غيبت (پنهان زيستي)

نوع اصطلاح :
عنوان :
غيبت (پنهان زيستي)
با مراجعه به مجموعه‏هاي حديثي روشن مي‏شود که شمار بسياري از روايات و احاديثي که درباره وجود گران مايه حضرت مهدي‏عليه السلام است و از خورشيد جهان افروز او نويد دارد، از غيبت غم بار او نيز خبر مي‏دهد و مسأله «غيبت» دراين روايات به روشني بيان شده است.
«غيبت» در اصطلاح براي کسي استعمال مي‏شود که مدتي در جايي حضور دارد و پس از آن در آن محل حاضر نمي‏شود و در فرهنگ «مهدويّت» به پنهان شدن حضرت مهدي‏عليه السلام از ديدگان مردم گفته مي‏شود.
غيبت را مي‏توان در اينجا به سه معنا تفسير کرد:
1. آن حضرت در درون جوامع بشري زندگي نمي‏کند و در دسترس مردم نيست که بسان ديگر انسان‏هاي عادي هرکس خواست او را ببيند و آشنا و بيگانه و دوست و دشمن او را ملاقات کنند.
2. حضرت مهدي‏عليه السلام در ميان همين جامعه و همين انسان‏ها است؛ اما به قدرت خدا، هرگاه اراده کند از برابر چشم‏ها ناپديد مي‏گردد و ديدگان مردم - با اينکه آن حضرت موجود و حاضر است - او را نمي‏بينند؛ همان گونه که موجودات ديگري چون فرشتگان، ارواح و جن را نمي‏بينند؛ با اينکه به نص قرآن شريف آنها در ميان جامعه‏ها هستند و در اين جهان موجوداند.
ممکن‏است اين‏قدرت استتار واختفا از برابر ديدگان را کرامتي از کرامت‏هاي حجّت خدا و ولي او امام مهدي‏عليه السلام بدانيم. آن حضرت در پرتو اين قدرت خدادادي، مي‏تواند هرگاه اراده فرمود در برابر ديدگان، ظاهر و آشکار گردد و هرگاه خواست نهان و ناپديد شود.
احتمال ديگر اين است که: آن حضرت با همان قدرت اعجاز، در ديدگان نظاره‏گر، به گونه‏اي تأثير و تصرف نمايد که آنان نتوانند جمال دل آراي او را بنگرند و اين کار از اولياي الهي - که از سوي خدا داراي قدرت در جهان آفرينش هستند - بعيد نيست.
از قرآن کريم نيز مي‏توان امکان استتار و اختفاي انسان از برابر ديدگان را - چه به صورت کوتاه مدت يا دراز مدت - دريافت کرد. [1] .
امام صادق‏عليه السلام فرموده است: «يَفْقِدُ النَّاسُ اِمامَهُمْ يَشْهَدُ المَوسِمَ فَيَراهُمْ وَلا يَرَوْنَهُ» [2] ؛ «مردم امام خويش را گم مي‏کنند، پس آن امام در موسم حج حضور مي‏يابد [و] مردم را مي‏بيند، ولي مردم او را نمي‏بينند»
3. معناي ديگر غيبت پنهان بودن حضرت از نگاه معرفتي انسان‏ها است، به اين معنا که آن حضرت را مي‏بينند ولي نمي‏شناسند. از اين رو در روايات فراواني آن حضرت به يوسف صديق‏عليه السلام تشبيه شده که اگر چه بين مردم بود، ولي او را نمي‏شناختند. ناشناسي او به حدي رسيد که حتي برادران او نيز، او را نشناختند.
امام صادق‏عليه السلام در اين باره فرمود:
«فَما تَنْکِرُ هذِهِ الاُمَّةُ اَنْ يَفْعَلَ‏اللهُ جَلَّ وَ عَزَّ بِحُجَّتِهِ کَما فَعَلَ بِيوُسُفَ اَنْ يَمْشِيَ في‏اَسْواقِهِم ويَطَأَ بُسُطَهُمْ حَتيّ يَأْذِنَ‏اللَّهُ فِي‏ذلِکَ لَهُ کَمااَذِنَ لِيوُسُفَ» [3] ؛ «خوي و شأن اين امت چه چيز را انکار مي‏کنند، که خداي عزوجل در يک زماني با حجّت خود همان کند که با يوسف‏عليه السلام کرد».
به اين معنا که خداوند بين او و بين بندگان حجاب و پرده‏اي قرار مي‏دهد که مردم او را مي‏بينند ولي نمي‏شناسند.

انواع غيبت
در روايات فراواني از پيامبر اکرم‏صلي الله عليه وآله و ائمه معصومين‏عليهم السلام اشاره شده که غيبت حضرت مهدي‏عليه السلام به دو بخش کوتاه مدت و دراز مدت تقسيم مي‏شود. (غيبت صغري) (غيبت کبري)
زراره مي‏گويد: از امام صادق‏عليه السلام شنيدم که مي‏فرمود: «اِنَّ لِلْقائِمِ غَيْبَتَينِ يَرْجِعُ فِي اِحداهُما وَفِي الاُخْري لايُدري اَيْنَ هُوَ يَشْهَدُ المَواسِمَ يَري الناسَ وَلايَرْونَهُ»؛ «همانا براي قائم دو غيبت است که در يکي از آنها [به خانواده‏اش] بر مي‏گردد و در ديگري معلوم نيست کجاست هرسال در مناسک حج حاضر مي‏گردد مردم را مي‏بيند در حالي که مردم او را نمي‏بينند». [4] .
آن حضرت در روايتي به کوتاه و بلند بودن دو غيبت امام‏عليه السلام اشاره کرده است: «لِلْقائِمِ غَيْبَتانِ اِحْداهُما قَصِيرَةٌ وَالاُخْري طَوِيلَةٌ الغَيْبَةُ الاُولَي لا يَعْلَمُ بِمَکانِهِ فِيها اِلاَّ خاصَّةُ شِيعَتِهِ وَالاُخْرَي لا يَعْلَمُ بِمَکانِهِ فِيها اِلاَّ خَاصَّةُ مَواليهِ»؛ «براي قائم دو غيبت است: يکي از آنها کوتاه مدت و ديگري دراز مدت». [5] .

پی نوشت ها:
[1] ر.ک: يس(36)، آيه9 واسراء (17) آيه45.
[2] کتاب الغيبة، ص 161، ح 119؛ الکافي، ج 1 ص 337، ح 6؛ الغيبة، ص 175 ح 14.
[3] الغيبة، ص 141، ح 2؛ الکافي، ج 1، ص 336 ح 4.
[4] الغيبة، ص 175، ح 15.
[5] الکافي، ج 1، ص 340.

اصطلاح تصادفی
 
 

   به جهت ترویج فرهنگ اسلامی و معرفتی ، استفاده از کلیه ابزارها ، قالبها ، مقالات و محتویات چندرسانه ای (صدا و تصویر) به جز برای موارد تجاری بلامانع است .

    کپی برداری  و حذف کپی رایت از آواتارها، ابزارهای وبلاگی (کد و گرافیک) و قالبهای پایگاه جامع عاشورا شرعا حرام و قابل پیگرد قضایی است.

 Copyright © 2014 / 1393 Ashoora.ir