مرده است.»
امام صادق‏عليه السلام فرمود: «اَلقائِمُ مِنْ وُلدي يَعْمُرُ عُمْرَ خَليلِ الرَّحْمنِ...» [5] ؛ «قائم از فرزندان من عمر مي‏کند، عمر خليل الرحمان را...».
2. قائم آنان (قائِمُهُم)
اغلب در کلام رسول گرامي اسلام‏صلي الله عليه وآله آن گاه که ائمه‏عليهم السلام را معرفي مي‏کند و سخن از حضرت مهدي‏عليه السلام به ميان مي‏آورد - از آن حضرت با بيان قيام کننده آنان (اهل بيت‏عليهم السلام) ياد مي‏فرمايد. آن حضرت خطاب به حسين بن علي‏عليه السلام فرمود: «تو آقا فرزند آقا هستي. تو امام فرزند امام، حجّت فرزند حجّت و پدر حجّت‏هاي نه‏گانه هستي که نهمين آنان قائم ايشان است. [6] .
گويا پيامبرصلي الله عليه وآله تنها قيام کننده فرزندان امام حسين‏عليه السلام را آخرين ايشان معرفي کرده و تنها قيام کننده راستين را از فرزندان امام حسين‏عليه السلام دانسته است.
3. قيام کننده براي حق از ما (قائِمٌ لِلْحَقِ مِنَّا)
رسول گرامي اسلام‏صلي الله عليه وآله در روايتي فرمود: «قيامت بر پا نمي‏شود، مگر اينکه قيام کننده‏اي براي حق از ما (اهل بيت) قيام نمايد». [7] .
از حديث فوق به دست مي‏آيد که تنها قيام براي اقامه حق مطلوب است و نيز قيامي که به تمامي صالحان وعده داده شده، تنها به وسيله فردي از اهل بيت پيامبرصلي الله عليه وآله تحقّق خواهد يافت.
4. قائم مااهل‏بيت (قائِمُنااَهْلَ‏البَيْتِ)
امام باقرعليه السلام فرمود: «بهترين لباس هر زمان، لباس اهل آن زمان است، مگر اينکه قائم ما اهل بيت آن گاه که قيام کند لباس علي‏عليه السلام را بر تن خواهد کرد و بر روش او حکومت خواهد نمود». [8] .
5. قيام کننده از آل محمد (قائِمُ آلِ مُحَمَّدٍصلي الله عليه وآله)
امام رضاعليه السلام فرمود: «تَمامُ الاَمْرِ بِقائِمِ آلِ مُحَمَّدٍصلي الله عليه وآله»؛ [9] «تمام امر به دست قائم آل محمد است».

پی نوشت ها:
[1] الارشاد، ص 704، ح 2.
[2] دلائل الامامة، ص 239.
[3] کمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 378، ح 3.
[4] کمال الدين و تمام النعمة، ج 2، باب 39، ح 12.
[5] دلائل الامامة، ص 258؛ الغيبة، ص 189، ح 44.
[6] عيون اخبارالرضاعليه السلام، ج 2، ص 52، ح 17.
[7] همان، ج 2، ص 59، ح 230.
[8] الکافي، ج 1، ص 411.
[9] شيخ صدوق، التوحيد، ص 232، ح 1.
اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir